Thứ Sáu , 19 Tháng Mười 2018

Tầm quan trọng của nước

Bài viết thứ 19 trong 22 bài thuộc chủ đề Chăm sóc người già
 

Hiện trạng việc giáo dục về nước

Theo số liệu thống kê trong các khóa học thì tỷ lệ mặc bỉm ban ngày mang ý nghĩa trong việc đánh giá lượng nước uống vào hàng ngày. Sau khi nhận ra điều đó thì câu hỏi được đặt ra là: nước có vai trò như thế nào? Từ đó nhận ra tầm quan trọng trong việc khuyến khích người bệnh uống nước. Từ trước đến nay, trong chăm sóc chưa nhận thức được tầm quan trọng của nước nhưng thực ra nước có vai trò rất quan trọng.

Tuy nhiên, thực trạng là các bác sỹ và điều dưỡng đang làm việc tại các cơ sở dưỡng lão không nắm rõ về tầm quan trọng của nước. Thực tế trong đào tạo y khoa cũng không giáo dục nhiều về tầm quan trọng của nước. Và ngành điều dưỡng cũng vậy. Người nắm rõ về lượng nước vào ra thường là các bác sỹ cấp cứu và bác sỹ gây mê. Các bác sỹ ngoại khoa cũng cần hiểu rõ tầm quan trọng của việc quan sát lượng dịch vào ra để bổ sung dịch bằng đường truyền. Những điều dưỡng làm tại các khoa như: cấp cứu, hồi sức cấp cứu, gây mê, ngoại khoa cũng cần hiểu được tầm quan trọng của nước. Tuy nhiên, cũng có thể hiểu rằng là chúng ta chưa được đào tạo một cách bài bản và có truyền thống về nước.

Với những bác sỹ hay điều dưỡng nói: không cần quá quan tâm đến lượng nước uống vào trong công việc chăm sóc thì tôi muốn các bạn phải nhận ra là những nhân viên y tế này chưa được đào tạo về nước. Tôi cũng là bác sỹ vì vậy tôi thấy rõ các hạn chế của bác sỹ và điều dưỡng. Ngoài ra còn tồn tại rất nhiều những cách nghĩ gây trở ngại trong công việc chăm sóc. Đó chính là lý do tại sao chúng ta cần phải học để nâng cao kiến thức và kỹ năng.

Tầm quan trọng của nước

Nước và hoạt động của cơ thể

Trước tiên chúng ta cần có kiến thức về nước. Đặc biệt khi mùa hè trời nắng nóng nếu bạn không bổ sung nước thường xuyên thì có thể gặp các vấn đề như mất nước hay say nắng. Cơ sở dưỡng lão nào chăm sóc đảm bảo được lượng nước uống hàng ngày thì rất ít khi xảy ra tai nạn như: ngã, rơi từ trên giường xuống. Nếu cơ sở nào mà có nhiều người bị ngã có nghĩa là nhân viên ở cơ sở đó ít cho các cụ uống nước. Lượng nước uống trung bình hàng ngày tỉ lệ nghịch với số tai nạn do bị ngã có nghĩa là uống nước càng nhiều thì càng ít bị ngã. Bạn hãy thử làm để có thể kiểm chứng được được điều tôi vừa nêu trên. Có một thực tế nữa là uống nước càng nhiều thì nguy cơ mắc bệnh viêm phổi càng ít.

Dựa vào hình tư liệu bên dưới bạn có thể thấy sự ảnh hưởng của lượng nước uống hàng ngày đến hoạt động thể chất của cơ thể hay nguy cơ ngã của người bệnh. Lượng nước uống có đủ hay không ảnh hưởng trực tiếp đến tỉ lệ bị ngã nhiều hay ít.

Hình: Nước làm tăng hoạt tính của tế bào, hoạt tính hóa thể chất và ý thức 

Đây là thông tin từ một cơ sở dưỡng lão tại tỉnh Fukuoka. Tại cơ sở này, để có thể giúp người bệnh trở về với gia đình có nghĩa là chăm sóc để hỗ trợ tự lập thì nhân viên ở đây được học một cách rất bài bản về tầm quan trọng của nước – một trong bốn yếu tố chăm sóc cơ bản. Kết quả là khi lượng nước uống hàng ngày tăng lên thì những tai nạn do ngã gây gãy xương giảm xuống. Theo báo cáo hàng năm thì có những năm số người phải nhập viện do ngã hay gãy xương là 0.

Nước góp phần cải thiện nâng cao tính linh hoạt của cơ thể. Ngược lại, nếu thiếu nước thì hoạt động của cơ thể sẽ bị giảm xuống. Trước đây chỉ cần hỗ trợ nhẹ là có thể đi được nhưng sau khi bị mất nước thì người này không thể đi lại được, mọi sinh hoạt đều cần có sự giúp đỡ thậm chí phải nằm liệt giường. Từ đó có thể thấy tầm quan trọng của nước đối với hoạt động của cơ thể như thế nào.

