Thứ Năm , 11 Tháng Tám 2022

Ribociclib (Kisqali)

Nội dung chính

Bài viết thứ 81 trong 81 bài thuộc chủ đề Ung thư vú
 

Ribociclib là thuốc gì?

Ribociclib là thuốc thuộc liệu pháp nhắm đích.

Ribociclib được dùng cùng với thuốc nội tiết trong điều trị ung thư vú.

Ribociclib không phải là tên biệt dược của thuốc. Tên biệt dược là Kisqali.

Thuốc này thuộc về một nhóm thuốc được gọi là chất ức chế CDK (cyclin dependent kinase). Các thuốc thuộc nhóm này ngăn chặn hoạt động của kinase, một protein giúp các tế bào phát triển và phân chia. Nhờ đó, thuốc làm dừng sự phát triển và xâm lấn của ung thư.

Ribociclib (Kisqali)
Ribociclib (Kisqali)

Ai có thể được chỉ định thuốc ribociclib?

Ribociclib được dùng để điều trị ung thư vú thụ thể estrogen dương tínhHER2 âm tính.

Bạn có thể được chỉ định ribociclib nếu ung thư vú của bạn đã :

  • Lan tới các mô và các hạch bạch huyết xung quanh ngực, cổ và dưới xương ức (ung thư vú tiến triển tại chỗ)
  • Lan tới một bộ phận khác của cơ thể như xương, phổi, gan hoặc não (ung thư vú di căn)

Ribociclib hiện không được chỉ định cho ung thư vú (nguyên phát) giai đoạn sớm, mặc dù các thử nghiệm lâm sàng đang được tiến hành để đánh giá lợi ích của thuốc trên đối tượng bênh nhân này.

Dùng ribociclib 

Khi uống ribociclib bạn phải:

  • Uống thuốc cùng với nước (không nghiền, nhai hoặc hòa tan thuốc)
  • Uống thuốc vào cùng thời gian mỗi ngày, tốt nhất là vào buổi sáng

Liều thông thường là 600 mg, uống ba viên mỗi viên 200 mg.

Ribociclib và liệu pháp nội tiết

Ở Anh, ribociclib luôn được chỉ định cùng với một thuốc nội tiết.

Bạn có thể uống ribociclib với:

  • Một chất ức chế aromatase (thuốc nội tiết bậc 2) như anastrozol, exemestan hoặc letrozol nếu trước đây bạn chưa sử dụng thuốc nội tiết trong điều trị ung thư vú tiến triển tại chỗ hoặc ung thư vú di căn .
  • Fulvestrant nếu bạn đã uống thuốc nội tiết cho ung thư vú tiến triển cục bộ hoặc ung thư vú di căn.

Một số người đã uống thuốc nội tiết để điều trị ung thư vú nguyên phát, và hiện mắc ung thư vú tiến triển cục bộ hoặc ung thư vú di căn, có thể được chỉ định ribociclib cùng với một chất ức chế aromatse (thuốc nội tiết bậc 2) hoặc fulvestrant. Điều này sẽ phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể.

Sử dụng ribociclib và một chất ức chế aromatase (thuốc nội tiết bậc 2)

Ribociclib được uống với liều ba viên một ngày trong 21 ngày, tiếp theo là 7 ngày nghỉ, tạo nên một chu kỳ 28 ngày.

Sau đó chu kỳ được lặp lại.

Thuốc nội tiết bậc 2 được uống một viên một ngày trong suốt chu kỳ

Sử dụng ribociclib cùng với fulvestrant

Ribociclib được uống với liều ba viên một ngày trong 21 ngày, tiếp theo là 7 ngày nghỉ, tạo nên một chu kỳ 28 ngày.

Sau đó chu kỳ được lặp lại.

Fulvestrant được chỉ định thành hai mũi tiêm, mỗi mũi được tiêm vào cơ (tiêm bắp) ở một bên mông. Thuốc thường được tiêm mỗi 14 ngày cho ba liều đầu, sau đó là mỗi 28 ngày cho tới khi bạn còn sử dụng ribociclib.

