Thứ Sáu , 15 Tháng Sáu 2018
Trang chủ Chuyên mục Ung thư Chữa ung thư như thế nào Hiểu về liệu pháp miễn dịch

Hiểu về liệu pháp miễn dịch

Bài viết thứ 1 trong 2 bài thuộc chủ đề Liệu pháp miễn dịch
 

Biên dịch: Nguyễn Thịnh

Hiệu đính: TS. Hồng Nhung vs BS.TS. Phạm Nguyên Quý

Liệu pháp miễn dịch là gì?

Hệ miễn dịch là một mạng lưới các tế bào, mô và các cơ quan hoạt động cùng nhau để bảo vệ cơ thể khỏi nhiễm trùng và các tác nhận lạ xâm nhập vào cơ thể. Liệu pháp miễn dịch là một phương pháp điều trị ung thư bằng cách tăng cường khả năng chống lai ung thư của hệ miễn dịch. Sử dụng những nguyên liệu được sản sinh bởi cơ thể hoặc trong phòng thí nghiệm, phương pháp này tăng cường, nhắm vào hoặc khôi phục lại hệ miễn dịch của người bệnh.

Một số liệu pháp miễn dịch tấn công các tế bào ung thư hoặc làm chậm lại sự lan rộng của chúng đến các phần khác của cơ thể. Một số khác giúp hệ miễn dịch phá hủy tế bào ung thư một cách dễ dàng hơn. Bác sĩ của bạn có thể khuyến nghị sử dụng liệu pháp miễn dịch trước, sau hoặc cùng lúc với các phương pháp điều trị khác, chẳng hạn như hoá trị. Liệu pháp miễn dịch có thể được sử dụng riêng rẽ.

Nguyên lý chung của các liệu pháp miễn dịch là kích hoạt hệ miễn dịch để nhận diện và ức chế, loại bỏ tế bào ung thư

Hình 1. Nguyên lý chung của các liệu pháp miễn dịch là kích hoạt hệ miễn dịch để nhận diện và ức chế, loại bỏ tế bào ung thư.

Các loại liệu pháp miễn dịch

Có nhiều loại liệu pháp miễn dịch, bao gồm kháng thể đơn dòng, vaccine ung thư, liệu pháp virus tiêu diệt khối u, liệu pháp tế bào T và liệu pháp miễn dịch không đặc hiệu. Các kháng thể đơn dòng hoạt động giống như kháng thể tự nhiên mà cơ thể sản xuất để chống lại các chất gây hại. Chúng được thiết kế để nhắm vào các protein đặc hiệu của tế bào ung thư. Đa số các liệu pháp miễn dịch mới đều là kháng thể đơn dòng. Các kháng thể này còn có thể được gọi là chất ức chế điểm kiểm soát (checkpoint inhibitor). Chất ức chế điểm kiểm soát là một loại thuốc ung thư đặc hiệu cho phép hệ miễn dịch tiêu diệt tế bào ung thư.

Một số liệu pháp miễn dịch khác có thể đưa những liều phóng xạ nhỏ hoặc những loại thuốc ung thư khác đến tế bào ung thư. Các vaccine điều trị ung thư vẫn chưa phổ biến, nhưng nhiều loại trong số đó đang được thử nghiệm lâm sàng. Vaccine điều trị ung thư là phương pháp trình diện kháng nguyên để huấn luyện hệ miễn dịch. Việc này giúp cho hệ miễn dịch nhận diện và phá hủy kháng nguyên đó cùng với các thành phần liên quan trong tế bào ung thư. Một số ví dụ về liệu pháp miễn dịch không đặc hiệu là các interferon và các interleukin.

Tác dụng phụ của liệu pháp miễn dịch

Các liệu pháp miễn dịch khác nhau gây ra những tác dụng phụ khác nhau. Ảnh hưởng của liệu pháp miễn dịch tới mỗi người phụ thuộc vào loại ung thư,vị trí khối u, liều điều trị và tình trạng sức khoẻ. Nhóm bác sĩ điều trị sẽ tập trung vào phòng và kiểm soát các tác dụng phụ. Hãy trao đổi với họ về bất kì tác dụng phụ nào mà bạn gặp phải. Tác dụng phụ của điều trị bằng kháng thể đơn dòng có thể gồm phát ban; huyết áp thấp; và triệu chứng giống như cúm như là sốt, ớn lạnh, đau đầu, mệt mỏi, và nôn. Liệu pháp miễn dịch không đặc hiệu cũng có thể gây ra triệu chứng giống như  cúm, cũng như gia tăng nguy cơ nhiễm trùng, phát ban, và rụng tóc. Đa số các tác dụng phụ sẽ biến mất sau điều trị, mặc dù một số tác dụng phụ lâu dài có thể xảy ra nhiều tháng hoặc nhiều năm sau điều trị. Tìm hiểu thêm về các cách kiểm soát tác dụng phụ tại www.cancer.net/sideeffects.

