Thứ Tư , 12 Tháng Tám 2020
Trang chủ Chuyên mục Ung thư Các bệnh Ung thư Ung thư trẻ em Thông tin dành cho bệnh nhân đã điều trị vượt qua bệnh ung thư: Lối sống lành mạnh

Thông tin dành cho bệnh nhân đã điều trị vượt qua bệnh ung thư: Lối sống lành mạnh

Bài viết thứ 7 trong 8 bài thuộc chủ đề Thông tin dành cho bệnh nhân đã điều trị vượt qua ung thư
 

Bài viết cung cấp một số thông tin liên hệ ở Mỹ

Bệnh nhân đã điều trị vượt qua ung thư cần có lối sống giúp tăng cường sức khỏe thông qua việc loại bỏ những nguy cơ có thể phòng ngừa. Nguy cơ là khả năng mắc bệnh trong khoảng thời gian nhất định. Có một số nguy cơ có thể ngăn ngừa được (ví dụ như hút thuốc lá) nhưng một số khác lại nằm ngoài tầm kiểm soát (như tiền sử gia đình). Một số chẩn đoán và điều trị ung thư làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh sau này. Dự phòng chính là làm giảm nguy cơ phát triển bệnh. Một lối sống lành mạnh kết hợp nhiều phương pháp phòng chống bệnh tật với nhau, bao gồm không hút thuốc lá, ăn ít chất béo, nhiều chất xơ, tập thể dục thường xuyên, tránh uống quá nhiều rượu và bảo vệ da dưới ánh nắng mặt trời.

Thông tin bổ sung được tìm thấy ở đây:

Không hút thuốc

Nguyên nhân gây tử vong duy nhất dự phòng được ở Hoa Kỳ là sử dụng thuốc lá, đặc biệt là hút thuốc lá. Lời khuyên duy nhất về các sản phẩm từ thuốc lá là KHÔNG HÚT THUỐC HAY SỬ DỤNG BẤT KÌ HÌNH THỨC THUỐC LÁ NÀO. Hầu hết những người dùng thuốc lá bắt đầu sử dụng trước khi họ học xong trung học. Thống kê cho thấy một phần ba trong số một triệu thanh thiếu niên bắt đầu hút thuốc mỗi năm sẽ chết vì nghiện. Vì vậy, nếu bạn không hút thuốc thì xin đừng hút, và nếu bạn đang hút thuốc lá thì hãy bỏ.

Ngoài ra, hãy tránh khói thuốc lá thụ động. Khói thuốc lá thụ động bao gồm khói bay ra từ đầu điếu thuốc và khói thở ra. Đây là yếu tố nguy cơ số một có thể dự phòng đối với những người bệnh nặng và mãn tính không hút thuốc ở Mỹ. Những người không hút thuốc sống hoặc làm việc chung với những người hút thuốc có nguy cơ cao mắc ung thư phổi, từ 30 đến 50%. Việc điều trị ung thư có thể khiến bạn tăng nguy cơ mắc các vấn đề về phổi (xem Công cụ đánh giá tác dụng muộn sau điều trị).

Vì thuốc lá gây nghiện nên người hút khó có thể bỏ được. Các nghiên cứu cho thấy những người hút thuốc nếu bỏ thuốc trước 50 tuổi sẽ giảm nguy cơ tử vong xuống một nửa trong 5 năm tới so với những người tiếp tục hút thuốc.

Có những chương trình giúp bạn cai thuốc lá. Để biết thêm thông tin về cách bỏ thuốc, hãy gọi cho Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh theo số 1-800-CDC-1311 hoặc Viện Ung thư Quốc gia theo số 1-877-448-7848. Ngoài ra, hãy tham khảo các liên kết hữu ích trên trang web này để biết thêm các chương trình cai thuốc lá.

Thông tin bổ sung có thể được tìm thấy ở đây:

Ăn đúng cách

Chế độ ăn uống cân bằng là một phần quan trọng trong lối sống lành mạnh. Bạn nên hỏi bác sĩ về các nhu cầu dinh dưỡng cụ thể , đặc biệt là trước khi bắt đầu chế độ ăn đặc biệt. Mặc dù mắc ung thư lúc nhỏ không liên quan đến chế độ ăn uống hoặc bất kỳ hành vi nào khác nhưng một số bệnh ung thư ở người lớn lại liên quan. Viện Ung thư Quốc gia đã phát hiện 35% bệnh ung thư ở người lớn có liên quan đến chế độ ăn uống. Viện Ung thư Quốc gia, Dự án Chế độ ăn và Ung thư cùng Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ khuyến nghị các hướng dẫn sau. Những hướng dẫn này chỉ là gợi ý cho dinh dưỡng lành mạnh; sáng tạo cá nhân và sở thích thực phẩm của bạn sẽ mang đến sự đa dạng trong chế độ ăn uống.

