Chủ Nhật , 4 Tháng Mười Hai 2022

Sacituzumab Govitecan

Bài viết thứ 82 trong 82 bài thuộc chủ đề Ung thư vú
 

Sacituzumab govitecan (Trodelvy) là thuốc gì?

Sacituzumab govitecan là thuốc thuộc liệu pháp nhắm đích hay liệu pháp sinh học dùng để điều trị ung thư vú. Liệu pháp nhắm đích can thiệp vào các quá trình bên trong các tế bào giúp ung thư phát triển.

Sacitizumab govitecan gồm hai thành phần:

  • Thuốc nhắm đích sacituzumab có thể tìm và tự đính vào các tế bào ung thư
  • Thuốc hóa trị gọi là SN-38

Sacituzumab govitecan không phải là tên biệt dược của thuốc.

Tên biệt dược của thuốc là Trodelvy.

Sacituzumab govitecan được dùng cho ai?

Sacituzumab govitecan được sử dụng để điều trị cho những người mắc ung thư vú bộ ba âm tính đã lan tới một bộ phận khác của cơ thể (ung thư vú di căn xương, não, phổi) hoặc không thể loại bỏ được bằng phẫu thuật.

Sacituzumab govitecan được chỉ định cho bệnh nhân đã được điều trị từ hai phác đồ hóa trị trở lên cho ung thư vú bộ ba âm tính, trong đó ít nhất một phác đồ cho ung thư vú di căn hoặc không thể loại bỏ bằng phẫu thuât.

Gần đây, thuốc này còn được chỉ định cho những bệnh nhân ung thư vú dương tính với thụ thể hormone và âm tính với biểu hiện HER2 đã qua phác đồ với liệu pháp nội tiết và thuốc ức chế CDK4/6, và ít nhất 2 loại phác đồ hoá trị.

Sacituzumab hoạt động như thế nào?

Liệu pháp nhắm đích (liệu pháp sinh học) giúp ngăn chặn sự phát triển và lan tỏa của ung thư.

Nhiều tế bào ung thư vú bộ ba âm tính có biểu hiện protein TROP2 trên bề mặt cao hơn bình thường.

Sacituzumab Govitecan đính vào protein TROP2 và có thể làm tế bào ung thư dừng phát triển.

Ngoài ra, khi sacituzumab govitecan đính vào protein, thuốc hóa trị SN-38 sẽ được đưa trực tiếp vào tế bào ung thư để phá hủy chúng.

Sacituzumab govitecan cũng có thể tạo nên “hiệu ứng người ngoài cuộc”, nghĩa là nó có thể phá hủy các tế bào ung thư lân cận, ngay cả khi các tế bào ung thư này không biểu hiện nhiều protein TROP2 trên bề mặt.

Sacituzumab govitecan được dùng như thế nào?

Sacituzumab Govitecan được truyền vào tĩnh mạch ở mu bàn tay hoặc cẳng tay.

Các phương pháp truyền tĩnh mạch khác có thể được sử dụng, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như khả năng lấy ven của điều dưỡng và lựa chọn của người bệnh.

Sacituzumab Govitecan được truyền theo chu kỳ

Một chu kỳ điều trị tính từ khi bạn được truyền thuốc (vào một hoặc vài ngày nhất định) và đợt nghỉ sau đó để cơ thể có thời gian phục hồi.

Một chu kỳ của Sacituzumab Govitecan là 21 ngày, với việc truyền thuốc vào ngày thứ nhất và ngày thứ tám của chu kỳ. Sau đó là thời gian nghỉ và chu kỳ được lặp lại.

Lần truyền thuốc đầu tiên thường kéo dài trong 3 giờ. Nếu không có phản ứng dị ứng nào bất thường, các lần truyền sau thường sẽ được thực hiện trong 1-2 giờ.

Thuốc được dùng trong bao lâu?

Bạn sẽ được truyền Sacituzumab Gotevican cho tới khi bệnh tiến triển hoặc khi có tác dụng phụ nặng/không kiểm soát được.

(Hay: Bạn sẽ được truyền Sacituzumab khi bác sĩ điều trị cảm thấy bạn sẽ có lợi từ thuốc trong khi các tác dụng phụ ở mức có thể kiểm soát.)

