Thứ Năm , 24 Tháng Chín 2020
Trang chủ Chuyên mục Ung thư Các bệnh Ung thư Ung thư trẻ em Sarcoma cơ vân ở trẻ em: Phương pháp điều trị

Sarcoma cơ vân ở trẻ em: Phương pháp điều trị

Bài viết thứ 7 trong 9 bài thuộc chủ đề Sarcoma cơ vân ở trẻ em
 

Biên dịch: Hoàng Mạnh Cường

Hiệu đính: Ths.Bs Lê Thỵ Phương Anh, Lê Hà Cảnh Châu

Bài viết này giới thiệu về các phương pháp điều trị khác nhau được các bác sĩ sử dụng để điều trị cho những trẻ em mắc Sarcoma cơ vân. Sử dụng menu để xem các bài viết khác.

Tổng quan chung

Thông thường, ung thư ít khi xảy ra ở trẻ em. Điều này gây khó khăn cho các bác sĩ trong việc lên kế hoạch điều trị trừ khi họ biết được phương pháp điều trị nào hiệu quả nhất đối với lứa tuổi này. Đây là lý do tại sao hơn 60% trẻ em bị ung thư được điều trị theo các thử nghiệm lâm sàng (là nghiên cứu nhằm thử nghiệm các phương pháp điều trị mới). “Điều trị chuẩn” là phương pháp điều trị được đánh giá là tốt nhất được biết đến. Các thử nghiệm lâm sàng nhằm thử nghiệm các cách tiếp cận mới ví dụ như: một loại thuốc mới, một sự kết hợp mới các phương pháp điều trị, hoặc thử nghiệm liều mới của liệu pháp đang dùng. Sức khỏe và sự an toàn của những người tham gia thử nghiệm lâm sàng sẽ được theo dõi một cách chặt chẽ. Nhóm ung thư trẻ em (COG) là một nhóm đồng hợp tác thử nghiệm lâm sàng được Viện Ung thư Quốc gia hỗ trợ thực hiện các nghiên cứu về ung thư ở trẻ em và thanh thiếu niên. COG đang tiến hành các thử nghiệm lâm sàng quốc gia cho những trẻ em mắc Sarcoma cơ vân.

Để tiếp cận các phương pháp điều trị mới này, những trẻ mắc ung thư nên được điều trị tại một trung tâm chuyên khoa ung thư, nơi các bác sĩ có nhiều kinh nghiệm trong việc điều trị các bệnh nhân trong nhóm tuổi này và có khả năng được tiếp cận với những nghiên cứu mới nhất, họ được gọi là bác sĩ ung bướu nhi khoa. Nếu bạn ở quá xa các trung tâm ung thư nhi khoa, các trung tâm ung bướu tổng quát cũng có thể có các bác sĩ chuyên khoa nhi có thể hỗ trợ chăm sóc cho trẻ.

Tổng quan về điều trị

Trong nhiều trường hợp, một nhóm các bác sĩ sẽ làm việc với bệnh nhân và gia đình để chăm sóc cho trẻ (được gọi là một đội đa ngành). Các trung tâm ung thư nhi khoa sẽ cung cấp nhiều dịch vụ hỗ trợ cho bệnh nhân và gia đình, chẳng hạn như chuyên gia về đời sống trẻ em, chuyên gia dinh dưỡng, chuyên gia vật lý trị liệu và liệu pháp nghề nghiệp, nhân viên xã hội và các cố vấn tâm lý. Các hoạt động và chương trình hỗ trợ sẽ giúp trẻ và gia đình đương đầu với khó khăn.

Những phương pháp điều trị thường sử dụng cho Sarcoma cơ vân được liệt kê dưới đây. Bên cạnh đó, việc chăm sóc và điều trị các tác dụng phụ cũng là một phần rất quan trọng trong kế hoạch điều trị ung thư.

Những trẻ mắc Sarcoma cơ vân cần được điều trị đa mô thức, nghĩa là kết hợp sử dụng hóa trị, phẫu thuật và/hoặc xạ trị trong điều trị ung thư. Việc lựa chọn và đưa ra đề nghị điều trị phụ thuộc vào một số yếu tố, bao gồm phân nhóm, giai đoạn và loại Sarcoma cơ vân, những tác dụng phụ có thể xảy ra, sở thích và tình trạng sức khỏe của trẻ.

Hãy dành thời gian để tìm hiểu về tất cả các phương pháp điều trị cho con bạn và hãy đặt câu hỏi về những thắc mắc bạn có. Trao đổi với bác sĩ về các mục tiêu của mỗi phương pháp điều trị và kỳ vọng trong khi điều trị. Tìm hiểu thêm về đưa ra quyết định điều trị.

Phẫu thuật

Phẫu thuật giúp loại bỏ khối u và một số mô lành xung quanh, để lại một mặt cắt âm tính hoặc không còn dấu vết ung thư trong các mô khỏe mạnh. Bác sĩ ung thư chuyên về phẫu thuật và chỉnh hình là những người sẽ thực hiện phẫu thuật để điều trị ung thư.

Phẫu thuật thường sẽ là lựa chọn đầu tiên để điều trị cho những trẻ em mắc Sarcoma cơ vân, ngoại trừ trường hợp có di căn xa. Tuy nhiên, kể cả khối u có thể loại bỏ hoàn toàn bằng phẫu thuật, những trẻ mắc Sarcoma cơ vân vẫn cần phải được điều trị hóa trị (xem ở dưới). Trường hợp khối u không thể loại bỏ hoàn toàn hoặc không thể cắt bỏ được bằng phẫu thuật thì được gọi là không thể phẫu thuật hoặc không thể cắt bỏ. Nếu không thể phẫu thuật, trẻ sẽ được điều trị bằng hóa trị và xạ trị để tiêu diệt các tế bào ung thư. Hoặc trong trường hợp khối u không thể cắt bỏ, cần phải sinh thiết để xác định loại ung thư (xem Chẩn đoán).

Trước khi phẫu thuật, hãy trao đổi với nhóm chăm sóc sức khỏe về các tác dụng phụ có thể xảy ra do phẫu thuật. Tìm hiểu thêm về những điều cơ bản của phẫu thuật ung thư.

Hóa trị và các nhóm nguy cơ

Hóa trị là phương pháp sử dụng hóa chất để tiêu diệt tế bào ung thư bằng cách kìm hãm khả năng phát triển và phân chia của chúng.

Trong điều trị Sarcoma cơ vân, hóa chất được đưa vào cơ thể bằng cách tiêm qua đường tĩnh mạch. Các loại thuốc được sử dụng nhiều nhất ở Bắc Mỹ để điều trị Sarcoma cơ vân là vincristine (Oncovin, Vincasar), dactinomycin (Cosmegen, Lyovac Cosmegen) và cyclophosphamide (Cytoxan, Clafen, Neosar). Sự kết hợp giữa những thuốc này được gọi là phác đồ VAC.

Các nghiên cứu khác nhau đang được tiến hành để xác định loại thuốc và liều lượng tốt nhất, và các nghiên cứu này thường được phân loại dựa trên khả năng (hoặc nguy cơ) bệnh sẽ tái phát (quay trở lại).

Có 3 nhóm nguy cơ:

  • nguy cơ thấp
  • nguy cơ trung bình
  • và nguy cơ cao

Ý tưởng đưa ra là cường độ trị liệu có thể giảm bớt nếu nguy cơ tái phát của ung thư thấp hơn. Gần như tất cả trẻ em bị Sarcoma cơ vân đều được điều trị trong các thử nghiệm lâm sàng. Theo cách này, ta có thể đưa ra được những tiêu chuẩn chăm sóc tốt và so sánh chúng với các phác đồ điều trị mới có tính khả quan, từ đó có thể tìm ra phương pháp điều trị chuẩn tốt nhất. Tại Hoa Kỳ, hầu hết các nghiên cứu về Sarcoma cơ vân ở trẻ em được thực hiện thông qua COG. Tuy nhiên, các bệnh viện riêng lẻ khác cũng có thể cung cấp các nghiên cứu độc lập với COG. Tìm hiểu thêm về Nghiên cứu COG hiện tại cho Sarcoma cơ vân.

