Thứ Bảy , 24 Tháng Chín 2022
Trang chủ Chuyên mục Ung thư Tổng quan về hội chứng Carcinoid – Phần 1

Tổng quan về hội chứng Carcinoid – Phần 1

 

Tổng quan

Hội chứng carcinoid xảy ra khi một khối u hiếm gặp – u carcinoid bài tiết ra các chất hoá học vào máu, gây nên nhiều dấu hiệu và triệu chứng khác nhau. Khối u carcinoid – một dạng của nhóm u thần kinh nội tiết, thường xảy ra nhất tại đường tiêu hoá hoặc phổi.

Hội chứng carcinoid điển hình xảy ra trên những bệnh nhân có u carcinoid tiến triển. Việc điều trị hội chứng này có liên quan đến vấn đề điều trị bệnh lý ung thư.

Tuy nhiên, các khối u carcinoid sẽ không gây nên hội chứng này cho đến khi chúng tiến triển, do đó mà việc điều trị có thể không cần đặt ra. Một số loại thuốc được khuyến cáo sử dụng để giảm các triệu chứng và làm dễ chịu hơn cho bệnh nhân.

Triệu chứng

Các dấu hiệu và triệu chứng của hội chứng carcinoid phụ thuộc vào loại chất hoá học mà khối u carcinoid bài tiết vào dòng máu, phổ biến nhất là:

  • Cơn bốc hoả: da vùng mặt và ngực sẽ có cảm giác nóng và thay đổi màu sắc – từ hồng đến tím. Mỗi đợt như vậy có thể kéo dài từ vài phút đến vài giờ, thậm chí lâu hơn. Cơn bốc hoả có thể xảy đến mà không có nguyên nhân rõ ràng, mặc dù có một số yếu tố gây khởi phát như căng thẳng, tập thể dục hoặc uống rượu.
  • Tổn thương mặt: những vùng màu tím có dạng như tĩnh mạch hình mạng nhện có thể xuất hiện ở mũi hoặc môi trên.
  • Tiêu chảy: thường xuyên đi tiêu phân lỏng nước, đôi khi kèm với những cơn đau quặn bụng.
  • Khó thở: các dấu hiệu và triệu chứng tương tự như hen suyễn, chẳng hạn như khò khè hoặc thở nông, có thể xảy ra cùng lúc với cơn bốc hoả.
  • Tim đập nhanh

Nguyên nhân

Hội chứng carcinoid xảy ra khi khối u carcinoid bài tiết serotonin hoặc các chất hoá học khác vào dòng máu. U carcinoid xảy ra nhiều nhất là tại ống tiêu hoá, bao gồm dạ dày, ruột non, ruột thừa và đại – trực tràng.

Chỉ có một tỉ lệ nhỏ các khối u carcinoid gây nên hội chứng này. Khi khối u sinh ra các chất hoá học, gan bình thường sẽ vô hiệu hoá trước khi chúng có cơ hội luân chuyển khắp cơ thể và gây nên triệu chứng.

Tuy nhiên, khi khối u tiến triển lan rộng (di căn) đến gan, các chất hoá học sẽ không bị bất hoạt trước khi đi vào dòng máu. Do đó mà hầu hết các bệnh nhân trải qua hội chứng carcinoid đều đã ở giai đoạn muộn, có di căn đến gan.

Một số khối u cũng không nhất thiết phải tiến triển để gây nên hội chứng này. Ví dụ, các khối u carcinoid ở phổi sẽ tiết ra các chất hoá học vào máu trên dòng máu của gan, do đó mà chúng sẽ không bị xử lý và loại bỏ bởi gan.

Mặt khác, các khối u carcinoid tại đường tiêu hoá khi tiết ra các chất hoá học, đầu tiên chúng phải đến gan trước khi đến các phần còn lại của cơ thể. Do đó, gan sẽ triệt tiêu các chất này trước khi gây hại cho cơ thể.

Còn nguyên nhân gây nên các khối u carcinoid hiện vẫn chưa rõ ràng.

Biến chứng

Hội chứng carcinoid có thể gây nên một số biến chứng sau:

  • Bệnh tim carcinoid:
    • Một số người trải qua hội chứng carcinoid có thể phát triển thành bệnh lý tim carcinoid. Hội chứng này gây nên một số vấn đề như hở van tim, làm cho chúng khó hoạt động như bình thường. Hệ quả là các van tim có thể bị rò.
    • Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh tim carcinoid bao gồm mệt mỏi và khó thở. Bệnh tim carcinoid thậm chí có thể dẫn đến suy tim. Khi đó, phẫu thuật sửa chữa van tim bị hỏng có thể là một lựa chọn.
  • Cơn khủng hoảng carcinoid:
    • Có thể gây nên những đợt bốc hoả nghiêm trọng, hạ huyết áp, lú lẫn và thở khó.
    • Cơn khủng hoảng carcinoid có thể khởi phát trên những bệnh nhân có khối u carcinoid khi họ tiếp xúc với một số tác nhân, chẳng hạn như gây mê được sử dụng trong quá trình phẫu thuật.
    • Một số loại thuốc có thể được sử dụng dự phòng trước khi phẫu thuật nhằm làm hạn chế nguy cơ xảy ra cơn khủng hoảng này.

Tài liệu tham khảo

MAYO CLINIC (cập nhật 04/2020).