Thứ Tư , 10 Tháng Tám 2022

Trở lại với các hoạt động hằng ngày

Bài viết thứ 1 trong 1 bài thuộc chủ đề Sức khỏe thai phụ
 

Biên dịch: Dương Thị Vĩnh An

Hiệu đính: BSNT Trương Ngọc Phương Thanh

Cơ thể của bạn cần phải trải qua một quá trình phục hồi sau khi có thai ngoài tử cung và điều quan trọng là bạn phải tịnh dưỡng và cho bản thân thời gian để hồi phục. Bạn thắc mắc về việc trở lại các hoạt động hằng ngày sau khi mang thai ngoài tử cung? Chúng tôi hi vọng những thông tin sau đây sẽ giúp bạn giải đáp.

Khi nào tôi có thể bắt đầu tập thể dục?

Điều này phụ thuộc vào phương pháp điều trị và vào loại phẫu thuật bạn đã trải qua (nếu có). Nếu bạn đã được phẫu thuật nội soi, bạn có thể bắt đầu tập thể dục nhẹ nhàng trong vòng hai tuần sau khi phẫu thuật. Nếu bạn được phẫu thuật ngả bụng thì bạn nên đợi sáu tuần để bụng của bạn lành lại. Nếu bạn được điều trị bằng methotrexate hoặc điều trị theo dõi, bạn không nên tập thể dục cho đến khi hCG của bạn ở dưới mức mang thai. Tập thể dục, bơi lội thường an toàn miễn vết thương đang lành hoặc nồng độ hCG của bạn thấp. Vì đây là một môn thể thao không gắng sức.

Lái xe có an toàn cho tôi không?

Lái xe không bị cấm sau khi điều trị với methotrexate hoặc điều trị theo dõi nhưng phải đảm bảo rằng phanh xe gấp không làm bạn khó chịu.
Tuy nhiên, nếu bạn đã trải qua phẫu thuật, rất có thể các chuyên gia y tế sẽ khuyên bạn không nên lái xe. Khoảng thời gian khuyến nghị sẽ phụ thuộc vào loại phẫu thuật bạn đã trải qua.

Bạn cũng sẽ cần phải kiểm tra với các công ty bảo hiểm của bạn về việc khi nào họ cho rằng bạn có thể an toàn để lái xe sau sau thủ thuật mở ổ bụng (mổ hở thay vì nội soi) vì chính sách của các công ty bảo hiểm khác nhau.

Khi nào tôi có thể trở lại làm việc?

Điều này phụ thuộc vào cách bạn được điều trị và loại công việc bạn làm. Nhìn chung, sau sáu tuần, bạn có thể trở lại hầu hết các công việc từ góc độ thể chất, nhưng một số người cần phải nghỉ nhiều hơn để giúp họ đối phó với tác động tâm lý (cảm xúc) của việc sẩy thai và trải nghiệm tồi tệ của họ khi được chẩn đoán và điều trị thai ngoài tử cung.

Trong một số trường hợp, bạn có thể trở lại làm việc trong vòng vài tuần nếu bạn phẫu thuật nội soi và công việc của bạn không quá vất vả. Nhưng bạn có thể cảm thấy mệt mỏi và khó đối phó với cảm xúc. Làm việc bán thời gian là một ý kiến ​​tốt.

Đối với việc điều trị theo dõi hoặc điều trị sử dụng thuốc, một số người chọn cách vừa làm việc vừa điều trị nhưng nhiều người cảm thấy việc vượt qua nỗi đau mất thai theo cách này quá khó và cần thời gian để phục hồi tinh thần sau khi điều trị. Điều trị bằng methotrexate cũng rất mệt mỏi và do đó công việc có thể khiến bạn kiệt sức.

Điều quan trọng là phải nhẹ nhàng với chính mình. Mặc dù bạn có thể đã hồi phục thể chất tốt, nhưng bạn có thể chưa sẵn sàng về mặt tinh thần và bạn không nên cảm thấy ngại khi đến gặp bác sĩ đa khoa nếu bạn cần thêm thời gian nghỉ làm để phục hồi cảm xúc. Điều này rất phổ biến, các bác sĩ luôn ủng hộ và thông cảm với hoàn cảnh của bạn và sẽ không chút do dự hỗ trợ bạn viết giấy nghỉ phép.

Tại sao tôi nên tránh uống rượu sau khi điều trị bằng methotrexate?

Không nên uống rượu sau khi điều trị thuốc vì methotrexate được chuyển hóa ở gan theo cách tương tự như rượu, nó có thể làm biến đổi men gan trong thời gian ngắn. Do đó, một lượng nhỏ của thuốc có thể được tìm thấy trong gan đến 100 ngày sau liều cuối cùng. Bởi vì gan của bạn vốn đã phải hoạt động quá sức, rượu có thể khiến bạn cảm thấy rất mệt mỏi, đặc biệt là trong vài tuần đầu tiên sau khi điều trị. Việc uống rượu cũng có thể phá hoại gan của bạn.

Cho con bú sau khi điều trị methotrexate có an toàn không?