Thức ăn có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe. Một chế độ ăn uống lành mạnh bao gồm nhiều loại quả, rau, hạt khô và đậu. Hạn chế ăn thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều đường, ít chất xơ và giàu chất béo. Hạn chế thức ăn chứa nhiều muối và được bảo quản bằng muối. Đặc biệt chú ý đến khẩu phần ăn và so sánh với phần ăn tiêu chuẩn. Chế độ ăn uống phải đảm bảo 2/3 bữa ăn chứa thức ăn từ thực vật và 1/3 hoặc ít hơn từ động vật như thịt và phô mai. Chỉ ăn thịt ướp muối thịt hun khói và thịt nguội trong những dịp đặc biệt.

Lời khuyên cho chế độ ăn uống lành mạnh:

  • Hạn chế ăn muối. Hãy thử sử dụng các loại thảo mộc và gia vị khác (ớt bột Paprika, bột tỏi, rau thơm (lá Thyme) và kinh giới cay (lá oregano) để tạo hương vị cho thực phẩm. Với một số người, ăn nhiều muối có liên quan đến cao huyết áp và các bệnh khác.
  • Chỉ 20-25% tổng lượng calo mỗi ngày của bạn từ chất béo
  • Ít hơn một phần ba lượng calo từ chất béo có nguồn gốc từ động vật
  • Thức ăn nhanh làm tăng lượng calo, chất béo và natri trong khẩu phần ăn
  • Hãy thử chuyển từ sữa nguyên chất sang sữa ít béo (skim milk)
  • Chỉ sử dụng các dòng sản phẩm sữa ít béo
  • Ăn phô mai với số lượng vừa phải
  • Sử dụng dầu ô liu hoặc dầu hạt cải khi nấu ăn thay vì bơ hoặc mỡ trừu
  • Ăn nhiều loại protein khác nhau. Bằng cách giảm lượng thịt, bạn đã có thể giảm được một số protein từ chế độ ăn uống. Các sản phẩm đậu nành và đậu có hàm lượng protein cao và sẽ giúp bạn duy trì chế độ ăn uống cân bằng.
  • Trao đổi với bác sĩ nếu có thay đổi về cân nặng, vị giác hay các vấn đề tiêu hóa. Hỏi xem có nhu cầu dinh dưỡng cụ thể liên quan đến bệnh được chẩn đoán hay quá trình điều trị. Một chế độ ăn uống lành mạnh có thể giúp bảo vệ chống lại ung thư và hỗ trợ chiến đấu với căn bệnh này.
  • Các nhà hàng và hãng thực phẩm thường sử dụng các phần ăn lớn hơn nhiều so với cần thiết. Cố gắng giảm kích cỡ phần ăn và mang thức ăn thừa về nhà. Một cách khác để giảm kích cỡ phần ăn là sử dụng bát và đĩa nhỏ hơn.

Thông tin bổ sung có thể được tìm thấy ở đây:

Tập thể dục

Một điều quan trọng là phải tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi bắt đầu bất kỳ chương trình tập luyện nào ngay cả khi bạn cảm thấy có sức khỏe tốt. Một số loại hóa trị được sử dụng trong điều trị ung thư ở trẻ có thể dẫn đến bệnh tim và nặng lên do hoạt động gắng sức. Ví dụ, một số bệnh nhân vượt qua ung thư từng sử dụng thuốc adria (ví dụ doxorubicin và adriamycin) khiến nguy cơ tổn thương tim cao hơn khi tập các bài tập isometric (ví dụ như kéo và bài tập đẩy ngực). Trước tiên hãy thảo luận với bác sĩ về chế độ luyện tập thể dục để đảm bảo an toàn (xem Công cụ đánh giá tác dụng muộn sau điều trị).

Ở người trưởng thành, lối sống ít vận động góp phần tăng khả năng mắc bệnh ung thư. Hoạt động thể chất đã được chứng minh giúp giảm tỷ lệ mắc ung thư đại trực tràng, bệnh động mạch vành, loãng xương, đái  tháo đường và có thể là ung thư vú. Mặc dù không có mối liên hệ chặt chẽ giữa hoạt động thể chất và giảm tái phát ung thư nhưng hoạt động thể chất được cho là làm tăng năng lượng, cải thiện tâm trạng, tăng cường lòng tự trọng, tăng cường hệ miễn dịch và giảm các triệu chứng đau, tiêu chảy và táo bón.