Các tác dụng phụ của Sacituzumab Govitecan

Giống như bất kỳ phương thức điều trị nào khác, Sacituzumab Govitecan có thể có các tác dụng phụ. Mỗi bệnh nhân có phản ứng khác nhau với các thuốc khác nhau và một số người gặp tác dụng phụ nhiều hơn những người khác. Các tác dụng phụ này thường có thể khắc phục được và những tác dụng phụ mô tả dưới đây không phải xảy ra cho tất cả mọi người.

Nếu bạn lo ngại về bất kỳ tác dụng phụ nào, dù có được liệt kê ở đây hay không, hãy báo với điều dưỡng hoặc bác sĩ điều trị càng sớm càng tốt.

Trước khi bắt đầu điều trị, bạn nên hỏi số điện thoại của bác sĩ hoặc tổng đài của bệnh viện để có thể liên hệ vào bất kỳ lúc nào khi thấy người không được khỏe.

Ảnh hưởng lên máu

Sacituzumab Govitecan có thể tạm thời ảnh hưởng tới số lượng các tế bào máu trong cơ thể.

Bạn sẽ được xét nghiệm máu đều đặn. Máu gồm các tế bào hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu. Nếu số lượng các tế bào máu quá thấp thì có thể phải trì hoãn đợt điều trị tiếp theo hoặc phải giảm liều hóa trị.

Nguy cơ nhiễm trùng

Không đủ số lượng bạch cầu có thể làm tăng nguy cơ bị nhiễm trùng.

Bác sĩ điều trị có thể đưa cho bạn các hướng dẫn cần tuân theo để báo cáo các dấu hiệu nhiễm trùng, nhưng nói chung bạn cần liên hệ với bệnh viện ngay lập tức nếu có các dấu hiệu sau:

  • Sốt cao (trên 37,5oC) hoặc nhiệt độ có thể hạ thấp (dưới 36oC), hoặc bất kể điều gì mà bác sĩ hóa trị đã hướng dẫn.
  • Đột nhiên cảm thấy không khỏe, ngay cả khi nhiệt độ bình thường.
  • Các triệu chứng của nhiễm trùng bao gồm đau họng, ho, tiểu nhiều hoặc cảm thấy lạnh hoặc run.

Trước khi bắt đầu điều trị, bạn sẽ được cho số điện thoại liên hệ 24 giờ hoặc địa chỉ cơ sở y tế để được chăm sóc khi cần cấp cứu. Bạn có thể cần sử dụng kháng sinh. Đôi khi bác sĩ có thể khuyến nghị bạn tiêm thuốc gọi là yếu tố tăng trưởng để giúp cơ thể sản sinh thêm các tế bào bạch cầu để làm giảm nguy cơ bị nhiễm trùng.

Xem thêm bài Phòng chống nhiễm trùng trong điều trị ung thư

Thiếu máu

Lượng hồng cầu thấp có nghĩa là bạn bị thiếu máu. Nếu bạn cảm thấy mệt, khó thở hoặc chóng mặt, hãy thông báo ngay cho bác sĩ.

Bầm tím và chảy máu

Sacituzumab Govitecan có thể làm giảm lượng tiểu cầu – một thành phần giúp đông máu. Bạn có thể dễ bị bầm tím, chảy máu mũi hoặc chảy máu nướu khi đánh răng. Hãy thông báo cho bác sĩ điều trị nếu bạn gặp một trong số triệu chứng này.

Xem thêm bài Xuất huyết trong điều trị ung thư

Tiêu chảy

Tiêu chảy là tác dụng phụ rất phổ biến của Sacituzumab Govitecan và đôi khi có thể nghiêm trọng.

Nếu bạn bị tiêu chảy, hãy uống nhiều nước và liên lạc với bác sĩ điều trị ngay lập tức để họ có thể kê đơn thuốc chống tiêu chảy cho bạn.

Thời điểm dễ bị tiêu chảy nhất là hai tuần sau liều đầu tiên. Tiêu chảy có thể kéo dài chừng một tuần.

Nếu bạn bị tiêu chảy nặng, bác sĩ có thể giảm liều, hoãn chu kỳ tiếp theo hoặc dừng điều trị hoàn toàn.

