Thứ Năm , 20 Tháng Chín 2018
Trang chủ Chuyên ngành Nhi khoa Các câu hỏi thường gặp về Nhi Khoa Nôn trớ ở trẻ em – Câu hỏi thường gặp

Nôn trớ ở trẻ em – Câu hỏi thường gặp

Bài viết thứ 30 trong 44 bài thuộc chủ đề Các câu hỏi thường gặp về nhi khoa
 

Các bác sĩ tham gia tư vấn

BS. Nguyễn Hữu Châu Đức https://yhoccongdong.com/profile/nguyen-huu-chau-duc/
BS. Ngô Tố Nga https://www.facebook.com/tonga.ngo.9?fref=ts
BS. Nguyễn An Nghĩa https://yhoccongdong.com/profile/nguyen-an-nghia/
Ths. Trần Thanh Thỏa https://yhoccongdong.com/profile/tran-thanh-thoa/
BS. Nguyễn Thanh Hưng https://yhoccongdong.com/profile/nguyen-thanh-hung/
BS. Doan Bach Mai Pham https://www.facebook.com/doanbachmai.pham?fref=ts
Chị Đào Thị Mỹ Lương https://yhoccongdong.com/profile/dao-thi-my-luong/

Câu hỏi 1

Người hỏi: Linh Sa Tu – Ngày hỏi: 20/4/2015

Tham gia tư vấn: BS. Nguyễn Hữu Châu Đức

Câu hỏi

Cho em hỏi, con em đã 35 tháng tuổi. Hằng ngày khi ăn bé hay bị nôn ói. Lúc trước em có đưa bé đi khám bác sĩ tư, dùng thuốc được một thời gian thấy đỡ nhưng bây giờ bé bị nôn trở lại. Cho em hỏi bé như vậy là bị gì, có ảnh hưởng gì không?

Mỗi bữa bé chỉ ăn được khoảng hai muỗng canh cơm vơi nữa chén canh không có thịt cá. Tại vì nếu có thịt cá là bé lại nôn ra ngay và bé cũng không thích nhai.

Trả lời

Nôn trớ đơn thuần thường liên quan đến ăn uống. Hay gặp ở trẻ nhỏ do ép trẻ ăn quá nhiều, bú quá no, nằm liền sau khi bú, hoặc không dung nạp thức ăn hoặc bắt đầu ăn bổ sung với thức ăn mới lạ, hoặc ăn nhiều quá 1 loại thức ăn nào đó. Nôn thường xuất hiện sớm, số lượng chất nôn ít, chủ yếu là thức ăn. Trẻ vẫn chơi bình thường, không ảnh hưởng đến tình trạng cơ thể. Do vậy, chỉ cần điều chỉnh cách cho ăn.

  • Không ép trẻ ăn nhiều làm cho trẻ ngại khi nhìn thấy thức ăn.
  • Khi cho 1 loại thức ăn mới nên cho từ ít đến nhiều, từ lỏng đến đặc, chia làm nhiều bữa nhỏ trong ngày .
  • Ở những trẻ bú mẹ thì sau khi bú xong nên bế trẻ 10-15 phút rồi mới đặt trẻ nằm.
  • Khi cho trẻ bú bình lưu ý sao cho sữa ngập núm vú bình để tránh nuốt không khí vào dạ dày.
  • Ngoài ra có thể sử dụng thuốc chống nôn theo chỉ định của bác sĩ.

Khi bé nôn nhiều cũng giống như đi tiêu lỏng, bé sẽ mất một lượng nước khá lớn. Do đó quan trọng là phải bổ sung lượng nước đã mất để cơ thể bé không mất chất điện giải. Tại nhà ta có thể dùng dung dịch Oresol, nước chín hay nước trái cây loãng.

Khi bé nôn nhiều, đừng cố gắng cho bé tiếp tục uống mà cần lưu ý:

  • Tư thế khi bé nôn nên để bé nằm nghiêng hoặc đỡ bé ngồi dậy, đề phòng khi bé nôn, chất nôn sẽ tràn vào khí quản, chất nôn tràn vào phổi gây ngừng thở.
  • Chờ cho bé bớt nôn trớ, hãy cho uống một lượng nhỏ nước chín hoặc dung dịch Oresol, bé bị mất nước nhiều nên sẽ khát, khi đưa nước bé sẽ có khuynh hướng uống nhiều, sau đó sẽ nôn thốc tháo, do đó nên cho uống bằng muỗng nhỏ hoặc từng ngụm một .

Nếu bé tiếp tục nôn nhiều, nên đưa bé đi khám. Nếu bé bớt nôn trớ thì cần cho uống luân phiên 50ml dung dịch Oresol và 50ml nước chín sau mỗi nửa giờ. Sau khi cho bé uống loại nước này mà bé không nôn trớ nữa thì cho bé bú sữa mẹ hoặc bú bình, tăng dần số lượng từ 80 – 100ml sau mỗi 3 – 4 giờ. Nếu bé không nôn trớ từ 12 – 24 giờ thì có thể cho bé ăn uống bình thường, nhưng vẫn cho bé uống nhiều nước. Bắt đầu với những thực phẩm dễ tiêu hoá như ngũ cốc hay sữa chua.

