Thứ Tư , 10 Tháng Tám 2022
Trang chủ Thuốc Everolimus (Afinitor)

Everolimus (Afinitor)

Bài viết thứ 5 trong 5 bài thuộc chủ đề Điều trị nhắm đích và cá nhân hóa
 

Everolimus là thuốc gì?

Everolimus là thuốc thuộc liệu pháp nhắm đích (sinh học). Nhóm thuốc này ngăn chặn sự phát triển và lan tỏa của ung thư. Chúng nhắm tới và can thiệp vào các quá trình bên trong tế bào giúp ung thư phát triển.

Everolimus không phải là tên biệt dược của thuốc. Tên biệt dược là Afinitor.

Everolimus được uống cùng với thuốc nội tiết exemestane.

Ai có thể được chỉ định thuốc everolimus?

Everolimus có thể được chỉ định cho những phụ nữ tiền mãn kinh mắc ung thư vú tiến triển tại chỗ hoặc di căn, dương tính ER và âm tính HER2, mà bệnh đã quay trở lại trong khi hoặc sau khi uống thuốc nội tiết Anastrozole hoặc Letrozole.

Everolimus hiện không được chỉ định cho ung thư vú (nguyên phát).

Everolimus hoạt động như thế nào?

Everolimus ở trong một nhóm thuốc gọi là những chất ức chế mTOR. mTOR là một protein ảnh hưởng đến cách tế bào ung thư phân chia và phát triển. Everolimus hoạt động bằng cách ngăn chặn mTOR dẫn đến ngừng hoặc làm chậm sự phát triển của tế bào ung thư.

Dùng everolimus như thế nào?

Everolimus được uống dưới dạng viên nén, một viên một ngày.

Bạn phải uống cả viên thuốc với nước, vào cùng thời gian mỗi ngày. Bạn có thể uống thuốc cùng với thức ăn hoặc không cùng thức ăn.

Everolimus luôn luôn được uống cùng với thuốc nội tiết exemestane.

Cấu trúc hóa học của thuốc everolimus (Afinitor)
Cấu trúc hóa học của thuốc everolimus (Afinitor)

Nếu bạn chưa mãn kinh

Everolimus cùng với exemestane là phù hợp cho những phụ nữ đã mãn kinh.

Nếu bạn chưa mãn kinh thì bạn sẽ được điều trị để làm buồng trứng ngừng sản sinh ra estrogen (vĩnh viễn hoặc tạm thời). Việc này được gọi là ức chế buồng trứng.

Điều gì xảy ra nếu tôi quên một liều

Nếu bạn quên một liều everolimus hoặc nôn ngay sau khi uống thì không được uống thêm một viên nữa bù cho viên đã quên (hoặc bị nôn ra).

Hãy giữ liều lượng thông thường và báo lại với bác sĩ.

Tôi sẽ uống everolimus trong bao lâu?

Bạn sẽ vẫn uống everolimus cùng với thuốc nội tiết exemestane miễn là khi bác sĩ cảm thấy việc điều trị có kết quả. Điều này sẽ phụ thuộc vào từng người bệnh.

Bạn có thể cần dừng thuốc everolimus nếu bạn gặp các tác dụng phụ đáng kể.

Các tác dụng phụ của everolimus

Giống như bất kỳ thuốc nào khác, everolimus có thể gây tác dụng phụ. Mỗi người phản ứng khác nhau với thuốc và một số người gặp nhiều tác dụng phụ hơn những người khác.

Các tác dụng phụ này thường có thể kiểm soát được và những tác dụng phụ mô tả ở đây sẽ không ảnh hưởng tới tất cả mọi người.

Do everolimus được uống cùng với exemestane, bạn có thể gặp tác dụng phụ của cả thuốc exemestane nữa.

Nếu bạn lo ngại về các tác dụng phụ, không kể đến có được liệt kê ở đây hay không, hãy nói với bác sĩ càng sớm càng tốt.

Các tác dụng phụ phổ biến

Các tác dụng phụ thường gặp khi sử dụng everolimus (Afinitor)
Các tác dụng phụ thường gặp khi sử dụng everolimus (Afinitor)

Ảnh hưởng lên máu

Everolimus có thể ảnh hưởng lên số lượng các tế bào máu trong cơ thể.

Bạn sẽ được xét nghiệm máu thường xuyên để kiểm tra số lượng các tế bào máu. Máu được tạo nên bởi hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu.

Nguy cơ nhiễm trùng

Không đủ tế bào bạch cầu có thể làm tăng nguy cơ bị nhiễm trùng.