Các tác dụng phụ của hóa trị liệu phụ thuộc vào cơ địa từng người và liều lượng sử dụng. Chúng có thể bao gồm mệt mỏi, nguy cơ nhiễm trùng, buồn nôn và nôn, rụng tóc, chán ăn và tiêu chảy. Các tác dụng phụ từng gặp nhất đối với từng loại thuốc cụ thể được sử dụng để điều trị Sarcoma cơ vân được liệt kê dưới đây.

  • Liệu pháp VAC: Buồn nôn, nôn và ức chế tủy xương (có nghĩa là chức năng hệ thống miễn dịch của trẻ có thể bị suy giảm, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và các vấn đề khác). Mặc dù rất hiếm, tuy nhiên một số ít bệnh nhân vẫn có thể bị tổn thương gan đáng kể.
  • Doxorubicin: Buồn nôn, nôn, ức chế tủy xương và lở loét miệng. Thuốc này có thể gây các tác dụng phụ lâu dài đối với tim.
  • Irinotecan: Giảm nhu động ruột
  • Ifosfamide và etoposide: Buồn nôn, nôn, ức chế tủy xương và suy giảm chức năng thận
  • Temozolomide: Buồn nôn, nôn và ức chế tủy xương

Tìm hiểu thêm về quản lý các tác dụng phụ phổ biến của điều trị ung thư. Hầu hết các tác dụng phụ thường sẽ biến mất sau khi kết thúc điều trị. Tuy nhiên, điều trị tích cực được sử dụng cho Sarcoma cơ vân nguy cơ trung bình và cao có thể gây ra vô sinh vĩnh viễn (không có khả năng sinh con). Nói chuyện với các bác sĩ về khả năng này và liệu gia đình bạn có nên nói chuyện với chuyên gia về sinh sản trước khi bắt đầu điều trị ung thư hay không.

Tìm hiểu thêm về những thông tin cơ bản về hóa trị.

Xạ trị

Xạ trị là sử dụng tia X năng lượng cao hoặc các hạt năng lượng cao khác để tiêu diệt các tế bào ung thư. Một bác sĩ xạ trị ung thư được đào tạo chuyên về điều trị khối u bằng liệu pháp xạ trị. Phương pháp xạ trị được sử dụng phổ biến nhất là xạ trị bằng chùm tia ngoài, nghĩa là tia xạ được chiếu từ một máy nằm bên ngoài cơ thể. Xạ trị bằng phương pháp cấy các hạt phóng xạ được gọi là xạ trị trong hoặc cận xạ trị. Một liệu trình xạ trị thường bao gồm một số chu kỳ xạ trị cụ thể trong một khoảng thời gian nhất định.

Tác dụng phụ của xạ trị bao gồm mệt mỏi, phản ứng da nhẹ, cảm giác nôn nao ở dạ dày và giảm nhu động ruột. Hầu hết các tác dụng phụ sẽ biến mất ngay sau khi kết thúc xạ trị. Tìm hiểu thêm về những thông tin cơ bản về xạ trị.

Điều trị triệu chứng và tác dụng phụ

Ung thư và các phương pháp điều trị của nó thường gây ra tác dụng phụ. Ngoài việc điều trị nhằm làm chậm, ngăn chặn hoặc loại bỏ ung thư, một phần quan trọng khác của chăm sóc ung thư là làm giảm các triệu chứng và tác dụng phụ trên bệnh nhân. Đây được gọi là chăm sóc giảm nhẹ hay chăm sóc hỗ trợ, bao gồm những phương pháp hỗ trợ bệnh nhân với các nhu cầu về thể chất, cảm xúc và xã hội.