Nên nhớ khi bé nôn nhiều tức là bộ phận tiêu hóa đang có vấn đề cần nên nghỉ ngơi cho nên phụ huynh chỉ nên cho bé uống nước để không bị mất nước, đừng nên cố gắng ép ăn, không giúp được bé mà còn làm tăng triệu chứng và bé càng quấy khóc nhiều hơn.

Giúp trẻ ngủ sẽ làm cho bé nhanh hồi phục hơn, vì dạ dày trống trong suốt thời gian này sẽ giúp bé dễ chịu hơn. Không cho bé dùng bất kỳ loại thuốc chống nôn nào khi chưa được sự cho phép của bác sĩ.

Trường hợp trẻ nôn trớ kéo dài hoặc nôn do bệnh lý mà trẻ có biểu hiện các triệu chứng như: sốt, đau bụng, lơ mơ, co giật, hay nôn ói liên tục, có dấu hiệu mất nước như: miệng khô, ít nước mắt, tiểu ít,… thì cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để được chữa trị kịp thời.

Trường hợp trẻ bị sặc, đừng cố lấy tay móc thức ăn hay chất nôn ra, nên làm nghiệm pháp Heimlich ở trẻ lớn, đứng sau lưng trẻ, quàng 2 tay ra ôm lấy bụng trẻ và ấn mạnh vào, áp lực mạnh sẽ làm trẻ nôn ói ra dị vật đường thở. Ở trẻ nhỏ hơn thì nên để nằm sấp trên đùi chúng ta và vỗ mạnh vào lưng trẻ. Dị vật , chất nôn sẽ được tống ra.

Sau khi tống chất nôn ói ra được nếu bé còn mệt thì nên đưa bé đến cơ sở y tế gần nhất.

Câu hỏi 2

Người hỏi: Như Ngọc – Ngày hỏi: 26/4/2015

Tham gia tư vấn: BS. Nguyễn Hữu Châu Đức

Câu hỏi

Chào Bác Sĩ. Bác sĩ cho em hỏi, không biết tại sao con em mới được 1 tháng rưỡi mà rất hay bị nôn trớ,và có rất nhiều đờm. Không biết bé bị gì và phải làm thế nào để giảm nôn trớ cho bé không ạ?.

Trả lời

Trẻ nhỏ khi bú hay nuốt khí gây khó chịu ở trẻ. Đồng thời giai đoạn này dạ dày của trẻ vẫn còn nằm ngang nên rất dễ trớ sữa.  Do vậy chị cần có tư thế cho trẻ bú đúng và sau khi bú chị cần bồng đựng trẻ kèm vỗ lưng giúp trẻ ợ hơi. Chị có thể tham khảo bài viết ” Nuôi con bằng sữa mẹ bí quyết để có được một khởi đầu tốt ” để biết các cách cho trẻ bú đúng.

Nếu trẻ vẫn tiếp tục nôn trớ kéo dài chị nên cho cháu kiểm tra với bác sỹ chuyên khoa Nhi nhé!

Trao đổi thêm

Cho em hỏi thêm bác sĩ là mấy hôm nay bé nhà em bị ho có đờm, em phải làm sao để giảm ho cho bé không?

BS. Trả lời

Chị tiếp tục cho bé bú sữa mẹ nhé! Chị cũng có thể nhỏ mũi và dùng dụng cụ hút mũi để giúp làm thông thoáng đường thở cho trẻ.

Câu hỏi 3

Người hỏi: Hanh Nguyen – Ngày hỏi: 8/5/2015

Tham gia tư vấn: BS. Tố Nga Ngô

Câu hỏi

Bác sĩ cho em hỏi. Con em sinh mổ đủ tháng được 3 kg 3 . Tháng đầu lên 8 lạng. Con gái. Bé bú thường rất nhanh chỉ 5 phút là nhả. Em không biết tăng như vậy con em có bị thiếu chất do bú ít không. Bé hiện giờ được 1 tháng 6 ngày hay giận mình như gồng người lên, nhiều khi còn hay trớ sữa sau khi vặn mình, em không biết như thế có phải là trào ngược dạ đày không. Nếu bị thì làm sao chữa mà không dùng thuốc ạ. Một ngày bé có thể trớ ra 2 đến 3 lần. Lúc thì sau ăn , có khi gần 2 tiếng lại trớ ra một ít sữa đã đông lại. Khi bú em có nghe tiếng chụt chút phát ra. Trong khi bé đã ngậm hết quầng vú. Bú xong em bồng bé lên cao khoảng 5 phút. Sau đó ợ hơi( khi được khi không). E để ý thì bé thở bình thường không khò khè. Chỉ khi vặn mình bé mới rên lên thôi.