Những câu hỏi bạn nên trao đổi với nhóm chăm sóc

Trao đổi thường xuyên rất quan trọng để có những quyết định đúng đắn trong việc điều trị của bạn. Bạn nên hỏi những nhóm chăm sóc những câu hỏi sau đây:

  • Tôi mắc loại ung thư gì và đang ở giai đoạn nào? Điều đó có nghĩa là gì?
  • Bác sĩ khuyến cáo sử dụng liệu pháp miễn dịch nào và vì sao?
  • Mục tiêu của điều trị này là gì? Để tiêu diệt tế bào ung thư? Để làm chậm lại sự lan rộng của ung thư đến các phần khác của cơ thể?
  • Thử nghiệm lâm sàng với liệu pháp miễn dịch nào khả thi với tôi không? Những thử nghiệm này ở đâu và cách để tôi có thể biết thêm thông tin?
  • Liệu pháp miễn dịch là biện pháp điều trị duy nhất của tôi hay còn có những biện pháp khác trong kế hoạch điều trị?
  • Biện pháp điều trị này sẽ được tiến hành như thế nào?
  • Lịch trình điều trị như thế nào? Mỗi đợt điều trị kéo dài trong bao lâu?
  • Tôi sẽ được điều trị ở đâu?
  • Khi điều trị tôi sẽ phải trải qua những gì? Nó có đau hay gây khó chịu không?
  • Tôi cần làm gì để sẵn sàng cho biện pháp điều trị này?
  • Tác dụng phụ ngắn hạn và dài hạn có thể xảy ra là gì?
  • Biện pháp điều trị này sẽ ảnh hưởng thế nào đến cuộc sống của tôi? Tôi có thể làm việc, tập thể dục hoặc làm những công việc thường ngày được hay không?
  • Nếu tôi gặp vấn đề về chi phí điều trị, ai có thể giúp tôi?
  • Tôi có thể gọi cho ai để được giải đáp thắc mắc hoặc vấn đề?
  • Có câu hỏi nào tôi cần hỏi nữa hay không?

Khái niệm cần biết

Kháng nguyên (antigen): Những chất khiến cho cơ thể phản ứng lại và sản sinh ra kháng thể

Kháng thể (antibody): Những protein chống lại nhiễm trùng và các “chất lạ” với cơ thể

Liệu pháp sinh học (biologic therapy): Một tên gọi khác của liệu pháp miễn dịch

Thử nghiệm lâm sàng (clinical trial): Một nghiên cứu thử nghiệm một cách điều trị hoặc một loại thuốc mới trên người

Liệu pháp miễn dịch đường tĩnh mạch (intravenous immunotherapy): Thuốc được truyền thẳng vào tĩnh mạch

Bác sĩ ung thư nội khoa (medical oncologist): Bác sĩ chuyên khoa điều trị ung thư bằng thuốc

Liệu pháp miễn dịch đường uống (oral immunotherapy): Thuốc được uống dưới dạng viên, viên nang, hoặc dạng lỏng

Liệu pháp virus tiêu diệt khối u (oncolytic virus therapy): Một biện pháp điều trị sử dụng virus biến đổi gene để tiêu diệt tế bào ung thư

Liệu pháp miễn dịch phóng xạ (radioimmunotherapy): Liệu pháp miễn dịch đưa phóng xạ trực tiếp vào tế bào ung thư

Liệu pháp nhắm đích (targeted therapy): Biện pháp điều trị nhắm vào những gene, protein đặc hiệu của ung thư, hoặc môi trường nội mô của ung thư

Liệu pháp tế bào T (T-cell therapy): Biện pháp điều trị biến đổi tế bào bạch cầu lympho T của chính bệnh nhân để tiêu diệt tế bào ung thư

Tài liệu tham khảo

  1. http://www.cancer.net/sites/cancer.net/files/asco_answers_immunotherapy.pdf
  2. http://www.freetobreathe.org/lung-cancer-info/treatment/treatment-options/immunotherapy
Bạn thích hãy bấm LIKE và SHARE


  • error: