Thứ Năm , 11 Tháng Tám 2022

Palbociclib (Ibrance)

Bài viết thứ 78 trong 81 bài thuộc chủ đề Ung thư vú
 

Palbociclib là thuốc gì?

Palbociclib là thuốc thuộc liệu pháp nhắm đích hay liệu pháp sinh học, được dùng cùng với thuốc nội tiết trong điều trị ung thư vú.

Palbociclib là tên chung (không phải tên biệt dược), tên biệt dược của thuốc là Ibrance.

Thuốc này thuộc nhóm các chất ức chế CDK (cyclin dependent kinase). Các thuốc thuộc nhóm này ngăn chặn hoạt động của kinase, một protein giúp các tế bào tăng trưởng và phân chia. Nhờ đó, thuốc có thể khiến tế bào ung thư ngừng phát triển và xâm lấn.

Palbociclib
Palbociclib

Ai có thể được chỉ định thuốc Palbociclib?

Palbociclib được dùng trong điều trị ung thư vú có thụ thể estrogen dương tínhHER2 âm tính.

Bạn có thể được chỉ định Palbociclib nếu khối u của bạn đã:

  • Lan tới các mô và các hạch bạch huyết xung quanh ngực, cổ, và dưới xương ức (ung thư vú tiến triển tại chỗ)
  • Lan tới một bộ phận khác của cơ thể như xương, phổi, gan hoặc não (ung thư vú di căn)

Palbociclib hiện không được chỉ định cho ung thư vú (nguyên phát) giai đoạn sớm, mặc dù một số thử nghiệm lâm sàng đang được tiến hành nhằm đánh giá hiệu quả của thuốc trên trên đối tượng bệnh nhân này.

Cách dùng Palbociclib 

Palbociclib được bào chế dưới dạng viên nang, bạn phải:

  • Uống thuốc vào cùng một thời điểm mỗi ngày cùng với đồ ăn, tốt nhất là vào bữa ăn
  • Nuốt cả viên với nước (không nghiền, nhai hoặc hòa tan thuốc)

Liều khởi đầu thông thường là 125 mg.

Palbociclib và liệu pháp nội tiết

Ở Anh, palbociclib luôn được chỉ định cùng với một thuốc nội tiết.

Bạn có thể uống palbociclib với:

  • Một chất ức chế aromatase (thuốc nội tiết bậc 2) như anastrozol, exemestane hoặc letrozol nếu trước đây bạn chưa sử dụng thuốc nội tiết trong điều trị ung thư vú tiến triển tại chỗ hoặc ung thư vú di căn.
  • Fulvestrant nếu bạn đã từng sử dụng thuốc nội tiết trước đó trong điều trị ung thư vú tiến triển tại chỗ hoặc ung thư vú di căn.

Một số người đã từng sử dụng thuốc nội tiết để điều trị ung thư vú nguyên phát, và hiện mắc ung thư vú tiến triển cục bộ hoặc ung thư vú di căn có thể được chỉ định palbociclib cùng với một chất ức chế aromatase (thuốc nội tiết bậc 2) hoặc fulvestrant. Điều này sẽ phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể

Sử dụng palbociclib và một chất ức chế aromatase (thuốc nội tiết bậc 2)

Palbociclib được uống dưới dạng viên nang một viên một ngày trong 21 ngày, tiếp theo là 7 ngày nghỉ, tạo nên một chu kỳ 28 ngày.

Sau đó chu kỳ được lặp lại.

Thuốc nội tiết bậc 2 được uống một viên một ngày trong suốt chu kỳ.

Sử dụng palbociclib cùng với fulvestrant

Palbociclib được uống dưới dạng viên nang một viên một ngày trong 21 ngày, tiếp theo là 7 ngày nghỉ, tạo thành một chu kỳ 28 ngày.

Sau đó chu kỳ được lặp lại.

Fulvestrant (500 mg) được chia thành hai mũi tiêm, một mũi vào cơ (tiêm bắp) ở mỗi bên mông. Thuốc thường được tiêm mỗi 14 ngày với ba liều đầu, sau đó là mỗi 28 ngày cho tới khi bạn còn sử dụng palbociclib.

Nếu bạn chưa mãn kinh

Các thuốc nội tiết bậc 2 và fulvestrant phù hợp cho những phụ nữ đã mãn kinh.

Nếu bạn chưa mãn kinh, bạn sẽ cần được chỉ định thêm liệu pháp điều trị khiến buồng trứng ngừng sản sinh estrogen (một cách vĩnh viễn hoặc tạm thời). Liệu pháp này được gọi là ức chế buồng trứng.

Nếu quên một liều

Nếu bạn quên không uống một liều palbociclib hoặc nôn sau khi uống, không uống thêm một viên nữa bù cho viên đã quên hoặc bị nôn ra.

Hãy tuân thủ chỉ định của bác sĩ đồng thời báo lại với bác sĩ.

Uống palbociclib trong bao lâu?

Bạn sẽ uống palbociclib cùng với thuốc nội tiết cho tới khi bác sĩ điều trị đánh giá bạn vẫn được hưởng lợi từ việc uống thuốc đồng thời các tác dụng phụ của thuốc vẫn có thể quản lý được.

Thuốc và thức ăn cần tránh khi uống palbociclib

Khi uống palbociclib:

  • Không uống bất cứ thuốc/thực phẩm bổ sung nào có chứa thành phần từ cây Ban Âu (St. John’s Wort)
  • Không ăn bưởi chùm hoặc uống nước ép bưởi chùm

Một số thuốc không được uống cùng palbociclib. Những thuốc này gồm một số thuốc kháng sinh phổ biến được kê đơn, thuốc chống nấm và thuốc chống co giật.

Hãy trao đổi với bác sĩ điều trị về bất cứ thuốc được kê đơn hoặc thuốc mua không cần kê đơn nào mà bạn đang dùng.

Nếu một bác sĩ khác (bác sĩ đa khoa/bác sĩ nha khoa) kê đơn cho bạn một thuốc mới, bạn cần nói với họ bạn đang uống palbociclib.

Luôn luôn hỏi bác điều trị trước khi dùng bất cứ thảo dược hoặc thực phẩm bổ sung nào.

Palbociclib có chứa lactose, nếu bạn không dung nạp lactose thì hãy báo với bác sĩ điều trị.

Các tác dụng không mong muốn của palbociclib

Giống như bất kỳ thuốc nào khác, palbociclib có thể gây ra các tác dụng không mong muốn. Mỗi người phản ứng khác nhau với thuốc và một số người gặp nhiều tác dụng không mong muốn hơn những người khác.

Bạn cần đến bệnh viện đều đặn gặp bác sĩ điều trị để kiểm tra liệu bạn có đang gặp các tác dụng không mong muốn hay không.

Bạn nên ghi chép lại hàng ngày về cảm giác của mình trong quá trình uống palbociclib để có thể theo dõi tốt hơn các tác dụng không mong muốn của thuốc.

Các tác dụng không mong muốn này thường có thể kiểm soát được và những tác dụng mô tả ở đây sẽ không ảnh hưởng tới tất cả mọi người.

Do palbociclib được uống cùng với thuốc nội tiết, bạn có thể gặp tác dụng không mong muốn của cả thuốc nội tiết nữa.

Nếu bạn lo ngại về tác dụng không mong muốn của thuốc, bao gồm các tác dụng không mong muốn không được liệt kê ở đây, hãy nói với bác sĩ.

Các tác dụng không mong muốn phổ biến của palbociclib

Ảnh hưởng lên máu

Palbociclib có thể ảnh hưởng lên số lượng các tế bào máu khỏe mạnh trong cơ thể.

Bạn sẽ được xét nghiệm máu đều đặn trước và trong suốt thời gian uống thuốc để kiểm tra số lượng các tế bào máu.

Việc tiến hành các xét nghiệm công thức máu được khuyến cáo trước khi bắt đầu điều trị, mỗi hai tuần trong hai chu kỳ điều trị đầu tiên, sau đó là mỗi bốn tuần trước mỗi chu kỳ.

Nguy cơ nhiễm trùng

Không đủ tế bào bạch cầu có thể làm tăng nguy cơ bị nhiễm trùng.

Hạ bạch cầu là biến chứng rất phổ biến trong khi uống palbociclib. Số lượng bạch cầu thường quay trở về bình thường trước chu kỳ điều trị tiếp theo.

Khi các tế bào bạch cầu hạ thấp xuống dưới một mức nào đó thì được gọi là hạ bạch cầu. Bị sốt trong khi hạ bạch cầu đa nhân trung tính (được gọi là sốt hạ bạch cầu) khi điều trị với palbociclib ít phổ biến và tần suất thấp hơn rất nhiều so với khi điều trị với hóa trị liệu.

Hãy liên hệ với bệnh viện ngay lập tức nếu bạn:

  • Thân nhiệt cao (trên 37,5oC) hoặc thân nhiệt thấp (dưới 36oC), hoặc bất kỳ triệu chứng hay dấu hiệu nào mà bác sĩ điều trị đã tư vấn
  • Bạn đột nhiên cảm thấy không khỏe, thậm chí ở thân nhiệt bình thường
  • Bạn có các triệu chứng nhiễm trùng, ví dụ đau họng, ho, cần đi tiểu thường xuyên hoặc cảm thấy lạnh và/hoặc rét run

Trước khi bắt đầu điều trị bằng palbociclib, bác sĩ điều trị sẽ cho bạn số điện thoại có thể liên hệ 24 giờ hoặc cho bạn biết cần đến đâu để được chăm sóc trong trường hợp cấp cứu.

Nếu bạn bị hạ bạch cầu trong khi điều trị bằng palbociclib, bác sĩ có thể giảm liều, hoãn chu kỳ điều trị tiếp theo hoặc dừng điều trị.

Thiếu máu

Có quá ít tế bào hồng cầu gọi là thiếu máu. Nếu bạn cảm thấy rất mệt, không thở được hoặc chóng mặt, hãy nói cho bác sĩ điều trị biết.

Thâm tím và chảy máu

Palbociclib có thể làm giảm số lượng tiểu cầu –  thành phần trong máu có vai trò trong tạo cục máu đông.

Bạn có thể dễ bị thâm tím hơn, bị chảy máu mũi hoặc nướu, có thể bị chảy máu khi đánh răng. Hãy nói cho bác sĩ điều trị biết nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng nào trong các triệu chứng này.

Thay đổi ở gan

Palbociclib có thể ảnh hưởng tới chức năng của gan.

Trong quá trình điều trị với palbociclib, bạn sẽ được xét nghiệm máu đều đặn để kiểm tra xem gan có hoạt động tốt không.

Bạn có thể cần trì hoãn điều trị hoặc giảm liều nếu xét nghiệm máu cho thấy có bất kỳ vấn đề nào ở gan.

Nếu bạn gặp bất kỳ các triệu chứng nào sau đây, hãy liên hệ với bác sĩ điều trị ngay:

  • Vàng da hoặc tròng trắng của mắt bị vàng
  • Đau ở phía bên phải dưới xương sườn
  • Dễ bị chảy máu hoặc thâm tím hơn bình thường
  • Cảm thấy mệt hơn
  • Nước tiểu màu nâu sẫm

Mệt lả liên quan tới ung thư (cực kỳ mệt mỏi)

Mệt lả liên quan tới ung thư chỉ triệu chứng cực kỳ mệt mỏi mà không hết khi nghỉ ngơi hoặc ngủ đủ giấc.

Đây là tác dụng phụ rất phổ biến của bệnh ung thư vú di căn và thuốc dùng trong điều trị. Hiện tượng này có thể ảnh hưởng tới bạn cả về thể chất và tinh thần.

Có nhiều nguyên nhân gây mệt lả, từ các yếu tố tâm lý như stress khi nhận chẩn đoán cho tới các yếu tố thể chất như tác dụng phụ của điều trị hoặc bệnh tiến triển và lan tràn.

Mệt lả có thể có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng bạn ứng phó với ung thư và các liệu pháp điều trị ung thư. Nó cũng có thể ảnh hưởng tới các hoạt động hàng ngày và chất lượng cuộc sống của bạn.

Nếu bạn cảm thấy mệt lả, hãy nói với bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ điều trị. Bác sĩ sẽ đánh giá đầy đủ và tư vấn về cách thức quản lý các mức năng lượng của bạn.

Đau miệng

Bạn có thể bị đau, khô hoặc loét miệng.