Triển khai thêm ta sẽ thấy, tại các cơ sở dưỡng lão thông thường hay các cơ sở chăm sóc đặc biệt sẽ có thêm từ chuyên môn là: Risk Management – quản lý rủi ro, đối tượng thường là các tai nạn do ngã và gãy xương. Nguyên nhân là do dép đi có vấn đề, ánh sáng không đủ, tác dụng phụ của các loại thuốc an thần, thuốc ngủ, hay do các di chứng của tai biến mạch máu não… Đây là những nguyên nhân phổ biến được nhắc đến trong rất nhiều sách giáo khoa hay tài liệu tham khảo, tuy nhiên theo tôi thì không đúng. Nguy cơ ngã dẫn đến gãy xương là do thiếu nước. Nếu cơ thể đang ở trạng thái mất nước thì dù có phân tích bất kỳ rủi ro nào cũng không thể ngăn được hiện tượng người bệnh choáng váng, mất sức dẫn đến ngã.

Ảnh hưởng đến ý thức, mức độ kích thích

Người bệnh đờ đẫn, ý thức không rõ ràng, khó giao tiếp. Ban đêm thì trở nên kích động, mộng du, có những triệu chứng sa sút trí tuệ. Ban ngày ý thức lờ đờ, ban đêm thì kích động, những triệu chứng này là do ý thức và đáp ứng với kích thích có vấn đề. Lượng nước uống ảnh hưởng trực tiếp đến ý thức người bệnh. Thiếu nước hoặc nhịn tiểu tiện, đại tiện sẽ làm trung khu điều khiển bài tiết bị tổn thương.

Để cải thiện tình trạng són tiểu giúp người bệnh có thể tự đi tiểu được thì cần làm cho họ có phản xạ muốn đi tiểu. Khi đã có phản xạ hay nhận thức được muốn đi tiểu thì nếu họ tự đi được họ sẽ tự đi, nếu không tự đi được thì sẽ bấm chuông đầu giường gọi nhân viên đưa đi. Vì vậy sẽ không gặp thất bại nếu họ ý thức được điều này.

Như vậy, làm thế nào để có thể giúp họ có được phản xạ muốn đi tiểu này? Đơn giản là cho uống nước. Uống nước giúp kích thích người bệnh làm họ không ngủ. Nếu người bệnh cứ đờ đẫn, nửa tỉnh nửa mơ thì khi bàng quang bị căng nước tiểu sẽ tự động chảy ra ngoài gây ra hiện tượng tiểu không tự chủ. Có nghĩa là nếu ý thức người bệnh không rõ ràng, mơ màng như vậy sẽ ức chế đại não làm cho đại não không đưa ra được mệnh lệnh là phải nhịn tiểu.

Vì thế, nước là yếu tố rất quan trọng trong việc giúp người bệnh được tỉnh táo. Nước có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng kìm chế để đại tiểu tiện được tự chủ, khả năng giao tiếp thông thường hoặc cải thiện các triệu chứng của sa sút trí tuệ . Đây chính là sức mạnh – sự uy quyền của nước.

Ảnh hưởng đến hoạt động của tế bào

Nói tóm lại, vấn đề ở đây là có hoạt hóa được tế bào hay không? Hoạt tính của tế bào được nâng lên hay hạ xuống? Vậy, nước có ảnh hưởng như thế nào? Nước là một thành phần của dịch ngoại bào giúp dịch ngoại bào tạo một môi trường thích hợp để hoạt hóa tế bào, ngoài ra nước cũng có trong tế bào giúp hoạt hóa quá trình chuyển hóa để cho tế bào hoạt động. Như vậy cơ thể chúng ta có thể sống được là do nước nắm vai trò chìa khóa trong việc giữ cho tổ chức nhỏ nhất của cơ thể là tế bào ở trạng thái tốt hay xấu.

Người ta thường nói: Nước là khởi nguồn của sự sống, vậy khởi nguồn của sự sống là gì? Đó chính là các tế bào nhỏ bé. Các tế bào tồn tại nên mới có sự sống, các tế bào chết đi thì sự sống cũng không còn. Và nước nắm giữ sự sống còn của tế bào. Vì vậy người tu hành có thể nhịn ăn để tịnh tâm nhưng không thể nhịn uống.

Tài liệu tham khảo

Cẩm nang chăm sóc hỗ trợ tự lập 1 – Nước, Takeuchi Takahito, Viện Đại học Phúc lợi Y tế Quốc tế

Nếu bài viết hữu ích, bạn thích hãy bấm LIKE và SHARE để ủng hộ nhé.