Methotrexate không dùng điều trị mang thai ngoài tử cung

Lời khuyên dành cho các bà mẹ đang uống thuốc methotrexate lâu dài, không phải để điều trị mang thai ngoài tử cung mà là điều trị một tình trạng bệnh lý nào khác, đó là KHÔNG cho con bú trong thời gian điều trị.

Điều này là do methotrexate được bài tiết vào sữa mẹ với nồng độ thấp và có thể tích tụ trong các mô của trẻ sơ sinh. Do đó, Viện hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ coi methotrexate là chống chỉ định trong thời kỳ cho con bú vì một số vấn đề tiềm ẩn, bao gồm ức chế miễn dịch, giảm bạch cầu, tác dụng phụ đối với sự phát triển, và sinh ung thư.

 Methotrexate để điều trị thai ngoài tử cung

Trong điều trị thai ngoài tử cung, methotrexate thường được dùng một liều duy nhất (hoặc đôi khi hai liều). Bằng cách tiêm vào cơ lớn để đối kháng và làm cạn kiệt axit folic (vitamin B9). Liều lượng thấp hơn so với điều trị các tình trạng bệnh lý khác. Và không có nguy cơ tích tụ trong các mô sơ sinh.

Nếu bạn đang nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ và trẻ dưới 1 tuổi, chúng tôi khuyên bạn nên tránh cho con bú ít nhất bốn tuần sau khi điều trị bằng methotrexate. Nếu con bạn đã cai sữa và đang áp dụng chế độ ăn cân bằng gồm các loại thức ăn hỗn hợp với việc thỉnh thoảng cho trẻ bú sữa mẹ, bạn có thể chọn bắt đầu cho trẻ bú lại sớm hơn thời điểm này.

Khi đã tiêm một liều methotrexate, nguy cơ không phải là sự tích tụ của thuốc mà là sự giảm chất lượng và giá trị dinh dưỡng trong sữa. Nguyên nhân là do thiếu các vitamin thiết yếu để hỗ trợ các tế bào phân chia. Những chất này đóng vài trò quan trọng trong sự phát triển của trẻ.

Khi nào tôi có thể quan hệ tình dục?

Nếu bạn đang được điều trị bằng biện pháp sử dụng thuốc (methotrexate) hoặc đang được điều trị theo dõi, bạn nên tránh hoạt động tình dục cho đến khi nồng độ hCG trong máu của bạn giảm xuống dưới 5 mIU/mL. Khi nồng độ hCG giảm xuống, nguy cơ bị thai ngoài tử cung vỡ sẽ giảm đi. Tuy vậy, nguy cơ vỡ vẫn còn ngay cả khi nồng độ hCG rất thấp. Vì vậy, nên tránh bất cứ điều gì làm tăng áp lực trong ổ bụng, như quan hệ tình dục.
Để cơ thể phục hồi, bác sĩ khuyên nên để cho quá trình rụng trứng diễn ra và trải qua kỳ kinh nguyệt đầu tiên. Đây là khoảng thời gian chờ lý tưởng trước khi bắt đầu quan hệ tình dục trở lại. Khoảng thời gian này  tương đương sáu tuần. Điều này giúp bạn tự tin rằng cơ thể của bạn đang trở lại nhịp điệu bình thường. Tuy nhiên, một số cặp vợ chồng muốn quan hệ tình dục trước thời điểm này. Quyết định quan hệ tình dục trở lại là của bạn và bạn tình khi cảm thấy sẵn sàng. Nếu chọn chờ đợi không có nghĩa là bạn không có những cách khác để thân mật với nhau.

Điều quan trọng cần nhớ

Các chuyên gia y tế khuyên không nên mang thai trong hai chu kỳ kinh nguyệt hoặc ba tháng sau khi mang thai ngoài tử cung. Và nếu bạn muốn quan hệ tình dục trước lúc này thì cần cân nhắc đến vấn đề tránh thai. Các câu hỏi về tránh thai được trả lời ở cuối trang.

Khi nào tôi nên bắt đầu dùng vitamin trước sinh sau khi dùng methotrexate?

Nếu đã tiêm một hoặc hai mũi methotrexate, bạn nên đợi đến khi nồng độ hCG giảm xuống dưới 5mIU/mL . Bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn khi xét nghiệm máu cho kết quả nồng độ hCG thấp. Sau đó bổ sung axit folic trong 12 tuần trước khi bạn cố gắng thụ thai.

Điều này là do methotrexate có thể đã làm giảm mức axit folic (vitamin B9) trong cơ thể bạn. Loại vitamin cần thiết để đảm bảo thai nhi phát triển khỏe mạnh. Methotrexate được chuyển hóa nhanh chóng nhưng nó có thể ảnh hưởng đến chất lượng tế bào của bạn. Bao gồm cả tế bào trứng và chất lượng máu của bạn đến ba tháng sau khi được tiêm. Thuốc cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của gan. Vì vậy bạn cần thời gian để cơ thể phục hồi đầy đủ trước khi mang thai tiếp. Sự thiếu hụt axit folic có thể tăng nguy cơ trẻ bị khuyết tật ống thần kinh như:

  • Sứt môi, hở hàm ếch
  • Nứt đốt sống
  • Các dị tật ống thần kinh khác

Tài liệu tham khảo

http//ectopic.org.uk/physical-recovery/returning-to-day-to-day-activities