Buồn nôn và nôn  

Bạn có thể cảm thấy buồn nôn và nôn trong khi đang điều trị.

Nếu buồn nôn và nôn ảnh hưởng đến cuộc sống, hãy báo cho bác sĩ điều trị biết. Bác sĩ có thể kê đơn thuốc chống nôn.

Hãy cố gắng ăn nhiều bữa ăn nhỏ đều đặn nếu có thể và uống nước đều đặn.

Mệt lả liên quan tới ung thư (cực kỳ mệt mỏi)

Mệt lả đi kèm với ung thư là cực kỳ mệt mỏi và không cải thiện sau khi nghỉ ngơi hoặc ngủ. Nó là tác dụng phụ rất phổ biến của điều trị ung thư vú và có thể ảnh hưởng cả thể chất lẫn tinh thần của bạn. Có nhiều nguyên nhân, từ các yếu tố tâm lý như stress do mắc bệnh, do tác dụng phụ của điều trị hoặc do bệnh tiến triển.

Nếu bạn thấy mệt lả, hãy nói với bác sĩ điều trị để được đánh giá đầy đủ và tư vấn về cách thức xử trí nâng cao thể trạng.

Mất cảm giác ngon miệng

Bạn có thể cảm thấy không muốn ăn, đặc biệt nếu bạn buồn nôn.

Vị giác của bạn có thể thay đổi mà một số thức ăn và đồ uống có thể có vị khác đi.

Ăn thường xuyên những bữa ăn nhỏ hoặc các bữa ăn vặt có thể giúp bạn ăn đủ lượng thức ăn cần thiết.

Nếu bạn gặp khó khăn trong việc duy trì cân nặng lành mạnh, hãy yêu cầu bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ điều trị giới thiệu tới chuyên gia dinh dưỡng.

Xem thêm bài Mất cảm giác ngon miệng khi điều trị ung thư

Đau bụng và táo bón

Bạn có thể bị táo bón, đầy hơi, đau bụng hoặc khó chịu trong bụng.

Hãy liên lạc với bác sĩ điều trị hoặc bác sĩ đa khoa để họ có thể kê đơn thuốc cho bạn.

Tóc mỏng đi hoặc rụng tóc

Sacituzumab govitecan có thể làm rụng tóc.

Rụng tóc thường là tạm thời và tóc sẽ bắt đầu mọc lại khi kết thúc điều trị trong hầu hết trường hợp.

Đau miệng

Chăm sóc miệng gồm cả răng và nướu là rất quan trọng trong khi điều trị.

Nếu bạn cần điều trị nha khoa, hãy nói với bác sĩ điều trị để biết thời gian điều trị tốt nhất.

Xem thêm bài Đau miệng khi điều trị ung thư

Các tác dụng phụ khác

Các tác dụng phụ khác gồm:

Các thông tin khác

Phản ứng dị ứng

Có thể xảy ra phản ứng dị ứng với thuốc. Các phản ứng có thể thay đổi từ nhẹ tới nặng.

Nếu có dị ứng với sacituzumab govitecan, các triệu chứng thường xảy ra trong lần truyền đầu tiên.

Bạn sẽ được theo dõi cẩn thận để bất kỳ phản ứng nào cũng có thể được giải quyết ngay lập tức.

Các triệu chứng của phản ứng dị ứng gồm: đỏ mặt, nổi ban đỏ trên da, ngứa, đau lưng, khó thở, choáng váng, chóng mặt, sốt hoặc ớn lạnh.

Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào nói trên, hãy báo cho bác sĩ hoặc nhóm điều trị ngay lập tức.

Huyết khối

Những người mắc ung thư vú có nguy cơ đông máu cao hơn và dễ bị tắc mạch như chứng thuyên tắc tĩnh mạch sâu (DVT). Nguy cơ cao hơn do bản thân ung thư và phương pháp điều trị ung thư. Tình trạng ung thư di căn cũng làm nguy cơ này tăng lên.

Những người bị DVT có nguy cơ bị chứng thuyên tắc phổi (PE), xảy ra khi một phần cục máu đông vỡ ra và đi tới phổi.

Huyết khối có thể nguy hiểm nhưng điều trị được. Vì thế, việc báo cáo triệu chứng càng sớm càng tốt là rất quan trọng.