Chế độ ăn uống kết hợp với tập thể dục sẽ giúp bạn khỏe mạnh, đạt được cân nặng chuẩn do bác sĩ đưa ra. Khi bạn đạt được cân nặng lý tưởng, hãy hạn chế tăng cân (dưới 5kg) trong suốt tuổi trưởng thành, tránh tăng hoặc giảm cân đáng kể và thường xuyên. Viện Nghiên cứu Ung thư Hoa Kỳ có các hướng dẫn rất tốt để duy trì cân nặng khỏe mạnh, cũng như thông tin dinh dưỡng chi tiết.

Bắt đầu:

Bắt đầu luyện tập hàng ngày với cường độ thích hợp, giới hạn hoạt động vừa phải. Lịch trình hoạt động vừa phải (ít nhất 30 phút với một số hình thức tập thể dục nhịp điệu làm tăng nhịp tim của bạn), khoảng vài lần một tuần.

Tránh uống rượu

Bằng chứng cho thấy uống một lượng lớn rượu làm tăng nguy cơ mắc một số loại ung thư, bao gồm cả ung thư vú. Rượu cũng có thể gây suy gan và nhiều bệnh mãn tính khác. Những người đã được hóa trị liệu dễ bị các vấn đề về gan hơn (xem Công cụ đánh giá tác dụng muộn sau điều trị).

Ngoài ra, rượu cung cấp calo mà không cung cấp dinh dưỡng. Uống rượu không được khuyến khích trong lối sống lành mạnh. Bất cứ ai, đặc biệt là những người sống sau điều trị ung thư, khi uống rượu đều được khuyên uống với số lượng rất ít. Nếu bạn uống thì nên hạn chế, dưới một ly mỗi ngày. Xin lưu ý rằng điều này không có nghĩa là bạn có thể biện minh cho một đêm say rượu bằng cách không uống rượu trước vài ngày. Trên thực tế, nhiều nghiên cứu cho thấy cuộc rượu chè say sưa nguy hiểm hơn hẳn so với việc tiêu thụ vừa phải.

Thói quen chống nắng an toàn

  • Thoa kem chống nắng có chỉ số bảo vệ ánh nắng (SPF) từ 15 trở lên và bôi trước khi ra nắng khoảng 15 đến 20 phút. Kem có SPF 15 giúp chặn 93% tia UVB là tia nguy hiểm nhất.
  • Thoa kem chống nắng khoảng 15 đến 20 phút trước khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời
  • Thoa một lớp dày kem chống nắng và bôi lại sau mỗi hai giờ hoặc sau khi bạn bơi
  • Kem chống nắng có thời hạn sử dụng chỉ khoảng hai năm
  • Hạn chế tiếp xúc dưới ánh mặt trời trong khoảng từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều.
  • Mang theo ô để che khi bạn ở ngoài nắng
  • Tránh các bề mặt phản chiếu như nước, cát và bê tông
  • Đội mũ rộng vành (vành ít nhất là 10cm) khi bạn ra ngoài nắng
  • Đeo kính râm để bảo vệ mắt tránh tiếp xúc với tia UV
  • Không sử dụng giường nhuộm da trong nhà – chúng có chứa tia UV có hai như khi phơi nắng tự nhiên

Ung thư hắc tố là loại ung thư da nghiêm trọng nhất và cũng là một trong những loại ung thư phổ biến nhất trong độ tuổi từ 25 đến 29 ở người Mỹ. Hầu như tất cả mọi người đều bị bỏng và tổn thương do mặt trời khi còn nhỏ. Thói quen chống nắng thường xuyên có thể ngăn ngừa ung thư da.

Dấu hiệu cảnh báo ung thư da:

Hầu hết các nốt ruồi trên da đều vô hại nhưng bạn nên báo với bác sĩ nếu nốt ruồi thay đổi màu sắc, hình dạng hoặc kích thước, xuất hiện đột ngột, bờ không đều, ngứa hoặc chảy máu. Sự khác biệt về kích cỡ chỉ vài milimet trên nốt ruồi thực sự có thể là sự khác biệt giữa sự sống và cái chết. Đặc biệt lưu ý đến nốt ruồi ở những vùng cơ thể đã được điều trị bằng xạ trị.

Hãy ghi nhớ: Nếu bạn đã điều trị xạ trị, bạn có nguy cơ mắc ung thư da cao hơn và nên hạn chế nghiêm ngặt tiếp xúc với ánh nắng (xem Công cụ đánh giá tác dụng muộn sau điều trị).

Thông tin bổ sung có thể được tìm thấy ở đây:

Tài liệu tham khảo

https://www.thenccs.org/healthy-living

Nếu bài viết hữu ích, bạn thích hãy bấm LIKE và SHARE để ủng hộ nhé.