Chăm sóc giảm nhẹ bao gồm các phương pháp điều trị tập trung vào việc giảm các triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống và hỗ trợ bệnh nhân và gia đình. Tất cả các bệnh nhân, ở mọi lứa tuổi, bất kể loại và giai đoạn ung thư, đều cần được chăm sóc giảm nhẹ. Chăm sóc giảm nhẹ đạt hiệu quả nhất khi được bắt đầu càng sớm càng tốt trong quá trình điều trị ung thư. Mọi người thường được điều trị ung thư đồng thời với điều trị các tác dụng phụ. Trên thực tế, những bệnh nhân nhận được cả hai loại điều trị cùng lúc thường có ít triệu chứng nghiêm trọng hơn, chất lượng cuộc sống tốt hơn và hài lòng hơn với điều trị.

Các phương pháp điều trị giảm nhẹ rất khác nhau, thường bao gồm thuốc, thay đổi chế độ dinh dưỡng, kỹ thuật thư giãn, hỗ trợ cảm xúc và các liệu pháp khác. Trẻ có thể được điều trị giảm nhẹ cùng lúc với điều trị ung thư trực diện như các phương pháp hóa trị, phẫu thuật hoặc xạ trị. Hãy trao đổi với các bác sĩ về mục tiêu của từng phương pháp điều trị trong kế hoạch điều trị.

Trước khi bắt đầu điều trị, hãy nói chuyện với nhóm chăm sóc sức khỏe về các tác dụng phụ có thể xảy ra và các lựa chọn trong chăm sóc giảm nhẹ. Trong và sau khi điều trị, hãy báo với bác sĩ hoặc thành viên khác trong nhóm chăm sóc sức khỏe nếu con bạn gặp vấn đề để được giải quyết nhanh nhất có thể. Tìm hiểu thêm thông tin về chăm sóc giảm nhẹ.

Sarcoma cơ vân tái phát

Thuyên giảm là khi ung thư không còn được phát hiện trong cơ thể và không có triệu chứng, hay cũng có thể gọi là “không có bằng chứng của bệnh”hoặc NED.

Thuyên giảm có thể là tạm thời hoặc vĩnh viễn. Điều này khiến nhiều người lo lắng rằng ung thư sẽ quay trở lại. Trong nhiều trường hợp thuyên giảm là vĩnh viễn, điều quan trọng là trao đổi với bác sĩ về khả năng bệnh quay trở lại. Hiểu về nguy cơ tái phát và các lựa chọn điều trị có thể giúp bạn cảm thấy được chuẩn bị sẵn sàng hơn. Tìm hiểu thêm thông tin về đối phó với nỗi sợ tái phát.

Nếu ung thư trở lại sau điều trị ban đầu, nó được gọi là ung thư tái phát. Nó có thể tái phát ở cùng một vị trí (được gọi là tái phát tại chỗ), gần đó (tái phát vùng) hoặc tại một vị trí khác (tái phát xa).

Nếu có tái phát, một loạt các xét nghiệm sẽ được thực hiện lại từ đầu để tìm hiểu càng nhiều càng tốt về sự tái phát. Sau khi hoàn thành các xét nghiệm, bác sĩ sẽ thảo luận với bạn về các phương pháp điều trị. Kế hoạch điều trị tiếp theo có thể sử dụng hóa trị liệu, tuy nhiên nó phụ thuộc vào số lượng khối u có thể phẫu thuật cắt bỏ, vị trí ung thư tái phát và phương pháp điều trị đã thực hiện trước đó. Thông thường, các phương pháp điều trị thực nghiệm mới trong các thử nghiệm lâm sàng đối với Sarcoma cơ vân tái phát được thực hiện tại các trung tâm chuyên khoa. Cho dù bạn chọn phương án điều trị nào, chăm sóc giảm nhẹ sẽ rất quan trọng nhằm giúp giảm bớt các triệu chứng và tác dụng phụ.