Nếu bạn chưa mãn kinh

Các thuốc nội tiết bậc 2 và fulvestrant phù hợp cho những phụ nữ đã mãn kinh.

Nếu bạn chưa mãn kinh, bạn sẽ cần được chỉ định thêm liệu pháp điều trị khiến buồng trứng ngừng sản sinh estrogen (một cách vĩnh viễn hoặc tạm thời). Liệu pháp này được gọi là ức chế buồng trứng.

Điều gì xảy ra nếu tôi quên một liều?

Nếu bạn quên một liều ribociclib hoặc nôn ngay sau khi uống thì không uống thêm một liều nữa bù cho liều đã quên (bị nôn ra).

Hãy tuân thủ chỉ định của bác sĩ đồng thời báo lại với bác sĩ.

Tôi sẽ uống ribociclib trong bao lâu?

Bạn sẽ uống ribociclib cùng với thuốc nội tiết cho tới khi bác sĩ điều trị đánh giá bạn vẫn được hưởng lợi từ việc uống thuốc đồng thời các tác dụng phụ của thuốc vẫn có thể quản lý được.

Thuốc và thức ăn cần tránh khi uống ribociclib

Khi uống ribociclib

  • Không uống bất cứ thuốc/thực phẩm bổ sung nào có chứa thành phần từ cây Ban Âu (St. John’s Wort)
  • Không ăn bưởi chùm hoặc uống nước ép bưởi chùm

Một số thuốc không được uống cùng ribociclib. Những thuốc này gồm một số thuốc kháng sinh phổ biến được kê đơn, thuốc chống nấm và thuốc chống co giật.

Hãy trao đổi với bác sĩ điều trị về bất cứ thuốc được kê đơn hoặc thuốc mua không cần kê đơn nào mà bạn đang dùng.

Nếu một bác sĩ khác (bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ nha khoa) kê đơn cho bạn một thuốc mới, bạn cần nói với họ bạn đang uống ribociclib.

Luôn luôn hỏi bác điều trị trước khi dùng bất cứ thảo dược hoặc thực phẩm chức năng nào.

Ribociclib có chứa lecithin đậu nành. Bạn không nên uống ribociclib nếu bạn dị ứng với lạc hoặc đậu nành.

Các tác dụng không mong muốn của ribociclib

Giống như bất kỳ thuốc nào khác, ribociclib có thể gây ra các tác dụng không mong muốn. Mỗi người phản ứng khác nhau với thuốc và một số người gặp nhiều tác dụng không mong muốn hơn những người khác.

Bạn cần đến bệnh viện đều đặn gặp bác sĩ điều trị để kiểm tra liệu bạn có bị tác dụng tác dụng không mong muốn hay không.

Bạn nên ghi chép lại hàng ngày về cảm giác của mình trong quá trình uống ribociclib để có thể theo dõi tốt hơn các tác dụng không mong muốn của thuốc.

Các tác dụng không mong muốn này thường có thể kiểm soát được và những tác dụng không mong muốn mô tả ở đây sẽ không ảnh hưởng tới mọi người.

Do ribociclib được uống cùng với thuốc nội tiết, bạn có thể gặp tác dụng không mong muốn của cả thuốc nội tiết nữa.

Nếu bạn lo ngại về tác dụng không mong muốn của thuốc, bao gồm các tác dụng không mong muốn không được liệt kê ở đây, hãy nói với bác sĩ.

Các tác dụng không mong muốn phổ biến của ribociclib

Ribociclib (Kisqali)
Các tác dụng không mong muốn phổ biến của ribociclib

Ảnh hưởng lên máu

Ribociclib có thể ảnh hưởng tạm thời lên số lượng các tế bào máu khỏe mạnh trong cơ thể.