Trả lời

Bé Me Hanh Nguyen 1 tháng 6 ngày có hiện tượng trào ngược dạ dày thực quản sinh lý, do nhu động thực quản và do dạ dày nằm ngang, thực quản ngắn, nên ngày trớ 2-3 lần, mỗi lần không nhiều thì không cần điều trị. Để hạn chế sau khi cho bú bạn bế bé đầu cao khoảng 14-20p. Bé dưới 3 tháng thần kinh chưa hoàn thiện nên sẽ hay vặn mình,giật mình, nếu bé vặn mình nhiều quá kèm theo những triệu chứng bất thường khác như rụng tóc vành khăn, ra mồ hôi trộm nhiều,khóc cơn bất thường…thì có thể do thiếu vitaminD. Khi bé vặn mình liền sau bú no thù bé bị trớ là bình thường vì lúc này áp lực ổ bụng tăng ép lên dạ dày. Bạn phơi nắng đều đặn cho bé 20-30p mỗi ngày để bé không bị thiếu vitaminD. Bé bú nhanh thù bạn xem sữa bạn có nhiều không? để ước chừng bé vú được bao nhiêu thì bạn có thể vắt ra 1 cữ thử, và mấy tiếng bé bú 1 lần,có bé bú nhiều 1 lúc thì sẽ no lâu hơn,có bé thích bú từng ít và bú lại nhanh. Tháng đầu tăng 8 lạng là bình thường chứ chưa tốt lắm, tăng trên 1kg mới tốt, vì những tháng sau bé sẽ tăng ít hơn dần. Mẹ xem ăn uống đầy đủ chất không kiêng khem để sữa mẹ đảm bảo đủ chất cho bé.

Chị có thể tham khảo thêm bài viết ” Ọc sữa ở trẻ sơ sinh ” tại Y học cộng đồng.

Câu hỏi 4

Người hỏi: Hoe Pham – Ngày hỏi: 26/5/2015

Tham gia tư vấn: BS.Nguyễn An Nghĩa

Câu hỏi

Chào bác sĩ con em mới được 20 ngày tuổi, con đang trong thời kỳ hoa cà, hoa cải nhưng mấy hôm nay cứ thỉnh thoảng con lại bị són ra một chút mà toàn nước thôi. Với lại hai hôm nay con hay bị nôn, không biết có bị làm sao không. Bác sĩ tư vấn giúp em.

Trả lời

Chào chị, nhờ chị cung cấp thêm một số thông tin về bé nữa nhé.

Khi mang thai bé, các lần khám thai có gì lạ không?

Bé sinh thế nào? (đủ tháng hay thiếu tháng, sinh thường hay sinh mổ? cân nặng lúc sinh là bao nhiêu?)

Chị cho bé bú sữa gì? (sữa mẹ? sữa bột?, nếu là sữa mẹ thì chị cho bú trực tiếp hay vắt qua bình?)

Chị cho bé bú thế nào? (khi bé đòi bú? Hay chị canh giờ? Một lần chị cho bé bú mất bao lâu, và nếu là sữa bình thì khoảng bao nhiêu?) Những ngày đầu bé có nôn trớ không? Bé trớ 1 chút sữa hay ói hết lượng sữa vừa bú? Và bé đi phân thế nào từ lúc sinh đến giờ?

Nếu chị có cân bé gần đây thì phiền chị cho tôi biết cân nặng của lần mới này.

Trao đổi thêm

Các lần đi không có gì lạ chỉ tháng cuối em bị xuống máu thô, .em bị vỡ ôí trươc khi sinh em sinh đủ ngày sinh thường sinh em bé được 2,8kg. em cho cháu bú sữa mẹ bú trực tiếp và cho cháu uống sữa bột một bữa. Em cho cháu bú bất cứ khi nào cháu đói cháu bú khoảng 3phút bú bình cũng tầm đó thời gian, những ngày đầu bé không nôn trớ. Mỗi lần trớ chỉ trớ một chút sữa. Bé đi phân lúc mới sinh là phân su đi phân su tầm hai ngày thì chuyển sang hoa cà hoa cải đến giờ. Hôm nay em để ý thâý bé đi phân sống mà ra rất nhiều nước rất mong bác sĩ tư vấn giúp em với em xin cảm ơn.

BS. Trả lời

Nếu bé chỉ trớ 1 chút sữa sau bú thì chị không cần lo lắng gì nhiều. Phân của những bé bú mẹ có thể có nhiều nước, lẫn bọt, mùi chua. Nếu bé tăng cân tốt thì chị cũng không cần lo lắng về tính chất phân của bé. Thế nên lần tái khám 1 tháng chị để ý hỏi bác sĩ  xem cân nặng bé tăng có tốt không. Chị cố gắng sắp xếp cho bé bú mẹ hoàn toàn nhé, nếu cho bú cả sữa mẹ và sữa bột thì bé thường sẽ chê sữa mẹ, mà sữa mẹ rất tốt cho bé.