Nếu bạn có bất kỳ các triệu chứng nào trong sau đây, hãy liên lạc với bác sĩ cấp cứu, bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ điều trị ngay lập tức:

  • Đau, tấy đỏ hoặc đổi màu da, nóng và sưng bắp chân, chân hoặc đùi
  • Sưng, đỏ hoặc nhạy cảm đau ở nơi đường truyền trung tâm được luồn vào để hóa trị, ví dụ ở tay, vùng ngực hoặc lên tới tận cổ.
  • Khó thở
  • Tức ngực
  • Ho không rõ nguyên nhân hoặc ho ra máu

Thuốc và thức ăn cần tránh khi điều trị bằng sacituzumab govitecan

Nhiều loại thuốc không được dùng khi truyền Sacitizumab Govitecan. Hãy nói cho bác sĩ điều trị về các thuốc kê đơn hoặc thuốc không kê đơn mà bạn đang uống.

Nhiều người cân nhắc uống thảo dược hoặc thực phẩm chức năng trong khi đang điều trị ung thư vú. Hãy hỏi bác sĩ điều trị trước khi uống bất kỳ sản phẩm nào.

Quan hệ tình dục, tránh thai 

Bạn vẫn có thể quan hệ tình dục trong khi đang điều trị.

Hãy sử dụng các biện pháp tránh thai như bao cao su trong khi đang điều trị và trong vòng sáu tháng sau liều thuốc hoá trị cuối cùng.

Người ta cho rằng thuốc hóa trị không thể đi vào dịch âm đạo hoặc tinh dịch. Tuy nhiên, điều này không thể chắc chắn hoàn toàn do các thuốc hóa trị có thể đi vào máu và một số dịch khác của cơ thể.

Xem thêm bài viết Vấn đề tình dục sau điều trị ung thư vú

Nuôi con bằng sữa mẹ

Bạn sẽ được tư vấn không nuôi con bằng sữa mẹ trong khi điều trị bằng Sacituzumab Govitecan, vì thuốc có khả năng vào trong sữa và ảnh hưởng tới em bé.

Khả năng sinh sản

Sacituzumab govitecan có thể ảnh hưởng tới khả năng sinh sản của phụ nữ. Điều quan trọng là trao đổi các mối lo ngại về khả năng sinh sản với bác sĩ điều trị trước khi bắt đầu điều trị.

Du lịch và tiêm vắc-xin

Nếu bạn đang lên kế hoạch đi nghỉ dưỡng hoặc cần đi ra nước ngoài thì trước hết hãy xin ý kiến của bác sĩ điều trị.

Bạn không nên tiêm các vắc-xin sống bao gồm quai bị, sởi, rubella, bại liệt (polio), lao (tuberculosis), zona (shingles)sốt vàng (yellow fever) trong thời gian điều trị.

Các vắc-xin sống chứa một lượng nhỏ các vi rút hoặc vi khuẩn sống. Nếu bạn đang có hệ miễn dịch yếu, vắc-xin sống có thể gây nguy hiểm.

Bạn có thể tiêm vắc-xin sáu tháng sau khi kết thúc điều trị. Hãy thông báo với bác sĩ điều trị trước khi tiêm bất kỳ vắc-xin nào.

Nếu một ai đó tiếp xúc gần với bạn cần tiêm vắc-xin sống, hãy thông báo với bác sĩ điều trị. Bạn sẽ được nhận những lời khuyên về các biện pháp phòng ngừa, phụ thuộc vào loại vắc-xin.

Vắc-xin cúm

Người có hệ miễn dich yếu (gồm những bệnh nhân sắp hoặc đang hoá trị) thường dễ bị nhiễm virus cúm và vì thế cần tiêm vắc-xin ngừa cúm.

Vắc-xin cúm không phải là vacxin sống nên không chứa bất kỳ vi rút sống nào.

Hãy hỏi ý kiến bác sĩ về thời điểm phù hợp để tiêm vắc-xin cúm.

Vắc-xin Covid-19

Những người đang điều trị bằng Sacituzumab Govitecan nên hỏi bác sĩ điều trị trước khi tiêm vắc-xin Covid-19.

Tài liệu tham khảo

Sacituzumab Govitecan