Thứ Ba , 25 Tháng Chín 2018
Trang chủ Chuyên ngành Nhi khoa Đường ơi, Đường à!

Đường ơi, Đường à!

Bài viết thứ 20 trong 95 bài thuộc chủ đề Các bài viết của Bác sĩ Trần Thị Huyên Thảo
 

Đường là một chất ngọt dùng khá phổ biến ở khắp mọi nơi, và vì là ngọt, nên rất được chúng ta ưa chuộng! Điều dễ thấy nhất trong văn hóa tiêu thụ đường tại Việt Nam là, ngay cả sữa bò tiệt trùng cũng PHẢI CÓ đường! Việc dùng sữa-bò-tiệt-trùng-không-đường không phải là một chuyện mà ba mẹ ông bà nghĩ đến dùng cho con trẻ, và đa số người mua những block sữa dạng nhỏ 180-250ml/hộp cho trẻ dùng cũng mua theo thị hiếu của con – là thích có đường – mà quên mất mình đang là người nắm vị trí “chỉ huy” để hướng con theo một thói quen ăn uống và lựa chọn thực phẩm lành mạnh!

Vậy cho nên mới có bài viết này, để chúng ta nhìn lại, tham khảo, và xem có cần điều chỉnh gì cho mình và con cháu mình hay không, nhé!

Khuyến cáo về dinh dưỡng từ Úc là, trẻ em KHÔNG CẦN thức uống ngọt. Đường tự do được cho thêm vào các thức uống, kể cả vào sữa bò, chỉ cung cấp năng lượng dư thừa rất cao và không thêm được bất kì vi dưỡng chất hoặc các chất nào khác cần thiết cho tăng trưởng và phát triển của trẻ! Có nghĩa là: ĐƯỜNG = NĂNG LƯỢNG + 0.

Bên cạnh đó, việc cung cấp năng lượng thêm từ đường có thể làm cho trẻ “no”, và vì vậy, giảm thèm ăn, và không ăn tốt các loại thức ăn chính yếu. Điều này đặc biệt quan trọng ở những trẻ “khó ăn”, và việc ngừng hoặc giảm thức uống ngọt có thể giúp tăng thèm ăn, và giúp trẻ ăn uống tốt hơn! Đây là một điều các ba mẹ ông bà nên lưu ý, khi muốn cải thiện thói quen ăn uống của con em. Một số ba mẹ, vì thấy con ăn kém, ráng ép con uống sữa (và đa số là sữa có đường) để giúp con “bù” đủ năng lượng, mà quên mất rằng, thực hành này sẽ càng làm nặng hơn vấn đề “biếng ăn” của trẻ – vì trẻ đã bị đầy với đường và sữa rồi – nên lại càng không có nhu cầu ăn, và cũng càng không cảm thấy thèm ăn! Trẻ khi tiêu thụ nhiều đường sẽ có thể có xu hướng thích tiêu thụ những thức ăn khác có nhiều đường và nhiều carbohydrate khác, như bánh ngọt, kem, kẹo…., và vì vậy, càng làm cho chế độ ăn của trẻ trở nên không cân bằng.

Một điều cần lưu ý khác, đường tự do trong nước ngọt có thể gây tiêu chảy hoặc tiêu lỏng ở trẻ nhỏ, và vì vậy, có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng của trẻ, do trẻ bị mất năng lượng và mất các dưỡng chất từ vấn đề đường ruột này! Đối với các trẻ này, khi không cho uống nước ngọt nữa, hoạt động đường ruột của trẻ có thể được cải thiện rất rõ rệt.

Nước trái cây, mà các ba mẹ ông bà nghĩ là “tự nhiên” và vì vậy tốt cho trẻ, thật ra cũng không được ủng hộ cho sử dụng. Lý do là vì, nước trái cây vẫn là thức uống nhiều năng lượng và nồng độ đường cao tương đương với nước ngọt, và vì vậy có thể làm giảm thèm ăn và khả năng ăn của trẻ. Việc cho uống nước ép trái cây, nếu muốn, chỉ nên giới hạn tối đa 100 ml/ngày. Khuyến cáo vẫn ủng hộ việc cho trẻ ăn trái cây thô hơn, vì tránh được việc cung cấp năng lượng nhanh nhiều không cần thiết, còn giúp trẻ tiêu thụ được các chất xơ, giúp trẻ tập nhai, tập làm quen với hình dạng, độ mềm cứng của thức ăn, đồng thời giúp trẻ không ăn quá nhiều, tránh tình trạng thừa cân ở trẻ.

Vào năm ngoái, 2015, WHO – tổ chức Y Tế Thế Giới – đưa ra một hướng dẫn thống nhất về việc tiêu thụ đường ở người lớn và trẻ nhỏ. Khi tổng quan các y văn và nghiên cứu hiện có, người ta thấy rằng, việc tiêu thụ đường tự do (đường thêm vào thức ăn, thức uống) có liên quan trực tiếp đến nguy cơ dư cân, béo phì, và sâu răng ở cả người lớn lẫn trẻ em. Vì có liên quan đến dư cân, béo phì, tiêu thụ đường tự do có thể dẫn đến tăng nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường và các bệnh lý tim mạch, và vấn đề sâu răng cũng có thể gây ảnh hưởng đến phát triển răng hàm mặt ở trẻ nhỏ lâu dài (xem lại bài sâu răng sớm ở trẻ nhỏ!). WHO khuyến cáo nên giảm tiêu thụ đường tự do ở cả người lớn và trẻ nhỏ. Nếu được, nên giảm tiêu thụ đường tự do dưới 10% tổng năng lượng nhập một ngày. Và tốt nhất là, nên giảm tiêu thụ đường tự do dưới 5% tổng năng lượng nhập một ngày (tương đương khoảng dưới 25 gram đường/ngày) mà thôi!.

Một số nghiên cứu quan sát còn cho thấy, việc tiêu thụ lượng đường cao (75-100mg đường) có thể làm giảm hoạt động miễn dịch của cơ thể, và giảm khả năng giết vi trùng của tế bào bạch cầu của con người trong vài giờ. Một số nghiên cứu còn cho thấy, lượng đường cao có thể ảnh hưởng đến hành vi, khả năng tập trung và học hỏi của trẻ em. Những nghiên cứu này vẫn chưa có kết luận xác đáng và không mang tính khẳng định, nhưng cũng là một khía cạnh chúng ta nên ghi nhận…….

Rồi, bây giờ các bạn có thể về, đọc lại thông tin dinh dưỡng của tất cả các loại nước uống CÓ VỊ NGỌT (kể cả sữa!) mà con mình tiêu thụ rồi đó (thường đường sẽ được biểu hiện bằng “Carbohydrate” hoặc “Hydrate Carbon”)! Và nên nhớ….trẻ em KHÔNG CẦN NƯỚC UỐNG NGỌT!!!

Tài liệu tham khảo

  1. Why no sweet drinks for children; The Royal Children’s Hospital, Melbourne, Australia
  2. Guideline: Sugars intake for adults and children, WHO – World Health Organisation, 2015.
  3. Sugary drinks; The Nutrition Source; Havard T.H Chan School of Public Health, Boston, America.
  4. Consumption of sugar sweetened beverages, artificially sweetened beverages, and fruit juice and incidence of type 2 diabetes: systemic review, meta-analysis, and estimation of population attributable fraction; Imamura F, etal; BMJ, Jul 2015:351:h3576
  5. https://www.facebook.com/huyenthao.bacsi/posts/155514718168925
Nếu bài viết hữu ích, bạn thích hãy bấm LIKE và SHARE để ủng hộ nhé.