Câu hỏi 5

Người hỏi: Hanh Nguyen – Ngày hỏi: 26/5/2015

Tham gia tư vấn: BS. Nguyễn An Nghĩa

Câu hỏi

Chào bác sĩ nhi khoa. Cho em hỏi thăm. Con em được gần 2 tháng, sinh mổ, 3 kg3. Hiện tại được bác sĩ chuẩn bệnh là trào ngược dạ dày thực quản, bé nôn gần như toàn bộ sữa đã bú mẹ khi ho. Bác sĩ có thể tư vấn giúp em cách giảm ho cho bé được không. Em cảm ơn

Trả lời

Chào chị, chị có thể nói rõ hơn bé ho từ khi nào và ho ra sao? Ngoài ho và ói như chị tả bé còn gì lạ nữa không? Cân nặng của bé tăng thế nào?

Trao đổi thêm

Bé ho được 3 ngày , 2 ngày đầu lâu lâu bé ngủ mới ho, và khi ho là nôn trớ sữaa ra hết . Ngày hôm nay thì ho liên tục , khoảng nửa tiếng ho 1 lần. Ngoài ho và ói thì mũi hơi khịt khịt, em nhỏ nước muối sinh lý để làm sạch. Ngoài ra thì bé vẫn chơi bình thường, bé tămg cân hơi chậm, được 1 tháng 20 ngày bé tăng 1 kg 3.

BS. Trả lời

Chào chị. Ngay trong đợt bệnh này chị có thể chia nhỏ cữ bú, bú xong không cho bé nằm ngay mà ẵm bé dựa vai, vỗ nhẹ lưng bé, khoảng 15-20 phút sau hãy đặt nằm. Khi đặt nằm, kê gối mỏng đỡ cả vai và đầu bé (chị lưu ý đỡ cả vai bé, lý tưởng nâng khoảng 25-30 độ so với mặt giường). Không nhất thiết phải ép bé bú như bình thường trong đợt ho này (ho là phản xạ bảo vệ đường thở cho bé trong đợt bệnh, đợt ho này đa phần sẽ giảm dần và tự hết sau 5-7 ngày). Tốt nhất là chị cho bé bú theo nhu cầu khi bé đòi. Đừng ép bé bú vì bản thân ép bú cũng sẽ đưa đến ói, hoặc sặc –> ói. Chị không phải quá lo lắng về tình trạng trào ngược dạ dày-thực quản, hiện tại cân nặng bé đang tăng rất tốt, trào ngược sẽ giảm dần khi bé lớn hơn. Chúc bé chóng khỏe!

Trao đổi thêm

Chào bác sĩ nhi khoa, con em 2 ngày nay ho càng lúc càng nhiều, kèm theo hiện tượng sổ mũi, ho khan như có đờm, em đi khám bệnh viện thì được chuẩn là viêm hô hấp trên và được kê toa thuốc mecefix -be cefixim 75mg. Và clorpheniramin 4. Em tra thử thì toàn kháng sinh mạnh. Bé em mới 2 tháng tuổi em rất lo không biết có nên cho bé uống không. Bé uống 1 ngày thì thấy bớt nhưng em vẫn rất lo lắng. Bác sĩ nhi khoa có thể tư vấn giúp em được không.

BS. Trả lời

Do tư vấn qua mạng mà không thăm khám trực tiếp nên có rất nhiều giới hạn để chúng tôi có thể kết luận chính xác bé bị bệnh gì và kê toa cho bé trong đợt bệnh. Tuy nhiên, đa phần viêm hô hấp trên ở trẻ đều do nhiễm siêu vi và không cần điều trị kháng sinh. Dù sao, đợt này chị cũng đã cho bé điều trị kháng sinh rồi và bé đã thuyên giảm thì nên theo đủ phác đồ vì việc ngưng nửa chừng sẽ khiến nguy cơ kháng kháng sinh này cao hơn. Mặt khác, chị nên ngưng chlorpheniramin vì nhiều lý do. Chúc bé chóng khỏe!

Câu hỏi 6

Người hỏi: Tuyết Mộc Lan – Ngày hỏi: 12/6/2015

Tham gia tư vấn: Ths. Trần Thanh Thỏa

Câu hỏi

Các bác sỹ ơi cho e hỏi con em được 8 tháng rưỡi. Bé nhà em từ bé có cơ địa hay nôn cứ ăn được vài thìa là ọe có lần nôn ra hết, em có cho con đi khám tổng thể tất cả mọi thứ bình thường nhưng không hiểu sao con vẫn nôn ít ngày cũng 1 lần và em mất sữa. Bây giờ bé nhà em uống hoàn toàn sữa ngoài, em cho bé uống nutrientkid của viện dinh dưỡng kê ạ. Các bác sỹ cho em hỏi thêm là sữa đó có uống lâu dài được không ạ,  bé nhà em uống đi ngoài đều đặn nhưng lên cân chậm lắm ạ. Bé được 8,2kg ạ, em mong các bác sỹ tư vấn giúp em với ạ.