Bạn sẽ được xét nghiệm máu đều đặn trước và trong suốt thời gian uống thuốc để kiểm tra số lượng các tế bào máu.

Việc tiến hành các xét nghiệm công thức máu được khuyến cáo trước khi bắt đầu điều trị, mỗi hai tuần trong hai chu kỳ điều trị đầu tiên, sau đó là mỗi bốn tuần trước mỗi chu kỳ điều trị tiếp theo. Sau đó bác sĩ điều trị sẽ quyết định tần suất bạn cần tiến hành xét nghiệm máu.

Nguy cơ nhiễm trùng

Không đủ tế bào bạch cầu có thể làm tăng nguy cơ bị nhiễm trùng.

Nhiễm trùng như viêm dạ dày ruột, viêm đường tiết niệu và viêm đường hô hấp dưới tương đối phổ biến trong khi uống ribociclib.

Khi các tế bào bạch cầu hạ thấp xuống dưới một mức nào đó thì được gọi là hạ bạch cầu. Bị sốt khi hạ bạch cầu đa nhân trung tính ít phổ biến và xảy ra với tần suất thấp hơn nhiều so với khi điều trị với hóa trị.

Hãy liên hệ với bệnh viện ngay lập tức nếu bạn:
  • Thân nhiệt cao (trên 37,5oC) hoặc thân nhiệt thấp (dưới 36oC), hoặc có bất kỳ triệu chứng hay dấu hiệu nào mà bác sĩ điều trị đã tư vấn.
  • Bạn đột nhiên cảm thấy không khỏe, thậm chí ở nhiệt độ bình thường.
  • Bạn có các triệu chứng nhiễm khuẩn, ví dụ đau họng, ho, cần đi tiểu thường xuyên hoặc cảm thấy lạnh và/hoặc rét run.

Trước khi bạn bắt đầu điều trị bằng ribociclib, bác sĩ điều trị sẽ cho bạn số điện thoại liên hệ 24 giờ hoặc cho bạn biết cần đến đâu để được chăm sóc cấp cứu.

Hạ bạch cầu là rất phổ biến trong khi uống ribociclib. Số lượng bạch cầu thường quay trở về bình thường trước chu kỳ điều trị tiếp theo.

Nếu bạn bị hạ bạch cầu trong khi điều trị bằng ribociclib, bác sĩ có thể giảm liều, hoãn chu kỳ điều trị tiếp theo hoặc dừng điều trị.

Thiếu máu

Có quá ít tế bào hồng cầu gọi là thiếu máu. Nếu bạn cảm thấy rất mệt, không thở được hoặc chóng mặt, hãy nói cho bác sĩ điều trị biết.

Thâm tím và chảy máu

Ribociclib có thể làm giảm số lượng tiểu cầu – thành phần trong máu có vai trò trong tạo cục máu đông.

Bạn có thể dễ bị thâm tím hơn, bị chảy máu mũi hoặc nướu răng có thể bị chảy máu khi đánh răng. Hãy nói cho bác sĩ điều trị biết nếu bạn nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào trong các triệu chứng này.

Thay đổi ở gan

Ribociclib có thể ảnh hưởng tới chức năng gan.

Trong quá trình điều trị với ribociclib, bạn sẽ được xét nghiệm máu đều đặn để kiểm tra xem gan có hoạt động tốt không.

Bạn có thể cần trì hoãn điều trị hoặc giảm liều nếu xét nghiệm máu cho thấy có bất kỳ vấn đề nào ở gan.

Nếu bạn có bất kỳ các triệu chứng nào sau đây, hãy liên hệ với bác sĩ điều trị ngay:

  • Vàng da hoặc lòng trắng của mắt bị vàng
  • Đau ở phía bên phải dưới xương sườn
  • Dễ bị chảy máu hoặc thâm tím hơn bình thường
  • Cảm thấy mệt hơn
  • Nước tiểu màu nâu sẫm

Mệt lả liên quan tới ung thư (cực kỳ mệt mỏi)

Mệt lả liên quan tới ung thư là trạng thái cực kỳ mệt mỏi không hết sau khi nghỉ ngơi hoặc ngủ đủ giấc.