Trẻ em mắc ung thư tái phát và cha mẹ của họ thường sẽ trải qua những cảm xúc như hoài nghi hoặc sợ hãi. Hãy nói chuyện với nhóm chăm sóc sức khỏe về những cảm xúc này và hỏi về các dịch vụ hỗ trợ để giúp gia đình bạn đối phó với chúng. Tìm hiểu thêm về đối phó với tái phát.

Điều trị không hiệu quả

Mặc dù điều trị thường thành công cho phần lớn trẻ, đôi khi cũng có ngoại lệ. Nếu bệnh không thể kiểm soát hoặc chữa khỏi được thì được gọi là bệnh tiến triển hoặc giai đoạn cuối. Trong những trường hợp hiếm gặp, điều này có thể xảy ra trong quá trình chẩn đoán và điều trị ban đầu hoặc xảy ra sau khi hoàn thành điều trị ban đầu và xuất hiện tái phát. Khả năng điều trị thất bại cao hơn ở những trẻ mắc bệnh có nguy cơ cao (xem Nhóm nguy cơ, ở trên) tại thời điểm chẩn đoán ban đầu.

Chẩn đoán ung thư tiến triển thường gây ra căng thẳng cho nhiều người và là vấn đề khó thảo luận. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải có những cuộc trò chuyện cởi mở và trung thực với đội ngũ chăm sóc sức khỏe để bày tỏ cảm xúc, nguyện vọng và mối quan tâm của gia đình bạn. Đội ngũ chăm sóc sức khỏe có nhiều kỹ năng, kinh nghiệm và kiến thức đặc biệt để hỗ trợ và luôn sẵn sàng giúp đỡ.

Chăm sóc cuối đời được thiết kế để cung cấp chất lượng cuộc sống tốt nhất có thể cho những bệnh nhân bị ung thư tiến triển có tiên lượng sống dưới 6 tháng. Phụ huynh và người giám hộ nên nói chuyện với nhóm chăm sóc sức khỏe về các lựa chọn chăm sóc cuối đời, bao gồm chăm sóc tại nhà, tại trung tâm chăm sóc đặc biệt hoặc các địa điểm chăm sóc sức khỏe khác. Các chăm sóc điều dưỡng và thiết bị đặc biệt giúp cho việc chăm sóc cuối đời tại nhà trở nên khả thi với nhiều gia đình. Một số trẻ có thể hạnh phúc hơn nếu có thể sắp xếp đi học bán thời gian hoặc thực hiện các hoạt động khác và kết nối với xã hội. Nhóm chăm sóc sức khỏe có thể giúp phụ huynh hoặc người giám hộ quyết định mức độ hoạt động thích hợp. Đảm bảo trẻ thoải mái về thể chất và không bị đau đớn là một yếu tố quan trọng trong chăm sóc cuối đời. Tìm hiểu thêm về việc chăm sóc trẻ bị bệnh giai đoạn cuối và kế hoạch chăm sóc ung thư tiến triển.

Sự ra đi của một người trẻ tuổi là một nỗi buồn lớn lao và các gia đình có thể cần hỗ trợ để giúp họ đối phó với mất mát này. Các trung tâm ung thư nhi thường có các nhân viên chuyên nghiệp và các nhóm hỗ trợ để giúp đỡ người thân vượt qua đau buồn. Tìm hiểu thêm về Đau buồn khi mất một đứa trẻ.

Phần tiếp theo trong hướng dẫn này về Thử nghiệm lâm sàng. Phần này cung cấp thêm thông tin về các nghiên cứu nhằm tìm ra những cách tốt hơn để chăm sóc trẻ em và thanh thiếu niên mắc bệnh ung thư. Sử dụng menu để chọn đọc phần khác trong hướng dẫn này.

Tài liệu tham khảo

Rhabdomyosarcoma – Childhood: Types of Treatment

Nếu bài viết hữu ích, bạn thích hãy bấm LIKE và SHARE để ủng hộ nhé.