Ngày trước cháu ăn bột rất ngoan, nhưng nửa tháng nay em cứ cho cháu ăn là cháu cúi mặt xuống và nếu có đút bột là nôn. Em cho cháu ăn cháo xay thì cũng như bột, em để cháo cả hột không xay thì cháu ăn, nhưng cả ngày mới được bát con ăn cơm. Các bác sỹ cho em hỏi bé ăn như vậy có ít không ạ, em cho con đi khám thì được bác sỹ khuyên cho con dùng 5 enzym. Em rất phân vấn cho con dùng thuốc nhưng bé lười ăn quá nhiều lúc em ôm con mà cứ khóc nhất là lúc con ăn là nôn ạ.

Trả lời

Chị Tuyết Mộc Lan: bé mới tập ăn thì mình nghĩ mẹ nó rất không nên dùng các loại bột pha sẵn vì thực đơn của nó rất đơn điệu. Cháu đã 8 tháng thì việc ăn bột khiến cháu chán là điều dễ hiểu. Còn việc bé nôn mà bạn đi kiểm tra bác sĩ không thấy bị hẹp môn vị hay bất kì lí do gì thì cách khắc phục theo mình là chia nhỏ các bữa ăn, sau khi cho bé ăn không nên giỡn nhiều, bế bé đứng trong tầm 15 phút. Có thể mẹ nó nên tham khảo thay đổi thực đơn cho bé ăn, phương pháp cho bé ăn. 8 tháng bé đã ngồi thì mẹ nó có thể cho bé ngồi ghế ăn chung cả nhà được rồi.

Gần đây có vài nghiên cứu về phản ứng quá mức “nhạy cảm” của trẻ với thức ăn. Đại loại là cơ thể nhận nhầm thức ăn và có phản ứng đào thải nó. Điều này có nhiều nguyên nhân, trong đó có thể là do trong lúc mang thai mẹ có bị nhiễm khuẩn nên bé nhạy cảm trong phản ứng. Trong trường hợp này thì không có dấu hiệu Lâm sàng để chẩn đoán và hiện tượng này sẽ hết khi cơ thể trẻ “quen” dần với thức ăn. Điều này sẽ giảm và hết dần khi trẻ lớn lên. Điều quan trọng mà mẹ nó Kiên nhẫn và không căng thẳng khi trẻ nôn ói. Mẹ thấy con ói, mẹ khóc hay gắt gỏng là em căng thẳng đấy.

Mẹ nó tham khảo thêm thực đơn cho bé tại đây: https://yhoccongdong.com/thongtin/an-dam-o-nhat-ban/

Câu hỏi 7

Người hỏi: Nguyễn Thị Hồng Vân – Ngày hỏi: 20/6/2015

Tham gia tư vấn: BS. Nguyễn Thanh Hưng

Câu hỏi

Bác sĩ cho em hỏi. Con em một tuần nay rất hay trớ. Con ăn ít đi nhiều, đang từ 150ml/ cữ còn có 50-50ml. Thức nhiều và không ngủ thâu đêm tới chiều hôm sau mới ngủ. Con còn hay bỏ bữa nữa.Con không sốt, thỉnh thoảng có ho 1,2 tiếng thôi, em không thấy con khò khè, chỉ lúc ăn mới hơi khò khè. Em không biết có phải con có đờm ở cổ không mà sao hay trớ quá. Bác sĩ giúp em với.

Trả lời

Qua lời kể của chị có thể bé bị trào ngược dạ dày thực quản, có thể sinh lý… Nhưng nếu bé không tăng cân, quấy nhiều chị nên đưa đi khám ở phòng Khám Nhi Khoa uy tín.

Câu hỏi 8

Người hỏi: Hanh Nguyen – Ngày hỏi: 8/5/2015

Tham gia tư vấn: Ths. Trần Thanh Thỏa vs BS. Ngô Tố Nga vs BS. Doan Bach Mai Pham

Câu hỏi

Bác sĩ cho em hỏi. Con em sinh mổ đủ tháng được 3 kg 3 . Tháng đầu lên 8 lạng. Con gái. Bé bú thường rất nhanh chỉ 5 phút là nhả. Em không biết tăng như vậy con em có bị thiếu chất do bú ít không. Bé hiện giờ được 1 tháng 6 ngày hay giận mình như gồng người lên, nhiều khi còn hay trớ sữa sau khi vặn mình, em không biết như thế có phải là trào ngược dạ đày không. Nếu bị thì làm sao chữa mà không dùng thuốc ạ. Em cảm ơn

Trả lời

Ths. Trần Thanh Thỏa

Một tháng đầu bé tăng 8 lạng thì bé đang phát triển bình thường đó bạn. Ở giai đoạn này bé bú lượng nhỏ nên bú 5 phút mà sữa ra nhiều và ra đều thì cũng bình thường thôi bạn. Mình chỉ lưu ý là bé không bú lâu nên không bú đến kiệt bầu sữa, do vậy bạn giữ cho bé bú kiệt một bên rồi chuyển bên sẽ tốt hơn. Còn bé bị trớ thì bạn mô tả kĩ hơn đi: trớ thường xuyên không? Trớ sau khi ăn lâu không? Khi bú bé có bú nhanh có thể nuốt cả khí không? Bú xong bạn có bế đứng 1 tý và vỗ nhẹ lưng không?

Trao đổi thêm

Một ngày bé có thể trớ ra 2 đến 3 lần. Lúc thì sau ăn , có khi gần 2 tiếng lại trớ ra một ít sữa đã đông lại. Khi bú em có nghe tiếng chụt chút phát ra. Trong khi bé đã ngậm hết quầng vú. Bú xong em bồng bé lên cao khoảng 5 phút. Sau đó ợ hơi( khi được khi không). Em để ý thì bé thở bình thường không khò khè. Chỉ khi vặn mình bé mới rên lên thôi.

BS. Ngô Tố Nga

Bé 1 tháng 6 ngày có hiện tượng trào ngược dạ dày thực quản sinh lý, do nhu động thực quản và do dạ dày nằm ngang, thực quản ngắn, nên ngày trớ 2-3 lần, mỗi lần không nhiều thì không cần điều trị. Để hạn chế sau khi cho bú bạn bế bé đầu cao khoảng 14-20 phút. Bé dưới 3 tháng thần kinh chưa hoàn thiện nên sẽ hay vặn mình, giật mình, nếu bé vặn mình nhiều quá kèm theo những triệu chứng bất thường khác như rụng tóc vành khăn, ra mồ hôi trộm nhiều, khóc cơn bất thường…thì có thể do thiếu vitamin D. Khi bé vặn mình liền sau bú no thù bé bị trớ là bình thường vì lúc này áp lực ổ bụng tăng ép lên dạ dày. Bạn phơi nắng đều đặn cho bé 20-30 phút mỗi ngày để bé không bị thiếu vitamin D. Bé bú nhanh thì bạn xem sữa bạn có nhiều không? Để ước chừng bé vú được bao nhiêu thì bạn có thể vắt ra 1 cữ thử, và mấy tiếng bé bú 1 lần, có bé bú nhiều 1 lúc thì sẽ no lâu hơn, có bé thích bú từng ít và bú lại nhanh. Tháng đầu tăng 8 lạng là bình thường chứ chưa tốt lắm, tăng trên 1kg mới tốt, vì những tháng sau bé sẽ tăng ít hơn dần. Mẹ xem ăn uống đầy đủ chất không kiêng khem để sữa mẹ đảm bảo đủ chất cho bé.

BS. Doan Bach Mai Pham

Nếu bạn cho con bú trực tiếp thì theo mình không nên cân đong đo đếm xem bé bú được bao nhiêu. Mỗi bé có nhu cầu ăn khác nhau. WHO khuyến cáo cho bé bú theo nhu cầu. Mẹ xem bé bú đủ không bằng cách nhìn màu nước tiểu và lượng nước tiểu của con. Nếu bé bú đủ thì màu nước tiểu trong, bé không quấy khóc sau bú. Theo mình bé tăng cân như vậy là ổn rồi. Mẹ không cần cố gắng ăn nhồi nhét sẽ gây thừa cân không tốt. Chế độ ăn của mẹ cần đa dạng, ăn theo nhu cầu, nhiều rau xanh và hoa quả. Vì dinh dưỡng trong sữa mẹ chỉ có 1 số vitamin thay đổi theo chế độ ăn thôi. Ví dụ như Vitamin K, A, D… mẹ nên ra ngoài trời nhiều và đưa con ra ngoài sưởi nắng để đủ Vitamin D. Các hiện tượng tóc rụng vành khăn, giật mình, vặn mình là hết sức bình thường ở trẻ, không phải triệu chứng của thiếu Vitamin D. Mẹ cũng không nên ăn nhiều chất béo bão hòa như móng giò, hay mỡ động vật vì sẽ gây tắc tia sữa và thay đổi loại chất béo trong sữa.

Câu hỏi 9

Người hỏi: Như Ngọc – Ngày hỏi: 26/4/2015

Tham gia tư vấn: BS. Nguyễn Hữu Châu Đức

Câu hỏi

Chào Bác Sĩ. Bác sĩ cho em hỏi, không biết tại sao con em mới được 1 tháng rưỡi mà rất hay bị nôn trớ,và có rất nhiều đờm.Không biết bé bị gì và phải làm thế nào để giảm nôn trớ cho bé không ạ?

Trả lời

Chào chị. Trẻ nhỏ khi bú hay nuốt khí gây khó chịu ở trẻ. Đồng thời giai đoạn này dạ dày của trẻ vẫn còn nằm ngang nên rất dễ trớ sữa.  Chị nên cho bé bú từ từ, không để bú quá no, sau khi bú mẹ thì khoảng 15 phút sau hãy cho nằm.
Ngoài ra chị cấn cho bé bú đúng tư thế: Tư thế bú đúng khi đầu và người bé nằm trên một đường thẳng, mặt của bé quay vào vú, mũi của bé đối diện với núm vú. Chạm vú vào môi trên của bé, đợi đến khi miệng bé mở rộng, đưa miệng bé vào vú sao cho môi dưới của bé ở dưới núm vú.

Chị có thể tham khảo bài viết ” Nuôi con bằng sữa mẹ bí quyết để có được một khởi đầu tốt ” để biết cách cho trẻ bú đúng.

Nên cho bé bú bên trái trước sau đó, chuyển sang bên phải vì lúc này dạ dày bé đã nhiều sữa, cần nằm nghiêng trái. Như vậy, sữa sẽ dễ dàng tuần hoàn mà không gây trào ngược dạ dày. Sau khi bú xong, chị cần bồng đứng bé lên và vỗ nhẹ phần lưng để bé có thể ợ hơi được. Việc này làm giảm lượng hơi mà bé nuốt vào dạ dày trong lúc bú, cũng là nguyên nhân gây nôn trớ Nếu trẻ vẫn tiếp tục nôn trớ kéo dài chị nên cho cháu kiểm tra với bác sỹ chuyên khoa Nhi nhé!

Chúc cháu luôn khỏe!

Câu hỏi 10

Người hỏi: Linh Sa Tu – Ngày hỏi: 20/4/2015

Tham gia tư vấn: Chị Đào Thị Mỹ Lương vs BS. Nguyễn Hữu Châu Đức

Câu hỏi

Cho em hỏi, con em đã 35 tháng tuổi. Hằng ngày khi ăn bé hay bị nôn ói. Lúc trước em có đưa bé đi khám bác sĩ tư, dùng thuốc được một thời gian thấy đỡ nhưng bây giờ bé bị nôn trở lại. Cho em hỏi bé như vậy là bị gì, có ảnh hưởng gì không?

Mỗi bữa bé chỉ ăn được khoảng hai muỗng canh cơm vơi nữa chén canh không có thịt cá. Tại vì nếu có thịt cá là bé lại nôn ra ngay và bé cũng không thích nhai.

Trả lời

Chị Đào Thị Mỹ Lương

Em đừng lo lắng. Em rang gạo lứt cho vàng, nấu gạo rang với nước, chắt nước đó, cho bé uống thay nước uống hàng ngày. Để tăng nguồn dinh dưỡng, em hầm súp rau củ ( củ cải trắng, bắp cải, cà rốt, phổ tai (kombu), hành tây) khoảng 2h đồng hồ, chắt lấy nước súp. Mỗi khi nấu canh, dùng nước này nấu cho bé. Em cho bé uống sữa đậu nành, các sản phẩm có nguồn gốc từ họ nhà đậu. Nên nhớ, các thực phẩm trên phải sạch sẽ, không có thuốc bảo quản…nhé! Em kiên trì làm cho bé ăn, tùy theo cơ địa mỗi bé, nhanh thì 3 hôm sẽ đỡ, chậm thì 7 ngày bệnh sẽ chuyển. Ngưng cho bé ăn những thức ăn có nguồn gốc động vật, các sản phẩm làm từ sữa (những thứ này có tính nặng- khó tiêu, cần có hệ tiêu hóa khỏe mạnh mới chuyển hóa chúng thành năng lượng sống được). Để hỗ trợ dạ dày tiêu hóa, e cho bé ăn cơm nát hoặc cháo trắng thôi nhé! Chúc em cùng gia đình mọi điều tốt lành nhất! Chúc bé mau khỏe trở lại!

BS. Nguyễn Hữu Châu Đức

Chào chị. Nôn trớ là triệu chứng hay gặp ở trẻ nhỏ. Nôn trớ là hiện tượng thức ăn trong dạ dày bị đẩy lên thực quản rồi trào ra miệng. Nôn trớ có thể lành tính, tự khỏi khi trẻ lớn hơn.

Nôn trớ cũng là biểu hiện của những bệnh lý tiêu hóa như trào ngược dạ dày thực quản, có thể là triêu chứng của bệnh lý đường hô hấp hay là bệnh lý toàn thân,v.v…

Khi trẻ nôn trớ, cha mẹ nên xem trẻ có những biểu hiện nào kèm theo không, ví dụ như sốt hay tiêu lỏng, ho, hay sổ mũi, phát ban v.v…

Nôn do bệnh lý: Hay gặp trong các bệnh nhiễm khuẩn tiêu chảy, viêm mũi họng, viêm phổi, viêm màng não… một số bệnh ngoại khoa như lồng ruột, tắc ruột, viêm ruột non hoại tử… Trẻ nôn đột ngột, nôn vọt, nôn nhiều lần, có hoặc không kèm theo các triệu chứng nguy hiểm như: co giật, sốt cao, đau bụng, ngủ li bì khó đánh thức, trẻ không uống được, bỏi bú, có dấu hiệu mất nước như: miệng khô, ít nước mắt, tiểu ít,… Cần đưa trẻ đến khám ở cơ sở y tế để xử trí kịp thời.