Bác sĩ điều trị có thể cho bạn hướng dẫn cần tuân theo để báo cáo lại các dấu hiệu của nhiễm trùng, nhưng nói chung bạn nên liên lạc với bệnh viện ngay lập tức nếu:

  • Thân nhiệt cao (trên 37,5oC), thân nhiệt hạ (dưới 36oC) hoặc bất kỳ điều gì mà bác sĩ điều trị đã tư vấn
  • Bạn đột nhiên cảm thấy không khỏe, ngay cả khi ở thân nhiệt bình thường
  • Bạn có các triệu chứng nhiễm khuẩn, ví dụ đau họng, ho, cần đi tiểu thường xuyên hoặc cảm thấy lạnh, rét run

Thiếu máu

Có quá ít tế bào hồng cầu gọi là thiếu máu. Nếu bạn cảm thấy rất mệt, không thở được hoặc chóng mặt, hãy nói cho bác sĩ điều trị biết.

Thâm tím và chảy máu

Everolimus có thể làm giảm số lượng tiểu cầu giúp cho máu đông. Bạn có thể dễ bị thâm tím hơn, bị chảy máu mũi hoặc chảy máu nướu răng khi đánh răng. Hãy nói cho bác sĩ điều trị biết nếu bạn nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào trong các triệu chứng này.

Đau miệng và thay đổi vị giác

Chăm sóc răng miệng, kể cả răng và nướu, là rất quan trọng trong khi đang điều trị. Bạn sẽ được chỉ định nước xúc miệng để làm giảm đau miệng và hạn chế không để các vết loét trong miệng phát triển.

Nên đến khám bác sĩ nha khoa để kiểm tra trước khi bắt đầu điều trị. Nếu bạn cần điều trị nha khoa, hãy hỏi bác sĩ nội ung thư về thời gian tốt nhất cho điều trị.

Bạn có thể trải qua những thay đổi về vị giác và một số thức ăn có thể có vị khác đi, ví dụ mặn hơn, đắng hơn hoặc có vị kim loại.

Khó thở và ho

Everolimus có thể gây thay đổi tới phổi, có thể nghiêm trọng nếu không được điều trị. Hãy báo cho bác sĩ điều trị biết ngay lập tức nếu bạn bắt đầu cảm thấy khó thở hoặc bị ho.

Mệt lả liên quan tới ung thư (cực kỳ mệt mỏi)

Mệt lả liên quan tới ung thư là tình trạng cực kỳ mệt mỏi không ngừng dù được nghỉ ngơi. Đây là tác dụng phụ rất phổ biến của việc điều trị ung thư vú và có thể ảnh hưởng tới bạn cả về thể chất lẫn cảm xúc. Có nhiều nguyên nhân gây mệt lả, từ các yếu tố tâm lý như stress khi phải đối mặt với chẩn đoán bệnh cho tới các yếu tố thể chất như là tác dụng phụ của điều trị hoặc bệnh tiến triển (phát triển và lan tràn của ung thư).

Nếu bạn thấy bị mệt lả, hãy nói với bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ điều trị để bạn có thể được đánh giá đầy đủ và được tư vấn về cách thức quản lý các mức năng lượng của bạn.

Thay đổi ở da

Bạn có thể bị phát ban trên da và da có thể ngứa. Dùng chất làm ẩm đều đặn và kem chống nắng hệ số bảo vệ cao khi ra ngoài trời có thể giảm nhẹ triệu chứng. Hãy nói cho bác sĩ điều trị biết nếu bạn có thay đổi ở da để họ có thể chỉ định các loại kem bôi hoặc thuốc uống để làm giảm ngứa.

Tiêu chảy

Bác sĩ điều trị hoặc bác sĩ đa khoa có thể chỉ định thuốc để giúp kiểm soát tiêu chảy. Hãy liên lạc với bác sĩ điều trị nếu bạn bị tiêu chảy bốn lần hoặc nhiều hơn trong vòng 24 giờ.

Tăng đường huyết

Everolimus có thể gây tăng đường huyết. Nếu bạn thấy khát nước hơn bình thường hoặc đi tiểu nhiều hơn bình thường thì hãy nói cho bác sĩ điều trị biết. Bạn sẽ được xét nghiệm đường huyết đều đặn để kiểm tra đường huyết trong khi đang uống everolimus.

Cholesterol cao

Everolimus có thể làm cholesterol của bạn tăng. Bạn sẽ được xét nghiệm máu đều đặn trong khi uống everolimus để kiểm tra mức cholesterol.

Buồn nôn và nôn mửa

Bạn có thể cảm thấy buồn nôn và nôn mửa. Có thể dùng thuốc chống nôn để giảm nhẹ nôn. Nếu bạn vẫn buồn nôn hoặc nôn mửa thì hãy liên lạc với bác sĩ điều trị, họ có thể khuyến nghị một loại thuốc chống nôn khác.

Mất cảm giác ngon miệng

Bạn có thể cảm thấy không muốn ăn, đặc biệt nếu bạn buồn nôn. Ăn những bữa ăn nhỏ đều đặn và uống nhiều chất lỏng có thể giúp ích. Bạn cũng có thể hỏi bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ điều trị để họ giới thiệu bạn tới chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn.

Đau đầu

Everolimus có thể gây đau đầu. Hãy nói cho bác sĩ điều trị hoặc bác sĩ đa khoa bạn bị đau đầu để họ có thể đánh giá và giúp bạn kiểm soát tác dụng phụ này.

Các tác dụng phụ ít phổ biến hơn

Các tác dụng phụ ít gặp khi sử dụng thuốc everolimus (Afinitor)
Các tác dụng phụ ít gặp khi sử dụng thuốc everolimus (Afinitor)

Phản ứng dị ứng

Phản ứng dị ứng với everolimus có thể xảy ra nhưng rất hiếm. Phản ứng có thể từ nhẹ tới nặng. Nếu bạn có dị ứng với everolimus, thì nhiều khả năng phản ứng dị ứng xảy ra ở lần đầu tiên bạn được điều trị bằng thuốc này.

Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào trong các triệu chứng sau, hãy liên lạc ngay với bác sĩ điều trị:

  • Nổi mụn nước đỏ ngứa trên da
  • Sưng môi, lưỡi hoặc cổ họng
  • Khó thở, thở khò khè, ho nhiều hoặc đột ngột khó thở
  • Ngực bị bó nghẹt hoặc đau ngực

Các vấn đề về thận

Everolimus có thể ảnh hưởng tới chức năng của thận. Bạn sẽ được xét nghiệm máu đều đặn trong khi uống thuốc để kiểm tra chức năng thận. Nếu bạn có khó khăn khi đi tiểu hoặc không bài tiết nhiều nước tiểu như bình thường, hãy báo để bác sĩ điều trị hoặc bác sĩ đa khoa biết.

Thay đổi ở gan

Everolimus có thể ảnh hưởng tới chức năng gan. Bạn sẽ được xét nghiệm máu đều đặn để kiểm tra xem gan có hoạt động tốt không. Đôi khi cần trì hoãn điều trị hoặc giảm liều nếu xét nghiệm máu cho thấy gan có vấn đề.

Hội chứng bàn tay – bàn chân (Palmar plantar)

Lòng bàn tay hoặc lòng bàn chân của bạn có thể bị đau, đỏ lên và tróc da, được gọi là hội chứng Palmar plantar hay là hội chứng bàn tay – bàn chân, và có thể gây ngứa ran, tê bì, đau và khô lòng bàn tay – bàn chân.

Giữ bàn tay và bàn chân sạch sẽ, khô và được bôi kem giữ ẩm có thể hữu ích.

Nếu bạn gặp phản ứng da, hãy nói với bác sĩ điều trị để các triệu chứng có thể được kiểm soát.

Thay đổi ở tim

Mặc dù không phổ biến, everolimus có thể gây thay đổi ở tim. Hiện tượng này thường là tạm thời, nhưng đối với số ít người thì có thể là vĩnh viễn. Hãy liên hệ với bác sĩ điều trị nếu bạn bị khó thở, đau ngực, ho hoặc thấy cẳng tay, cẳng chân hoặc bàn chân bị sưng lên.

Vết thương chậm lành

Everolimus có thể làm chậm lành vết thương. Nếu bạn cần phẫu thuật, bạn có thể phải dừng uống everolimus trong thời gian ngắn và bắt đầu uống lại khi vết thương đã liền. Bác sĩ điều trị có thể nói thêm với bạn về điều này.

Thông tin quan trọng khác

Huyết khối

Những người mắc ung thư vú có nguy cơ cao hơn phát triển huyết khối. Nguy cơ cao hơn do bản thân bệnh ung thư và một số phương pháp điều trị ung thư vú. Nếu ung thư đã di căn tới các bộ phận khác của cơ thể (ung thư vú di căn) thì điều này cũng làm tăng nguy cơ.

Uống everolimus làm tăng nguy cơ huyết khối như là huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT).

Những người bị huyết khối tĩnh mạch sâu có nguy cơ phát triển thuyên tắc mạch phổi (PE). Đó là khi một phần cục máu đông vỡ ra và đi tới phổi. Huyết khối có thể nguy hiểm nhưng điều trị được vì vậy quan trọng là phải báo cáo các triệu chứng càng sớm càng tốt.

