Thứ Hai , 24 Tháng Một 2022

Bệnh vú lành tính

Bài viết thứ 44 trong 43 bài thuộc chủ đề Các vấn đề Phụ khoa
 

Biên dịch: Lê Huyền Phương

Hiệu đính: BS Thiều Đình Hoàng, BS Võ Ngọc Tú

Bệnh vú lành tính là bệnh lý không phải ung thư, thường tự khỏi hoặc điều trị đơn giản.

Do một số bệnh lý lành tính của tuyến vú cũng làm tăng nguy cơ mắc ung thư vú sau này, bạn nên theo dõi u thông qua việc khám và làm xét nghiệm với bác sĩ sản phụ khoa.

Các loại bệnh vú lành tính

Các bệnh vú lành tính bao gồm đau, nổi cục hoặc khối u, nhiễm trùng, tiết dịch núm vú và thay đổi da ở vùng vú.

Nguyên nhân gây đau vú

Có hai loại đau vú: đau có chu kỳ và đau không theo chu kỳ.

Đau vú theo chu kỳ

Xảy ra do đáp ứng với những thay đổi về nồng độ hormone. Ngực bạn có thể cảm thấy căng tức, nhạy cảm hơn hoặc đau trước kỳ kinh nguyệt. Bạn có thể có các triệu chứng tương tự khi sử dụng viên uống tránh thai kết hợp hoặc liệu pháp hormone sau mãn kinh.

Đau vú không theo chu kỳ

Là đau không do chu kỳ kinh nguyệt. Thường xảy ra tại một vùng cố định ở một bên vú. Nguyên nhân có thể do chấn thương, nhiễm trùng, do thuốc hoặc kích thước vú lớn. Hiếm khi, đau vú không theo chu kỳ do ung thư vú.

Điều trị đau do bệnh vú lành tính

Đối với đau vú theo chu kỳ, bạn nên mặc áo ngực vừa vặn và dùng thuốc giảm đau. Nếu bạn đang sử dụng thuốc tránh thai kết hợp thì việc dùng thuốc thường xuyên có thể cải thiện các triệu chứng. Hãy hỏi bác sĩ sản phụ khoa nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về liệu pháp này.

Nếu bạn bị đau vú không theo chu kỳ, hãy đi khám bác sĩ.

Các loại u vú lành tính hoặc khối u ở vú

Có nhiều loại u vú lành tính khác nhau, thông thường chúng được chia thành ba loại:

Tổn thương không tăng sinh

Loại này có các tế bào bình thường. Một ví dụ điển hình ở loại này đó là u nang. Chúng thường nhỏ và tự tiêu biến hoặc có thể được chọc hút bằng kim. Một ví dụ khác là u xơ vú. Chúng thường tự teo hoặc biến mất. Những trường hợp này có thể cần được phẫu thuật cắt bỏ nếu chúng có kích thước lớn hoặc tiếp tục phát triển.

Tổn thương tăng sinh mà không có tế bào không điển hình

Ở loại u vú này, các tế bào chỉ tăng về số lượng. Nguy cơ ung thư vú tăng nhẹ theo thời gian đối với các khối u này. Chúng thường có chỉ định cắt bỏ nhưng cũng có thể theo dõi định kỳ nếu không tiến triển thêm.

Tăng sản không điển hình

Tăng sản là tình trạng các tế bào đang gia tăng số lượng và trông không giống bình thường dưới kính hiển vi. Tăng sản không điển hình làm tăng đáng kể nguy cơ phát triển ung thư vú trong tương lai. Khuyến cáo nên phẫu thuật cắt u và mô quanh u kết hợp với theo dõi sát bệnh.

Viêm vú là gì?

Viêm vú là tình trạng nhiễm trùng mô vú, thường do tắc ống dẫn sữa ở những phụ nữ cho con bú. Vú sẽ có hiện tượng sưng, nóng, đỏ, đau ở một vùng cụ thể. Viêm vú cũng có thể gây ra các triệu chứng giống cúm, chẳng hạn như sốt, đau nhức và chóng mặt.

Điều trị viêm vú

Bạn có thể được kê đơn thuốc kháng sinh để điều trị nhiễm trùng. Kể cả khi vú đang bị viêm và mẹ phải sử dụng kháng sinh thì vẫn có thể cho trẻ bú bình thường. Chườm ấm có thể làm dịu cơn đau.

Những dấu hiệu và triệu chứng của tiết dịch núm vú là gì?