Nôn trớ đơn thuần thường liên quan đến ăn uống. Hay gặp ở trẻ nhỏ do ép trẻ ăn quá nhiều, bú quá no, nằm liền sau khi bú, hoặc không dung nạp thức ăn hoặc bắt đầu ăn bổ sung với thức ăn mới lạ, hoặc ăn nhiều quá 1 loại thức ăn nào đó. Nôn thường xuất hiện sớm, số lượng chất nôn ít, chủ yếu là thức ăn. Trẻ vẫn chơi bình thường, không ảnh hưởng đến tình trạng cơ thể.

Do vậy, chỉ cần điều chỉnh cách cho ăn:

  • Không ép trẻ ăn nhiều làm cho trẻ ngại khi nhìn thấy thức ăn.
  • Khi cho 1 loại thức ăn mới nên cho từ ít đến nhiều, từ lỏng đến đặc, chia làm nhiều bữa nhỏ trong ngày .
  • Ở những trẻ bú mẹ thì sau khi bú xong nên bế trẻ 10-15 phút rồi mới đặt trẻ nằm.
  • Khi cho trẻ bú bình lưu ý sao cho sữa ngập núm vú bình để tránh nuốt không khí vào dạ dày.
  • Ngoài ra có thể sử dụng thuốc chống nôn theo chỉ định của bác sĩ.

Khi bé nôn nhiều cũng giống như đi tiêu lỏng, bé sẽ mất một lượng nước khá lớn. Do đó quan trọng là phải bổ sung lượng nước đã mất để cơ thể bé không mất chất điện giải. Tại nhà ta có thể dùng dung dịch Oresol, nước chín hay nước trái cây loãng.

Khi bé nôn nhiều, đừng cố gắng cho bé tiếp tục uống mà cần lưu ý:

Tư thế khi bé nôn nên để bé nằm nghiêng hoặc đỡ bé ngồi dậy, đề phòng khi bé nôn, chất nôn sẽ tràn vào khí quản, chất nôn tràn vào phổi gây ngừng thở.
Chờ cho bé bớt nôn trớ, hãy cho uống một lượng nhỏ nước chín hoặc dung dịch Oresol, bé bị mất nước nhiều nên sẽ khát, khi đưa nước bé sẽ có khuynh hướng uống nhiều, sau đó sẽ nôn thốc tháo, do đó nên cho uống bằng muỗng nhỏ hoặc từng ngụm một .

Nếu bé tiếp tục nôn nhiều, nên đưa bé đi khám. Nếu bé bớt nôn trớ thì cần cho uống luân phiên 50ml dung dịch Oresol và 50ml nước chín sau mỗi nửa giờ. Sau khi cho bé uống loại nước này mà bé không nôn trớ nữa thì cho bé bú sữa mẹ hoặc bú bình, tăng dần số lượng từ 80 – 100ml sau mỗi 3 – 4 giờ. Nếu bé không nôn trớ từ 12 – 24 giờ thì có thể cho bé ăn uống bình thường, nhưng vẫn cho bé uống nhiều nước. Bắt đầu với những thực phẩm dễ tiêu hoá như ngũ cốc hay sữa chua. Nên nhớ khi bé nôn nhiều tức là bộ phận tiêu hóa đang có vấn đề cần nên nghỉ ngơi cho nên phụ huynh chỉ nên cho bé uống nước để không bị mất nước, đừng nên cố gắng ép ăn, không giúp được bé mà còn làm tăng triệu chứng và bé càng quấy khóc nhiều hơn. Giúp trẻ ngủ sẽ làm cho bé nhanh hồi phục hơn, vì dạ dày trống trong suốt thời gian này sẽ giúp bé dễ chịu hơn. Không cho bé dùng bất kỳ loại thuốc chống nôn nào khi chưa được sự cho phép của bác sĩ.

Trường hợp trẻ bị sặc , đừng cố lấy tay móc thức ăn hay chất nôn ra, nên làm nghiệm pháp Heimlich ở trẻ lớn, đứng sau lưng trẻ, quàng 2 tay ra ôm lấy bụng trẻ và ấn mạnh vào, áp lực mạnh sẽ làm trẻ nôn ói ra dị vật đường thở. Ở trẻ nhỏ hơn thì nên để nằm sấp trên đùi chúng ta và vỗ mạnh vào lưng trẻ. Dị vật, chất nôn sẽ được tống ra.
Sau khi tống chất nôn ói ra được nếu bé còn mệt thì nên đưa bé đến cơ sở y tế gần nhất.

Chúc cháu chóng khỏe!

Sau khi đọc tất cả các câu hỏi và tài liệu mà chúng tôi đã cung cấp, nếu bạn vẫn chưa giải đáp được thắc mắc của mình vui lòng đặt câu hỏi tại Group Nhi khoa Y học cộng đồng để được tư vấn.

 

Nếu bài viết hữu ích, bạn thích hãy bấm LIKE và SHARE để ủng hộ nhé.