Thứ Sáu , 9 Tháng Mười Hai 2016

Chăm sóc trẻ khỏe giai đoạn 4 tuổi

Bài viết thứ 14 trong 24 bài thuộc ebook Chăm sóc trẻ khỏe từ mới sinh đến 21 tuổi

Sự phát triển thể chất

Đứa trẻ 4 tuổi của bạn có thể nhảy lò cò trên một chân, nhảy chân sáo, đổi chân khi xuống cầu thang, đi xe đạp 3 bánh và mặc quần áo (đôi khi cần chút ít sự trợ giúp khi kéo dây kéo hoặc cài nút).

Bên cạnh đó, bé có thể:

  • Tự đánh răng
  • Sử dụng muỗng và nĩa trong khi ăn.
  • Tung và chụp bóng.
  • Xếp được tháp cao từ 10 mẩu lắp ghép.

Sự phát triển về mặt tình cảm

Đứa trẻ 4 tuổi của bạn có thể:

  • Có một người bạn tưởng tượng.
  • Tin rằng những giấc mơ là sự thật.
  • Rất xông xáo trong các trò chơi tập thể.

Thiết lập và thực thi những giới hạn trong cách cư xử của trẻ và củng cố những hành vi mong muốn.

Hãy tính đến việc cho trẻ đi học mẫu giáo hoặc tham gia các chương trình học phù hợp với lứa tuổi.

Hãy đảm bảo là bạn có đọc sách cho con nghe.

Sự phát triển về mặt xã hội

  • Con bạn nên được chơi những trò chơi tương tác với trẻ khác, học cách chia sẻ và luân phiên nhau thông qua các trò chơi.
  • Nên lên kế hoạch những buổi gặp mặt để con bạn có cơ hội giao lưu với những trẻ khác.
  • Bé sẽ thích thú khi cùng bạn chơi những trò chơi giả vờ .
  • Có thể bé sẽ lờ đi những luật chơi trong các trò chơi tập thể trừ khi bé thấy nó lợi thế cho mình.
  • Con bạn có thể tò mò hoặc hay muốn chạm vào bộ phận sinh dụng. Hãy đón chờ những câu hỏi của trẻ về cơ thể và nên dùng những thuật ngữ chính xác khi thảo luận với con.

Sự phát triền trí óc

Tầm tuổi này bé nên:

  • Nhận biết được màu sắc, đọc được một đoạn thơ ngắn hoặc hát một bài hát phù hợp với lứa tuổi.
  • Có vốn từ vựng khá rộng rãi.
  • Nói một cách rõ ràng đủ để người khác có thể hiểu.
  • Có thể vẽ một dấu chéo.
  • Có thể vẽ người với ít nhất 3 bộ phận.
  • Có thể viết được tên và họ của mình.

Chủng ngừa

Trước khi đi học, bé nên được chích đầy đủ các thuốc sau:

  • Liều thứ 5 của vắc xin dtap (ngừa bạch hầu, uốn ván, ho gà).
  • Liều thứ 4 của vắc xin phòng ngừa bệnh bại liệt (ipv)
  • Liều thứ 2 của vắc xin mmr – v (ngừa sởi, quai bị, rubella và thủy đậu)
  • Vắc xin cúm nên được xem xét cho bé tiêm nhắc hằng năm trong mùa cúm.

Có thể cho bé dùng thuốc trước khi tới phòng khám để tiêm ngừa, hoặc ngay khi bạn trở về nhà để giảm thiểu khả năng bé bị sốt hoặc khó chịu khi tiêm vắc xin dtap. Chỉ cho bé sử dụng những loại thuốc thông thường không kê đơn để giúp giảm đau, giảm những triệu chứng khó chịu hoặc sốt được chỉ dẫn bởi nhân viên chăm sóc sức khỏe của trẻ.

Kiểm tra sức khỏe

Thính lực và thị lực của bé nên được kiểm tra. Con bạn có thể được khám để tầm soát bệnh thiếu máu, nhiễm độc chì, cholesterol cao và bệnh lao, tùy thuộc vào các yếu tố nguy cơ. Hãy thảo luận với bác sĩ của bé về các kiểm tra và tầm soát cần thiết.

Dinh dưỡng

  • Ở lứa tuổi này bé thường ăn uống kém, giảm cảm giác thèm ăn, có những giai đoạn bé chỉ thích một số giới hạn các món ăn và lúc nào cũng chỉ thích ăn những món giống nhau.
  • Tránh những thực phẩm chứa nhiều chất béo, nhiều muối và nhiều đường.
  • Khuyến khích sữa và các sản phẩm từ sữa ít béo.
  • Hạn chế nước trái cây ở mức 4-6 ounces một ngày (tương đương với 120-180 ml). Hãy chọn các loại trái cây có chứa vitamin c.
  • Khuyến khích trẻ trò chuyện trong bữa ăn để giúp bé tích lũy nhiều kinh nghiệm hơn trong giao tiếp xã hội mà không cần chú ý tới lượng thức ăn.
  • Tránh xem tivi trong khi ăn.

Sự bài tiết

Phần lớn bé 4 tuổi có thể tập bỏ tã, tuy nhiên tiểu dầm vào ban đêm có thể thường xuyên xảy ra, hiện tượng này là bình thường.