Vú thường tiết dịch ở cả hai bên khi bóp vào vú hoặc núm vú. Dịch tiết thường có màu trắng sữa hoặc màu xanh lá cây. Cần phải lưu ý những trường hợp dịch tiết ra có máu hoặc màu trong suốt.

Nguyên nhân gây ra tiết dịch núm vú 

Tiết dịch núm vú là một triệu chứng phổ biến của bệnh vú lành tính. Trong thai kỳ, tiết dịch núm vú là bình thường vì vú chuẩn bị để sản xuất sữa. Ở phụ nữ không mang thai, tiết dịch có thể do thay đổi nội tiết tố. Một số loại thuốc cũng có thể gây tiết dịch núm vú. Nếu có tiết dịch núm vú, bạn nên đến gặp bác sĩ sản phụ khoa để kiểm tra.

Những thay đổi nào về da có thể ảnh hưởng đến vú?

Da vùng vú có thể bị ảnh hưởng bởi các bệnh lý da thông thường, như bệnh vẩy nến và bệnh chàm. Nhiễm nấm ở các nếp da dưới vú là một tình trạng phổ biến. Phụ nữ có bộ ngực lớn có nhiều khả năng bị nhiễm nấm da.

Một số thay đổi về da vùng vú làm tăng mối lo ngại về ung thư. Bao gồm da đỏ, nóng, lõm xuống và loét (mụn nước nhỏ, đỏ, đau). Những thay đổi ở núm vú như đóng vảy, tróc vảy hoặc núm vú bị thay đổi hình dạng cũng nên chú ý. Trao đổi với bác sĩ về bất kỳ thay đổi nào trên da mà bạn nhận thấy.

Cách đánh giá bệnh vú lành tính

Nếu bạn có các triệu chứng về vú, hãy đi khám. Thông thường, bạn sẽ được khám vú, trong một số trường hợp, bạn có thể cần phải làm các chẩn đoán hình ảnh như chụp nhũ ảnh, siêu âm hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI). Sau khi có kết quả, bác sĩ có thể sẽ chỉ định thêm sinh thiết khối u.

Các bước điều trị tiếp của bệnh vú lành tính?

Hầu hết các trường hợp bệnh vú lành tính không làm tăng nguy cơ ung tFhư, nhưng khối u ở vú thì có. Nếu có nguy cơ ung thư vú, bạn nên đi khám vú lâm sàng thường xuyên và làm xét nghiệm mỗi 1-2 năm. Bác sĩ sẽ lên kế hoạch theo dõi dựa trên độ tuổi, nguy cơ sức khỏe và kết quả xét nghiệm của bạn.

Tự nhận thức về tình trạng vú

Tự nhận thức về tình trạng vú là việc tự cảm nhận và làm quen với vú bình thường. Điều này sẽ giúp bạn dễ dàng phát hiện ra bất kỳ thay đổi ở vú. Trao đổi với bác sĩ sản phụ khoa nếu bạn nhận thấy:

  • Có khối u mới
  • Thay đổi màu da
  • Da dày hơn
  • Lõm da
  • Đỏ da không rõ nguyên nhân
  • Núm vú bị bong tróc hoặc tấy đỏ
  • Loét
  • Đau (đặc biệt ở một chỗ hoặc ngày càng nặng hơn)

Bảng chú giải

Tăng sản không điển hình của vú

Một tình trạng trong đó các tế bào trong các ống hoặc thùy vú đang tăng về số lượng và trông không bình thường dưới kính hiển vi.

Sinh thiết

Một tiểu phẫu để lấy một mảnh mô nhỏ và mô này sẽ được soi dưới kính hiển vi trong phòng thí nghiệm.

U nang

Một túi hoặc túi chứa đầy dịch.

U xơ tuyến vú

Một loại khối u rắn, không phải ung thư ở vú.

Liệu pháp Hormone

Điều trị bằng cách sử dụng estrogen và progestin để giúp làm giảm các triệu chứng có thể xảy ra vào khoảng thời gian mãn kinh.

Chụp nhũ ảnh

Chụp X-quang vú được sử dụng để tìm ung thư vú hoặc các vấn đề về vú khác.

Tổn thương không tăng sinh

Một thuật ngữ được sử dụng để mô tả một khối vú không phải ung thư có chứa các tế bào bình thường

Tổn thương tăng sinh mà không có tế bào không điển hình

Một thuật ngữ mô tả u vú không phải ung thư, trong đó các tế bào chỉ tăng về số lượng

Tài liệu tham khảo

www.acog.org/womens-health/faqs/benign-breast-problems-and-conditions