Thứ Bảy , 15 Tháng Mười Hai 2018

Hình ảnh bản thân và ung thư

Bài viết thứ 8 trong 9 bài thuộc chủ đề Thay đổi cảm xúc ở bệnh nhân ung thư
 

Hình ảnh bản thân là cách bạn tự nhìn nhận về chính mình. Do có nhiều thay đổi về cơ thể lẫn cảm xúc sau khi nhận chẩn đoán mắc bệnh ung thư, mọi người có thể trải qua những thay đổi tích cực cũng như tiêu cực về hình ảnh bản thân của mình.

hình ảnh bản thân và ung thư

Thay đổi cơ thể

Ung thư và điều trị ung thư đều có thể làm thay đổi ngoại hình của bạn. Cách bạn cảm nhận về ngoại hình của mình được gọi là hình ảnh cơ thể. Nhiều người mắc bệnh ung thư đều tự nhận thức rõ rệt về những thay đổi trên cơ thể họ. Một số thay đổi cơ thể thường thấy của bệnh ung thư gồm:

  • Rụng tóc
  • Tăng cân và sụt cân
  • Sẹo mổ
  • Nổi ban ngoài da thường do tác dụng phụ của thuốc
  • Mất một bên vú, tay chân, hay một cơ quan của cơ thể
  • Sử dụng lỗ nhân tạo (ostomy), như hậu môn nhân tạo hay lỗ tiểu nhân tạo để dẫn chất thải của cơ thể (như phân, nước tiểu,…) vào một túi đựng
  • Mỏi mệt hoặc cảm giác mất sinh lực làm người bệnh phải bỏ các hoạt động yêu thích

Phẫu thuật tạo hình, dụng cụ nhân tạo, và các biện pháp thẩm mỹ có thể giúp bệnh nhân thích nghi và cảm thấy dễ chịu hơn với những thay đổi cơ thể này. Nói chuyện với bạn bè hoặc với bệnh nhân ung thư từng trải qua thay đổi tương tự cũng sẽ có ích cho bạn. Nhớ trao đổi những băn khoăn của mình với thành viên trong nhóm chăm sóc và hỏi thêm thông tin về cách giảm nhẹ triệu chứng hay những khó chịu về cảm xúc do thay đổi cơ thể gây ra. Nhiều thay đổi sẽ biến mất hoặc cải thiện theo thời gian sau điều trị.

Thay đổi tâm trạng

Ung thư ảnh hưởng đến, nhiều khi là hủy hoại, nhiều phương diện của cuộc sống người bệnh, từ các mối quan hệ xã hội đến việc làm và sở thích cá nhân. Tùy vào mức độ nghiêm trọng của bệnh và khả năng chữa khỏi, ung thư có thể buộc bạn phải thay đổi dự định tương lai và đối diện với nguy cơ tử vong. Trong khoảng thời gian này, bạn có thể trải qua những cung bậc/trạng thái cảm xúc khác nhau, như:

  • Buồn bã
  • Lo lắng
  • Cô đơn hoặc cảm giác mình khác với những người xung quanh
  • Sợ hãi
  • Tức giận
  • Mệt mỏi
  • Mặc cảm tội lỗi
  • Cảm giác mất kiểm soát
  • Thay đổi cách suy nghĩ về bản thân và tương lai

Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân lại ghi nhận những thay đổi tích cực như:

  • Cảm kích sức mạnh của chính cơ thể họ
  • Bình an
  • Biết ơn
  • Mối quan hệ mới ý nghĩa với người chăm sóc và những bệnh nhân khác
  • Nhận thức rằng cuộc đời là ngắn ngủi và đặc biệt
  • Thay đổi thứ tự những điều ưu tiên
  • Hiểu rõ về ý nghĩa cuộc đời và các mục tiêu cá nhân

Thích nghi với những thay đổi hình ảnh bản thân

Bạn có thể nhìn nhận bản thân khác đi sau khi mắc ung thư. Những gợi ý dưới đây có thể giúp bạn làm quen với những thay đổi đó:

  • Dành thời gian để thích nghi. Chấp nhận rằng chẩn đoán ung thư và quá trình điều trị có thể thay đổi cuộc sống của bạn. Việc thay đổi luôn cần thời gian, vì vậy hãy đối xử với bản thân bằng tình thương và lòng nhân ái.
  • Trò chuyện với những người từng ở hoàn cảnh tương tự. Trao đổi riêng trực tiếp hoặc tham dự những nhóm hỗ trợ với những bệnh nhân cùng hoàn cảnh sẽ giúp bạn có thêm sự cảm thông và hy vọng.
  • Xây dựng mạng lưới bạn bè và gia đình để hỗ trợ và khiến bạn cảm thấy tích cực.
  • Tìm kiếm và chấp nhận sự giúp đỡ. Xin bàn giao lại các công việc làm bạn hao tốn sức lực và khiến bạn không thoải mái. Nhờ bạn bè thỉnh thoảng trông con cái giúp, thuê người giúp việc, hoặc mua bữa ăn đã chế biến sẵn để có thêm thời gian tập trung vào việc chữa bệnh.
  • Giữ bình tĩnh và nếu có thể, hãy đón nhận sự hài hước. Tiếng cười có nhiều hiệu ứng tích cực lên tâm trí và cơ thể. Nó có thể giúp bạn thư giãn trong thời gian không thoải mái.
  • Chia sẻ những lo lắng và băn khoăn với nhóm chăm sóc. Ví dụ, nếu bạn lo lắng về việc rụng tóc khi đang điều trị, bạn có thể cân nhắc cắt ngắn hoặc cạo tóc đi. Việc chủ động kiểm soát cả quá trình điều trị có thể giúp giảm bớt sợ hãi.
  • Duy trì hoạt động càng nhiều càng tốt. Hoạt động thể chất tạo ra năng lượng và có thể giúp bạn cảm thấy khỏe hơn trong khi điều trị. Hoạt động xã hội có thể giúp bạn tập trung vào những chuyện khác ngoài bệnh ung thư.
  • Tìm kiếm tư vấn nếu bạn cần hỗ trợ chuyên nghiệp. Các chuyên gia có thể giúp bạn thích nghi và thấu hiểu những cảm xúc rối bời và giúp ứng phó với các thay đổi của cơ thể.

Tài liệu tham khảo

https://www.cancer.net/coping-with-cancer/managing-emotions/self-image-and-cancer 

Nếu bài viết hữu ích, bạn thích hãy bấm LIKE và SHARE để ủng hộ nhé.