Giấc ngủ

  • Bé nên được ngủ trên giường riêng của mình.
  • Ác mộng và nỗi sợ hãi bóng đêm rất phổ biến ở tuổi này. Nếu điều đó xảy ra, bạn nên nói chuyện với nhân viên chăm sóc sức khỏe của bé.
  • Đọc sách trước khi đi ngủ vừa giúp con bạn có thêm kinh nghiệm liên kết xã hội vừa giúp tinh thần bé dịu lại để chuẩn bị bước vào giấc ngủ. Hãy tạo cho bé những thói quen tốt trước khi đi giấc ngủ đều đặn mỗi ngày.
  • Những rối loạn trong giấc ngủ có thể liên quan đến tình trạng căng thẳng trong gia đình và nên được bàn bạc với nhân viên chăm sóc sức khỏe của con bạn nếu chúng trở nên thường xuyên.
  • Khuyến khích bé đánh răng trước khi ngủ và mỗi buổi sáng.

Lời khuyên dành cho ba mẹ

  • Cố gắng cân bằng những nhu cầu của con giữa việc là một cá nhân độc lập và việc phải tuân theo các nguyên tắc ngoài xã hội.
  • Hãy để cho bé đảm nhận một số việc vặt trong nhà.
  • Cho phép bé có sự chọn lựa của riêng mình và cố gắng hạn chế nói “không” với con mọi lúc mọi nơi.
  • Có rất nhiều ý kiến về vấn đề kỉ luật. Hãy lựa chọn sự nhân ái, có chừng mực và công bằng. Bạn nên thảo luận các phương án kỉ luật của mình với nhân viên chăm sóc trẻ. Tránh phạt hoặc khiển trách con trước mặt người khác.
  • Hãy nói với trẻ các ranh giới và giới hạn một cách thật rõ ràng. Hậu quả của các hành vi xấu nên được thảo luận để bé biết trước khi đưa vào thực hiện.
  • Những hành vi tốt của bé nên được khen ngợi.
  • Hạn chế tối đa thời gian xem tivi. Những hành vi thụ động này đã tước bỏ cơ hội để trẻ phát triển khả năng trò chuyện và tương tác xã hội.

An toàn

  • Hãy cho bé một môi trường sống không thuốc lá và không ma túy.
  • Hãy luôn đội nón bảo hiểm cho bé khi bé đi xe đạp 2 bánh hoặc 3 bánh.
  • Hãy dùng cửa ở các đầu cầu thang để tránh việc trẻ bị ngã xuống.
  • Tiếp tục sử dụng ghế gồi xe hơi chuyên dụng cho trẻ em có mặt quay về phía trước (facing car seat) cho tới khi bé đạt tới chiều cao và cân nặng tối đa cho phép đối với loại ghế đó. Khi bé lớn hơn, hãy sử dụng một ghế phụ.

Ghế ngồi phụ

hình minh họa ghế phụ. Nguồn: mombabyfun.pixnet.net
loại ghế phụ này cần thiết cho bé cho tới khi bé đạt được chiều cao 145cm và ở độ tuổi từ 8 đến 12 tuổi

  • Trang bị thiết bị báo cháy cho nhà bạn.
  • Hãy thảo luận với bé về các kế hoạch thoát thân nếu có hỏa hoạn xảy ra.
  • Hãy bảo quản thuốc, các chất độc hại với nắp kín và để ngoài tầm với của trẻ.
  • Nếu vũ khí được lưu giữ trong nhà, cả súng và đạn dược đều phải được khóa và bảo quản riêng biệt.
  • Cẩn thận với nước nóng và các loại chất lỏng nóng khác, hãy đảm bảo rằng tay cầm của bếp lò quay ngược vào trong đề phòng con bạn kéo nó lên nếu bạn để nó quay ra ngoài.
  • Bảo quản dao xa tầm với của trẻ em.
  • Hãy thảo luận với con bạn về các kĩ năng an toàn trên đường phố và dưới nước. Khi bé chơi gần đường hoặc nơi có nước bắt buộc phải có sự giám sát cẩn thận của người lớn.
  • Hãy dặn con bạn không được đi với người lạ hoặc nhận quà, kẹo từ người lạ. Khuyến khích bé nói với bạn nếu có một ai đó chạm vào bé một cách đáng ngờ hoặc tại một nơi không thích hợp.
  • Hãy nói với con rằng không một người lớn nào có thể bảo con giữ bí mật điều gì đó với ba mẹ và không một người lớn nào có quyền thấy hoặc chạm vào phần kín của con.
  • Cảnh báo bé không được đi lại gần những chú chó lạ, đặc biệt là khi chúng đang ăn.
  • Cho bé sử dụng kem chống nắng có độ spf 15 hoặc hơn khi ra ngoài trời để bảo vệ da khỏi tia cực tím uv-a và uv-b. Không dùng kem chống nắng có thể dẫn tới những vấn đề nghiêm trọng về da sau này.
  • Chỉ con bạn cách gọi điện tới số điện thoại khẩn cấp (ở mỹ gọi 911) trong trường hợp nguy hiểm.
  • Hãy ghi nhớ số điện thoại của trung tâm chống độc khu vực bạn ở và để nó bên cạnh điện thoại. Nên chuẩn bị trước tình huống làm sao để được chấp thuận điều trị khẩn cấp nếu lúc đó bạn không có mặt. Có thể bạn sẽ cần phải thảo luận các lựa chọn khác nhau với nhân viên chăm sóc sức khỏe của mình.

Tài liệu tham khảo

http://www.rockwallpediatrics.com/pdfs/WellChild_4Years.pdf

 



  • error: