Thứ Sáu , 6 Tháng Tám 2021

Phục hồi chức năng sau ung thư

Bài viết thứ 20 trong 22 bài thuộc chủ đề Các thông tin khác về ung thư
 

Điều trị ung thư có thể rất thách thức với cơ thể của bạn. Phục hồi chức năng thể chất giúp cơ thể bạn hồi phục lại sau ung thư, sau điều trị và những thay đổi về thể chất mà bạn trải qua.

Y học phục hồi chức năng bao gồm phòng ngừa, chẩn đoán, điều trị và tối ưu hóa sự hồi phục từ các bệnh nặng hoặc tổn thương nghiêm trọng. Những dịch vụ phục hồi chức năng ung thư có thể bao gồm nhiều chuyên gia chăm sóc sức khỏe, nguồn lực và kỹ thuật điều trị giúp bạn hồi phục lại về thể chất và cảm xúc. Nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc ban đầu, bác sĩ điều trị ung thư hoặc bác sĩ phục hồi chức năng có thể phối hợp chăm sóc cho bạn cùng với những chuyên gia phục hồi chức năng khác.

Các chuyên gia phục hồi chức năng thường làm việc như 1 nhóm để tối đa hóa sự phục hồi thể chất và cảm xúc của người bị ung thư. Những thành viên trong nhóm có thể khác nhau tùy thuộc vào chẩn đoán, điều trị và những vấn đề y khoa khác như tác dụng phụ và di chứng.

Các dịch vụ phục hồi chức năng

Ung thư và việc điều trị có thể gây ra các vấn đề thể chất bao gồm đau, mệt mỏi, yếu cơ và những biểu hiện khác. Những điều này có thể cản trở cuộc sống của bạn về mặt thể chất, cảm xúc hay thực tiễn. Không phải tất cả người bị ung thư đều cần đến những dịch vụ phục hồi chức năng chuyên nghiệp, hầu hết sẽ cần đến cải thiện sức lực và khả năng chịu đựng.

Những dấu hiệu chứng tỏ bạn cần dịch vụ phục hồi:

  • Bây giờ cảm thấy yếu hơn so với khi mới được chẩn đoán.
  • Có khó khăn trong việc nói và nuốt.
  • Trải qua cảm giác đau không phải do ung thư.
  • Cảm thấy mệt hơn so với trước khi được chẩn đoán.
  • Có các vấn đề về cơ hoặc xương.
  • Gặp khó khăn trong việc hồi phục lại sau điều trị và khó khăn trong việc làm những việc bạn từng làm được.
  • Không chắn chắn về số lượng bài luyện tập và làm sao để tập luyện tốt nhất.
  • Gặp vấn đề về trí nhớ hoặc khó tập trung.

Lời khuyên và hướng dẫn của chuyên gia có thể cải thiện sức khỏe và khả năng để thực hiên các chức năng bình thường một cách nhanh hơn với mức độ tốt hơn. Có nhiều nguồn lực và phương pháp trị liệu giúp bạn cải thiện sự mệt mỏi, đau đớn và khả năng hoạt động tổng thể. Người có ung thư muốn tiếp tục làm việc hoặc quay trở lại với công việc có thể dựa vào dịch vụ phục hồi để thực hiện điều đó.

Làm thế nào để lập một kế hoạch phục hồi chức năng

Làm việc với nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn:

  • Lập danh sách các vấn đề thể chất ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của bạn (chẳng hạn như khó tập trung trong công việc hoặc tập thể dục hoặc thậm chí một số việc đơn giản như ra vào xe). Ví dụ, hãy hỏi: Tôi có thể làm gì để cải thiện sự cân bằng? Tôi có thể cải thiện sức mạnh của đôi tay không? Có thể làm gì để cải thiện khả năng nuốt của tôi? Làm thế nào tôi có thể xoay xở công việc và cuộc sống gia đình của tôi với sự mệt mỏi này? Tôi có thể làm gì với trí nhớ kém của mình? Tôi nên theo chương trình tập thể dục nào ở nhà?.
  • Thảo luận các mối quan tâm cụ thể của bạn với nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn.
  • Yêu cầu các chuyên gia phục hồi chức năng mà bạn làm việc cùng đánh giá nhu cầu của bạn và báo cáo đề xuất của họ cho các thành viên khác trong nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn.
  • Cùng với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn, phát triển kế hoạch phục hồi thể chất và cảm xúc của bạn.
  • Yêu cầu giới thiệu đến các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe chuyên về loại phục hồi chức năng mà bạn cần.
  • Nói chuyện với một chuyên gia dinh dưỡng về chế độ ăn uống nào là tốt nhất cho nhu cầu phục hồi của bạn.
  • Chia sẻ kế hoạch của bạn với hệ thống hỗ trợ của bạn như gia đình, bạn bè hoặc các nhóm hỗ trợ.

Nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn sẽ hỏi những câu hỏi về đau, mệt mỏi, những khó khăn về thể chất, những lo lắng về cảm xúc và những vấn đề thực tế, ví dụ như khả năng làm việc của bạn. Lập ra một danh sách những nhu cầu và lo lắng của bạn trước khi bạn gặp nhà chăm sóc sức khỏe để xây dựng kế hoạch đó.

Mỗi thành viên trong nhóm phục hồi chức năng sẽ làm việc với bạn để phát triển kế hoạch theo từng lĩnh vực mà họ phụ trách. Ví dụ, nhà vật lý trị liệu sẽ phát triển kế hoạch giúp bạn hồi phục sức khỏe thể chất và khả năng vận động. Nhà hoạt động trị liệu sẽ giúp bạn trở lại các hoạt động thường ngày tại nhà, nơi làm việc và trong cộng đồng. Nhà âm ngữ trị liệu sẽ giúp bạn các vấn đề về nói và/ hoặc nuốt. Một chuyên gia nghề nghiệp có thể làm việc để giúp bạn phát triển một kế hoạch quay trở lại công việc một cách hiệu quả.

Ai cung cấp các dịch vụ phục hồi chức năng?

Những câu hỏi dành cho nhà chăm sóc sức khỏe của bạn

  • Ông/ bà đã từng giúp ai gặp vấn đề tương tự chưa?
  • Ông/ bà nghĩ điều gì sẽ giúp tôi cải thiện sức khỏe và khả năng hoạt động của mình?
  • Ông/ bà có sẵn sàng thảo luận đề xuất của mình với các thành viên khác trong nhóm chăm sóc sức khỏe của tôi không?

Dịch vụ phục hồi chức năng có thể được chỉ định bởi bất kỳ bác sĩ y khoa hoặc bác sĩ chỉnh hình bao gồm bác sĩ ung bướu, nhà chăm sóc sức khỏe ban đầu hoặc bác sĩ phục hồi chức năng. Chuyên khoa y học của y học phục hồi chức năng được dẫn dắt bởi bác sĩ phục hồi chức năng, họ là bác sĩ y khoa và có chuyên môn về lĩnh vực phục hồi chức năng. Bác sĩ phục hồi chức năng học qua trường y và có ít nhất 4 năm học chuyên môn về y học vật lý trị liệu và phục hồi chức năng.

Bác sĩ phục hồi chức năng chẩn đoán, điều trị đau và làm việc để khôi phục lại khả năng hoạt động cao nhất có thể sau khi bị mất do bệnh tật, bị thương, hoặc mất chức năng. Một số bác sĩ phục hồi chức năng có chuyên môn trong lĩnh vực phục hồi chức năng do ung thư và làm việc với người bệnh để giúp họ chữa lành trong hoặc sau quá trình trị liệu.

Chuyên gia Trách nhiệm
Bác sĩ (bác sĩ phục hồi chức năng hoặc chuyên khoa khác)

 

Bác sĩ dẫn đầu nhóm sẽ quyết định những xét nghiệm chẩn đoán nào nên được thực hiện và phương pháp điều trị nào nên được chỉ định.

 

Nhà vật lý trị liệu Nhà trị liệu vật lý chủ yếu tham gia vào việc giúp một người nào đó phục hồi sức mạnh, tính linh hoạt, độ bền và khả năng vận động. Họ cũng điều trị đau và một số có thể kiểm soát các tình trạng như phù bạch huyết. Nhiều bác sĩ vật lý trị liệu chuyên về một số loại vấn đề y tế như chỉnh hình hoặc thần kinh.
Nhà hoạt động trị liệu Mục tiêu chính của liệu pháp vận động là giúp một người nào đó tiếp tục các hoạt động thường ngày của họ như tắm rửa, mặc quần áo và trở lại làm việc. Các nhà hoạt động trị liệu dành những nỗ lực đáng kể để cải thiện chức năng sử dụng của cánh tay bao gồm giúp cải thiện sức mạnh, khả năng phối hợp và phạm vi chuyển động của cánh tay. Họ cũng có thể điều trị đau và một số được chứng nhận trong liệu pháp phù bạch huyết.
Nhà âm ngữ trị liệu Nhà trị liệu này tập trung vào các vấn đề liên quan đến khả năng hiểu hoặc diễn đạt ngôn ngữ cũng như các vấn đề về nuốt.

 

Điều dưỡng phục hồi chức năng Các chuyên gia chăm sóc sức khỏe này luôn có mặt tại các cơ sở phục hồi chức năng nội trú nhưng cũng thường làm việc ở các cơ sở ngoại trú. Điều dưỡng phục hồi chức năng thực hiện tất cả các chức năng điều dưỡng thông thường, đồng thời tập trung vào việc giúp đỡ bệnh nhân về chức năng ruột và bàng quang, các vấn đề tình dục và hướng dẫn, hỗ trợ cho gia đình. Các điều dưỡng phục hồi chức năng cũng có thể giúp bạn lấy lại khả năng cử động, nói và nuốt bằng cách củng cố những gì mà nhóm trị liệu đang thực hiện.

 

 

Chuyên gia phục hồi nghề nghiệp

 

Chuyên gia này sẽ đánh giá liệu bạn có thể trở lại làm việc hay không và nếu có thì làm thế nào để hoàn thành việc này một cách tốt nhất. Điều này có thể liên quan đến việc sử dụng thiết bị đặc biệt như bàn phím máy tính dùng một tay. Nếu cần thiết để một người sống sót sau bệnh ung thư làm một việc hoàn toàn mới, có thể đào tạo lại nghề.

Nhà trị liệu giải trí Các nhà trị liệu này không phải lúc nào cũng có trong các cơ sở phục hồi chức năng, nhưng hầu hết bệnh viện có ít nhất một nhà trị liệu giải trí. Chuyên gia này giúp mọi người đồng ý rằng các hoạt động giải trí và giáo dục là một phần của cuộc sống chất lượng tốt. Những hoạt động này có thể bao gồm nấu ăn, làm vườn và chơi thể thao.

 

Chuyên gia tư vấn sức khỏe tinh thần Hầu hết các cơ sở phục hồi chức năng sẽ có một số hình thức tư vấn sức khỏe tâm thần. Có thể bao gồm một cuộc tư vấn với bác sĩ chuyên về tâm thần học hoặc đánh giá với một nhà tâm lý học hoặc nhân viên xã hội lâm sàng. Các bác sĩ chuyên khoa này có nhiều kinh nghiệm trong việc giúp mọi người điều chỉnh tâm lý để thích nghi với một cuộc sống có thể khác với những gì họ đã có trước đây

 

Chuyên gia tâm lý thần kinh Đây là chuyên gia sức khỏe tâm thần, xác định các vấn đề về nhận thức ở những người đang gặp vấn đề về trí nhớ, sự tập trung và các chức năng não khác.
Chuyên gia dinh dưỡng. Một chuyên gia dinh dưỡng giúp chọn chế độ ăn uống tốt nhất cho người đang điều trị ung thư và / hoặc phục hồi chức năng. Một chuyên gia dinh dưỡng có thể đưa ra hướng dẫn về cách tăng hoặc giảm cân và cải thiện năng lượng thông qua chế độ dinh dưỡng

 

Chuyên gia chỉnh hình Chuyên gia này đã được đào tạo về cách lắp và thực hiện băng nẹp. Băng bó đôi khi cần thiết cho những người bị yếu hoặc mất chức năng.

 

Chuyên viên phục hình Đây là một chuyên gia phục hồi chức năng, là một chuyên gia trong việc chế tạo và lắp các chi giả — thường là sau khi cắt cụt chi

 

Người quản lý ca Người này làm việc như một liên lạc viên giữa nhóm phục hồi chức năng, công ty bảo hiểm, bệnh nhân và gia đình. Người quản lý hồ sơ  giúp trả lời các câu hỏi của bạn liên quan đến bảo hiểm và hỗ trợ bạn nhận được dịch vụ chăm sóc tốt nhất có thể. Người quản lý hồ sơ có thể được tìm thấy ở cả cơ sở điều trị nội trú và ngoại trú.

Nhiều chuyên gia chăm sóc sức khỏe khác cũng cung cấp dịch vụ phục hồi chức năng bao gồm chuyên gia hoạt động và nhà vật lý trị liệu, điều dưỡng phục hồi chức năng, nhà trị liệu ngôn ngữ, chuyên gia sức khỏe tinh thần.

Tôi sẽ cần dịch vụ phục hồi chức năng trong bao lâu?

Một kế hoạch phục hồi chức năng có tính liên tục và tiến triển có thể cải thiện chất lượng cuộc sống tại bất kỳ thời điểm nào trong hành trình điều trị ung thư. Một vài tác dụng phụ về thể chất mà bạn có thể gặp phải chỉ là tạm thời và xảy ra trong hoặc ngay sau khi hoàn tất quá trình điều trị ung thư. Trong trường hợp này, có thể bạn cần đến dịch vụ phục hồi chức năng chỉ khi những thay đổi tức thời này ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày.

Những trường hợp khác, những ảnh hưởng thực thể muộn (di chứng) có thể xuất hiện hàng năm sau khi đã kết thúc trị liệu. Nếu những thay đồi này gây đau và đòi hỏi phải thay đổi trong cuộc sống hàng ngày, dịch vụ phục hồi chức năng có thể cần đến và được chỉ định bởi nhà chăm sóc sức khỏe tại thời điểm đó. Nếu nhà chăm sóc sức khỏe của bạn không chắc chắn làm thế nào để xác định nhu cầu phục hồi chức năng của bạn, ông/ bà ấy sẽ chỉ bạn đến chuyên gia có thể chỉ định một kế hoạch điều trị phù hợp.

Thời gian trị liệu phục hồi chức năng và những dịch vụ cần thiết có thể khác nhau phụ thuộc vào các yếu tố cụ thể, như là:

  • Cái gì bạn không thể làm bây giờ mà trước đây bạn làm được khi chưa có chẩn đoán ung thư?
  • Chế độ ăn uống và khẩu vị của bạn thay đổi như thế nào?
  • Mức độ hoạt động hoặc chế độ tập luyện của bạn thay đổi như thế nào?
  • Ung thư và việc điều trị đã ảnh hưởng đến khả năng làm việc của bạn thế nào?
  • Những công việc hàng ngày hoặc những hoạt động giải trí nào bạn không thể làm bây giờ mà trước đây vẫn làm được?
  • Cơn đau ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của bạn như thế nào, bao gồm cả việc bạn có thể có được một giấc ngủ ngon?
  • Bạn có nghĩ rằng bạn cần rèn luyện sức mạnh và khả năng chịu đựng của mình.
  • Bạn có mệt không? nếu có thì điều đó ảnh hưởng đến khả năng hoạt động hàng ngày của bạn thế nào?
  • Bạn có buồn, lo lắng hay chán nản không và điều này ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của bạn thế nào?

Bảo hiểm y tế có thanh toán cho các dịch vụ phục hồi chức năng không?

Để nhận được dịch vụ phục hồi chức năng, bạn thường sẽ cần một đề nghị của nhà chăm sóc sức khỏe. Bạn có thể có nó từ bác sĩ ung thư, nhà chăm sóc sức khỏe ban đầu hoặc bác sĩ phục hồi chức năng.

Xem lại gói bảo hiểm của bạn được phép khám bao nhiêu lần khám thể chất, hoạt động hoặc trị liệu ngôn ngữ mỗi năm theo từng nhà trị liệu. Mỗi công ty bảo hiểm có thể thanh toán cho dịch vụ phục hồi chức năng một cách khác nhau. Gọi cho đường dây trợ giúp của công ty bảo hiểm của bạn hoặc nói chuyện với người quản lý hồ sơ của bạn và hỏi cụ thể những gì bảo hiểm của bạn chi trả hoặc không chi trả cho các dịch vụ phục hồi chức năng. Nếu bảo hiểm kết thúc, có thể có các lựa chọn khác trong cộng đồng cho phép bạn nhận các dịch vụ liên tục.

Nếu cần thiết bị hoặc dụng cụ hỗ trợ y tế, hãy hỏi chuyên gia phục hồi chức năng, người đang giới thiệu hoặc kê đơn chúng về chi phí. Nhiều hạng mục được bảo hiểm và Medicare chi trả, nhưng một số hạng mục không được chi trả. Có thể có những cách khác để có được các thiết bị hoặc dụng cụ y tế nếu bạn không đủ khả năng mua.

Nếu bạn cần các dịch vụ phục hồi chức năng hoặc thiết bị đặc biệt nhưng không có bảo hiểm, hãy nói chuyện với nhân viên xã hội. Nhân viên xã hội về ung thư có thể hướng dẫn bạn đến các nguồn lực trong cộng đồng của bạn, ở đó bạn có thể nhận được các dịch vụ hoặc vật phẩm cần thiết này với mức giá giảm hoặc miễn phí.