Đây là tác dụng phụ rất phổ biến của bệnh ung thư vú di căn và thuốc dùng trong điều trị bệnh. Hiện tượng này có thể ảnh hưởng tới bạn cả về thể chất và cảm xúc.

Có nhiều nguyên nhân gây mệt lả, từ các yếu tố tâm lý như stress về ứng phó với chẩn đoán bệnh cho tới các yếu tố thể chất như tác dụng phụ của điều trị hoặc bệnh tiến triển và lan tràn.

Mệt lả có thể có ảnh hưởng đáng kể lên khả năng bạn ứng phó với ung thư và điều trị ung thư. Nó cũng có thể ảnh hưởng tới các hoạt động hàng ngày và chất lượng sống.

Nếu bạn thấy bị mệt lả, hãy nói với bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ điều trị. Bác sĩ sẽ đánh giá đầy đủ và được tư vấn về cách thức quản lý các mức năng lượng của bạn.

Hụt hơi và ho

Các triệu chứng này thường nhẹ.

Hãy nói cho bác sĩ điều trị biết nếu bạn có những triệu chứng sau: ho càng ngày càng nhiều, khó thở hoặc thở khò khè, hoặc các vấn đề về  hô hấp đã có trở nên trầm trọng hơn.

Đau miệng

Bạn có thể bị đau, khô hoặc loét miệng.

Bác sĩ có thể được chỉ định dùng nước súc miệng để làm giảm đau miệng và nướu và không làm vết loét trong miệng tiến triển.

Việc chăm sóc răng miệng, bao gồm răng và nướu, là rất quan trọng trong quá trình điều trị.

Bạn nên đến khám bác sĩ nha khoa trước khi bắt đầu điều trị. Hãy hỏi bác sĩ điều trị trước khi quyết định điều trị răng miệng.

Buồn nôn và nôn

Bạn có thể cảm thấy buồn nôn và nôn. Có thể dùng thuốc chống nôn để giảm nhẹ nôn mặc dầu trong nhiều trường hợp điều này là không cần thiết.

Mất cảm giác ngon miệng

Bạn có thể cảm thấy không muốn ăn, đặc biệt nếu bạn bị buồn nôn. Ăn nhiều bữa ăn nhỏ đều đặn và uống nhiều chất lỏng có thể hữu ích.

Đau bụng

Bạn có thể bị đau bụng hoặc thấy khó chịu ở bụng. Hãy cho bác sĩ điều trị biết để bác sĩ có thể chỉ định thuốc.

Tiêu chảy hoặc táo bón

Hãy nói với bác sĩ điều trị hoặc bác sĩ đa khoa nếu bạn bị tiêu chảy hoặc táo bón.

Hãy liên lạc với bác sĩ điều trị nếu bạn bị tiêu chảy từ bốn lần trở lên trong vòng 24 giờ.

Phát ban

Tình trạng này có thể gây khó chịu, tuy nhiên sử dụng đều đặn dùng chất làm ẩm và kem chống nắng có hệ số bảo vệ cao khi đi ra ngoài trời nắng có thể giúp cải thiện tình trạng phát ban.

Bác sĩ điều trị có thể gợi ý một số thuốc chẳng hạn như kháng histamin để làm giảm ngứa.

Tóc thưa và rụng

Uống ribociclib và thuốc nội tiết có thể làm thưa hoặc rụng tóc.

 Các tác dụng phụ phổ biến khác

  • Hụt hơi (hơi thở ngắn)
  • Đau lưng
  • Đau đầu
  • Chóng mặt

Các tác dụng không mong muốn ít phổ biến hơn

Thay đổi nhịp tim

Ribiciclib có thể khiến thay đổi nhịp tim.