Hãy liên hệ với bệnh viện ngay lập tức nếu bạn:
  • Đau, đỏ, màu sắc da thay đổi, nóng và sưng ở bắp chân hoặc đùi
  • Sưng, đỏ hoặc đau ở nơi đường truyền trung tâm được luồn vào để truyền hóa chất, ví dụ ở cánh tay, khu vực ngực hoặc tới vùng cổ
  • Hơi thở ngắn (thở gấp)
  • Đau hoặc tức ngực
  • Ho không giải thích được hoặc ho ra máu

Viêm gan B

Nếu bạn bị viêm gan B trong quá khứ, everolimus có thể làm bệnh viêm gan quay trở lại. Hãy nói cho bác sĩ điều trị biết nếu bạn đã từng bị viêm gan.

Các thuốc và thực phẩm cần tránh khi uống everolimus

Khi uống everolimus:

  • Không uống bất cứ thứ gì có chứa St. John’s Wort
  • Không ăn bưởi chùm hoặc uống nước ép bưởi chùm

Một số thuốc không được uống cùng everolimus.

Hãy nói với bác sĩ điều trị về bất cứ thuốc được kê đơn hoặc thuốc mua không cần kê đơn nào mà bạn đang dùng.

Nếu một nhân viên chăm sóc sức khỏe chuyên nghiệp (như là bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ nha khoa) kê đơn cho bạn một thuốc mới, bạn cần nói với họ bạn đang uống everolimus.

Luôn luôn hỏi bác sĩ điều trị trước khi dùng bất cứ thảo dược hoặc thực phẩm chức năng nào.

Everolimus có chứa lactose, nếu bạn biết bạn không dung nạp lactose thì hãy thảo luận với bác sĩ điều trị trước tiên.

Tình dục, tránh thai và mang thai

Uống everolimus trong khi mang thai có thể gây hại cho thai nhi đang phát triển.

Một số phụ nữ vẫn có thể có thai ngay cả khi kinh nguyệt của họ không đều hoặc đã dừng. Bạn cần sử dụng biện pháp tránh thai rào chắn có hiệu quả nếu bạn chưa mãn kinh, như là bao cao su và Femidoms trong điều trị và tới tám tuần sau khi dừng điều trị.

Ảnh hưởng lên khả năng sinh sản còn chưa rõ nhưng everolimus có thể làm giảm khả năng sinh sản. Bạn có thể nói chuyện với bác sĩ về bảo tồn khả năng sinh sản trước khi bắt đầu điều trị.

Cho con bú

Bạn sẽ được tư vấn không cho con bú trong khi điều trị và ít nhất hai tuần sau khi kết thúc liều everolimus cuối cùng. Đó là do có khả năng em bé có thể hấp thụ thuốc qua sữa mẹ, có thể gây hại cho bé.

Đi lại và tiêm vacxin

Nếu bạn đang có kế hoạch đi nghỉ hoặc cần đi ra nước ngoài, hãy hỏi bác sĩ điều trị trước tiên.

Everolimus có thể ảnh hưởng tới đáp ứng miễn dịch của cơ thể với tiêm vacxin. Điều này có nghĩa là tiêm vacxin có thể kém hiệu quả trong khi bạn đang uống everolimus. Bạn không nên tiêm vacxin sống trong khi đang uống everolimus. Vacxin sống gồm quai bị, sởi, rubella (sởi Đức), lao, bại liệt, zona thần kinh và sốt vàng da.

Các vacxin sống có chứa một lượng nhỏ virut hoặc vi khuẩn sống. Nếu bạn có hệ miễn dịch yếu trong khi đang điều trị thì vacxin có thể gây hại.

Tiêm các vacxin này sáu tháng sau khi kết thúc điều trị là an toàn. Hãy hỏi bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ điều trị trước khi tiêm vacxin.

Nếu bất kỳ ai mà bạn tiếp xúc gần cần tiêm vacxin sống, hãy nói với bác sĩ điều trị hoặc bác sĩ đa khoa. Họ có thể tư vấn những cách phòng ngừa bạn cần thực hiện phụ thuộc vào loại vacxin.

Tiêm vacxin Covid-19

Những người đang điều trị everolimus được khuyên hãy hỏi bác sĩ điều trị trước khi tiêm vacxin Covid-19.

Tiêm vacxin cúm

Bất kỳ ai có nguy cơ hệ miễn dịch yếu đi, do vậy dễ bị nhiễm khuẩn nên tiêm vacxin cúm. Vacxin cúm không phải là vacxin sống nên không chứa bất kỳ virut hoạt động nào. Hãy nói với bác sĩ điều trị để biết thời gian tốt nhất để tiêm vacxin cúm.

Tài liệu tham khảo

Everolimus (Afinitor)