Bác sĩ có thể chỉ định nước súc miệng để làm giảm đau miệng, nướu và không làm vết loét trong miệng tiến triển.

Việc chăm sóc răng miệng, bao gồm răng và nướu là rất quan trọng trong quá trình điều trị.

Bạn nên đến khám bác sĩ nha khoa trước khi bắt đầu điều trị. Hãy hỏi bác sĩ điều trị trước khi quyết định điều trị răng miệng.

Buồn nôn và nôn

Bạn có thể cảm thấy buồn nôn và nôn. Có thể dùng thuốc chống nôn để giảm nhẹ nôn mặc dù trong nhiều trường hợp điều này là không cần thiết.

Mất cảm giác ngon miệng

Bạn có thể cảm thấy không muốn ăn, đặc biệt nếu bạn bị buồn nôn. Ăn nhiều bữa ăn nhỏ đều đặn và uống nhiều chất lỏng có thể hữu ích.

Tiêu chảy hoặc táo bón

Hãy nói với bác sĩ điều trị hoặc bác sĩ đa khoa nếu bạn bị tiêu chảy hoặc táo bón.

Hãy liên lạc với bác sĩ điều trị nếu bạn bị tiêu chảy từ bốn lần trở lên trong vòng 24 giờ.

Phát ban

Tình trạng này có thể gây khó chịu, tuy nhiên, sử dụng đều đặn chất dưỡng ẩm và kem chống nắng có hệ số bảo vệ cao khi đi ra ngoài trời nắng có thể giúp cải thiện tình trạng phát ban.

Bác sĩ điều trị có thể gợi ý một số thuốc chẳng hạn như kháng histamin để làm giảm ngứa.

Khô da

Bạn có thể bị khô da, triệu chứng bao gồm bong tróc nhẹ, da sần, cảm giác căng da hoặc ngứa.

Có thể dùng các biện pháp sau:

  • Sử dụng chất dưỡng ẩm đều đặn và tránh các sản phẩm có chất điều hương
  • Bảo vệ bàn tay khi làm việc nhà hoặc việc vặt ngoài trời
  • Rửa và làm khô tay cẩn thận, đặc biệt sau khi tiếp xúc với các sản phẩm làm sạch
  • Dùng khăn mặt mềm thấm nhẹ da chứ không chà sát mạnh
  • Cẩn thận khi cạo râu
  • Mặc quần áo vải bông tiếp xúc với da khi có thể và giặt quần áo bằng chất tẩy rửa nhẹ

Tóc thưa và rụng

Uống palbociclib và thuốc nội tiết có thể làm thưa hoặc rụng tóc.

Các tác dụng phụ ít phổ biến hơn

Viêm phổi

Palbociclib có thể gây viêm phổi nặng.

Hãy liên hệ với bác sĩ điều trị ngay lập tức nếu bạn có các triệu chứng mới hoặc các triệu chứng trở nên trầm trọng hơn liên quan đến phổi, bao gồm:

  • Khó thở
  • Hụt hơi khi nghỉ ngơi hoặc trong hoạt động nhẹ
  • Ho khan
  • Đau ngực

Mờ mắt, khô mắt và tăng chảy nước mắt

Palbociclib có thể làm thay đổi thị lực như mờ mắt, khô mắt và tăng chảy nước mắt.

Hãy liên hệ với bác sĩ điều trị càng sớm càng tốt nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào kể trên. Bác sĩ điều trị có thể giới thiệu bạn đến gặp bác sĩ mắt nếu cần.

Thay đổi vị giác

Vị giác có thể thay đổi và một số thực phẩm có thể có vị khác đi, ví dụ mặn hơn, đắng hơn hoặc vị kim loại.

Hãy thử các loại thức ăn khác nhau để tìm ra loại mà bạn thích ăn.

Các thông tin quan trọng khác

Phản ứng dị ứng

Phản ứng dị ứng với palbociclib rất ít khi xảy ra. Phản ứng thay đổi từ nhẹ tới nặng, mặc dù phản ứng nặng không phổ biến.

Nếu bạn bị sưng, thở khò khè, đau ngực hoặc khó thở sau khi uống palbociclib, hãy liên hệ với bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ điều trị ngay lập tức.

Huyết khối

Những người mắc ung thư vú có nguy cơ cao hơn hình thành huyết khối như viêm tắc tĩnh mạch sâu (DVT). Nguy cơ là cao hơn do bản thân bệnh ung thư và một số phương pháp điều trị ung thư. Khi ung thư đã lan tới các bộ phận khác của cơ thể thì điều này cũng làm tăng nguy cơ.

Những người có DVT có nguy cơ phát triển thuyên tắc mạch phổi, khi mà một phần của huyết khối vỡ ra và đi tới phổi.

Huyết khối nguy hiểm nhưng có thể điều trị được, nên bạn cần báo cáo các triệu chứng càng sớm càng tốt.

Nếu bạn có bất kỳ các triệu chứng sau đây thì hãy liên lạc với bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ điều trị ngay lập tức:

  • Đau, đỏ, màu sắc da thay đổi, nóng và sưng ở bắp chân, hoặc đùi
  • Sưng, đỏ hoặc đau ở nơi đường truyền trung tâm được luồn vào để truyền hóa chất, ví dụ ở cánh tay, khu vực ngực hoặc tới vùng cổ
  • Hơi thở ngắn (thở gấp)
  • Ngực bị nghẹt chặt
  • Ho không rõ nguyên nhân (có thể ho ra máu)

Tình dục, tránh thai và mang thai

Uống palbociclib trong khi mang thai có thể gây hại cho thai nhi đang phát triển.

Nên dùng các biện pháp tránh thai rào chắn trong khi đang điều trị và trong ít nhất ba tuần sau khi dừng điều trị.

Một số phụ nữ vẫn có thể có thai thậm chí nếu kinh nguyệt của họ không đều hoặc đã dừng.

Nam giới uống palbociclib cần sử dụng biện pháp tránh thai trong khi đang điều trị và trong 14 tuần sau khi dừng thuốc.

Trong khi khả năng sinh sản của nữ giới có thể không bị ảnh hưởng, palbociclib có thể ảnh hưởng lên khả năng sinh sản của nam giới. Nam giới uống thuốc này cần trao đổi với bác sĩ điều trị về bảo tồn khả năng sinh sản trước khi bắt đầu điều trị.

Palbociclib và cho con bú

Bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn về việc không cho con bú trong khi điều trị và ít nhất ba tuần sau khi kết thúc liều cuối cùng. Điều này là do khả năng em bé có thể hấp thu thuốc qua sữa mẹ do đó có thể gây hại cho bé.

Tiêm vắc-xin

Luôn luôn hỏi bác sĩ điều trị trước khi tiêm bất kỳ loại vắc xin nào trong khi đang uống palbociclib.

Bạn không nên tiêm vắc xin sống trong khi đang điều trị với palbociclib. Vắc xin sống gồm sởi, rubella (sởi Đức), lao, bại liệt, zona thần kinh và sốt vàng.

Các vắc xin sống có chứa một lượng nhỏ vi rút hoặc vi khuẩn sống. Chúng có thể gây hại và gây nhiễm trùng.

Nếu bạn đang có kế hoạch đi chơi và cần tiêm vắc xin, hãy thảo luận với bác sĩ điều trị.

Nếu những người có tiếp xúc gần với bạn cần tiêm vắc xin sống, hãy nói với bác sĩ điều trị hoặc bác sĩ đa khoa. Họ có thể tư vấn những biện pháp phòng ngừa bạn cần thực hiện, phụ thuộc vào loại vắc xin.

Tiêm vắc xin cúm

Bất kỳ ai có nguy cơ suy giảm hệ miễn dịch, dễ bị nhiễm khuẩn thì nên tiêm vắc xin cúm. Những người này gồm cả những người mắc hoặc đang điều trị ung thư vú. Vắc xin cúm không phải vắc xin sống nên không chứa bất kỳ vi rút hoạt động nào. Hãy hỏi bác sĩ điều trị để biết thời gian tốt nhất để tiêm vắc xin cúm.

Tiêm vacxin COVID-19

Những người đang điều trị bằng palbociclib cần hỏi bác sĩ điều trị trước khi tiêm vắc xin COVID-19.

Tài liệu tham khảo

https://breastcancernow.org/sites/default/files/files/palbociclib_ibrance_accessible.pdf