Trước và trong khi điều trị, bạn sẽ được đo điện tim (ECG) để ghi lại nhịp tim của bạn.

Đôi khi bạn có thể cần trì hoãn điều trị hoặc giảm liều nếu các xét nghiệm nhịp tim cho thấy các vấn đề về tim.

Nếu nhận thấy có thay đổi về nhịp tim hoặc bạn cảm thấy chóng mặt hoặc ngất xỉu, hãy liên hệ với bác sĩ điều trị ngay lập tức.

Vấn đề về mắt

Ribociclib có thể gây ra những thay đổi tới mắt như khô mắt và tăng chảy nước mắt.

Hãy liên hệ với bác sĩ điều trị càng sớm càng tốt nếu bạn có bất kỳ hiện tượng nào trong các hiện tượng trên. Bác sĩ có thể giới thiệu bạn đến bác sĩ mắt nếu cần.

Khô da

Bạn có thể bị khô da, triệu chứng bao gồm bong tróc nhẹ, da sần, cảm giác căng da hoặc ngứa.

Có thể dùng các biện pháp sau:

  • Sử dụng chất làm ẩm đều đặn và tránh các sản phẩm có chất điều hương
  • Bảo vệ bàn tay khi làm việc nhà hoặc việc vặt ngoài trời
  • Rửa và làm khô tay cẩn thận, nhất là sau khi tiếp xúc với các sản phẩm làm sạch
  • Dùng khăn mặt mềm thấm nhẹ da chứ không chà sát mạnh
  • Cẩn thận khi cạo râu
  • Mặc quần áo vải bông tiếp xúc với da khi có thể và giặt quần áo bằng chất tẩy rửa nhẹ

Thay đổi vị giác và tiêu hóa

Vị giác có thể thay đổi và một số thực phẩm có thể có vị khác đi, ví dụ mặn hơn, đắng hơn hoặc có vị kim loại.

Hãy thử các loại thức ăn khác nhau để tìm ra loại mà bạn thích ăn.

Bạn cũng thể có vấn đề tiêu hóa hoặc trào ngược thực quản dạ dày – cảm giác nóng bỏng ở ngực dưới. Hãy báo cho bác sĩ điều trị nếu bạn có bất kỳ tác dụng phụ nào trong các tác dụng phụ này. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc để giảm triệu chứng.

Viêm phổi

Ribociclib có thể gây viêm phổi nặng.

Hãy liên hệ với bác sĩ điều trị ngay lập tức  nếu bạn có các triệu chứng mới hoặc xấu đi ở phổi gồm:

  • Khó thở
  • Hụt hơi khi nghỉ ngơi hoặc trong hoạt động nhẹ
  • Ho khan
  • Đau ngực

Các tác dụng phụ hiếm gặp của ribociclib

Phản ứng trên da nghiêm trọng

Ribociclib có thể gây ra bệnh lý hiếm gặp về da có thể đe dọa tính mạng được gọi là hội chứng hoại tử thượng bì nhiễm độc.

Các triệu chứng gồm:

  • Phát ban lan rộng
  • Đỏ da
  • Viêm hoặc có mụn nước trên môi, mắt hoặc trong mồm
  • Bong da
  • Sốt cao
  • Các triệu chứng giống như cúm

Hãy liên hệ với bác sĩ điều trị ngay lập tức nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào trong các triệu chứng trên.

Các thông tin quan trọng khác

Phản ứng dị ứng

Phản ứng dị ứng với palbociclib rất ít khi xảy ra. Phản ứng thay đổi từ nhẹ tới nặng, mặc dù phản ứng nặng không phổ biến.

Nếu bạn bị sưng, thở khò khè, đau ngực hoặc khó thở sau khi uống ribociclib, hãy liên hệ với bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ điều trị ngay lập tức.

Huyết khối

Những người mắc ung thư có thể có nguy cơ cao hơn phát triển huyết khối như là viêm tắc tĩnh mạch sâu (DVT). Nguy cơ là cao hơn do bản thân ung thư và một số phương pháp điều trị ung thư. Khi ung thư đã lan tới các bộ phận khác của cơ thể thì điều này cũng làm tăng nguy cơ.

Những người có DVT có nguy cơ phát triển thuyên tắc mạch phổi, khi mà một phần của huyết khối vỡ ra và đi tới phổi.

Huyết khối nguy hiểm nhưng có thể điều trị được, nên báo cáo các triệu chứng càng sớm càng tốt.

Nếu bạn có bất kỳ các triệu chứng sau đây thì hãy liên lạc với bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ điều trị ngay lập tức:

  • Đau, đỏ, màu sắc da thay đổi, nóng và sưng ở bắp chân, hoặc đùi
  • Sưng, đỏ hoặc đau ở nơi đường truyền trung tâm được luồn vào để truyền hóa chất, ví dụ ở cánh tay, khu vực ngực hoặc tới vùng cổ
  • Hơi thở ngắn (thở gấp)
  • Ngực bị nghẹt chặt
  • Ho không rõ nguyên nhân (có thể ho ra máu)

Tình dục, tránh thai và mang thai

Uống ribociclib trong khi mang thai có thể gây hại cho thai nhi đang phát triển.

Nên dùng biện pháp tránh thai rào chắn trong khi đang điều trị và trong ít nhất ba tuần sau khi dừng uống thuốc.

Một số phụ nữ vẫn có thể có thai thậm chí nếu kinh nguyệt của họ không đều hoặc đã dừng.

Trong khi khả năng sinh sản của nữ giới có thể không bị ảnh hưởng, ribociclib có thể ảnh hưởng lên khả năng sinh sản của nam giới. Nam giới uống thuốc này cần trao đổi với bác sĩ điều trị về bảo tồn khả năng sinh sản trước khi bắt đầu điều trị.

Ribociclib và cho con bú

Bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn về việc không cho con bú trong khi điều trị và ít nhất ba tuần sau khi kết thúc liều cuối cùng. Điều này là do có khả năng em bé có thể hấp thu thuốc qua sữa mẹ do đó có thể gây hại cho bé.

Tiêm vắc-xin

Luôn luôn hỏi bác sĩ điều trị trước khi tiêm bất kỳ loại vaccine nào trong khi đang uống ribociclib.

Bạn không nên tiêm vaccine sống gồm sởi, rubella (sởi Đức), lao, bại liệt, zona thần kinh và sốt vàng da.

Các vaccine sống có chứa một lượng nhỏ virut hoặc vi khuẩn sống. Chúng có thể gây hại và gây nhiễm trùng.

Nếu bạn đang có kế hoạch đi chơi và cần tiêm vaccine, hãy thảo luận với bác sĩ điều trị.

Nếu những người tiếp xúc gần với bạn cần tiêm vaccine sống, hãy nói với bác sĩ điều trị hoặc bác sĩ đa khoa. Họ có thể tư vấn những phòng ngừa bạn cần thực hiện, phụ thuộc vào loại vaccine.

Tiêm vắc-xin cúm

Bất kỳ ai có nguy cơ hệ miễn dịch yếu đi, và do vậy dễ bị nhiễm khuẩn, thì nên tiêm vắc-xin cúm. Những người này gồm cả những người mắc hoặc đang điều trị ung thư vú. Vắc xin cúm không phải là vắc-xin sống nên không chứa bất kỳ vi rút hoạt động nào. Hãy nói với bác sĩ điều trị để biết thời gian tốt nhất để tiêm vắc-xin cúm.

Tiêm vắc-xin Covid-19

Những người đang điều trị bằng ribociclib cần hỏi bác sĩ điều trị trước khi tiêm vắc-xin COVID-19.

Tài liệu tham khảo

https://breastcancernow.org/sites/default/files/files/ribociclib_kisqali_accessible.pdf