Thứ Ba , 23 Tháng Mười 2018

Nhược thị (Mắt lười)

Bài viết thứ 3 trong 4 bài thuộc chủ đề Các bệnh về mắt thường gặp ở trẻ em
 

Biên dịch: BS. Vũ Quang Thiện

Hiệu đính: BS. Trần Trọng Duy

Nhược thị: mắt lười là gì

Nhược thị là khi thị lực ở một hoặc cả hai mắt không phát triển bình thường trong thời kì trẻ nhỏ. Đôi khi nó được gọi là “mắt lười”. Nhược thị là một vấn đề phổ biến ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Nhược thị - Mắt lười là gì

Thị lực của một đứa trẻ phát triển trong những năm đầu tiên của cuộc đời. Điều quan trọng là chẩn đoán và điều trị nhược thị càng sớm càng tốt. Nếu không, một đứa trẻ bị nhược thị thì sẽ không phát triển thị lực khỏe mạnh bình thường.

Nhược thị: nguyên nhân dẫn đến nhược thị

Nhược thị có thể phát triển từ những vấn đề về thị lực và những vấn đề khác của mắt. Dưới đây là một số nguyên nhân có thể gây ra nhược thị ở trẻ.

Lác

Đó là khi mắt hướng về hai hướng khác nhau. Một mắt có thể được tập trung thẳng về phía trước trong khi mắt kia di chuyển vào trong, ra ngoài, lên trên hoặc xuống phía dưới. Để tránh bị song thị, não của đứa trẻ có thể bỏ qua hình ảnh từ mắt không tập trung nhìn thẳng. Nhưng điều này có thể làm cho mắt không phát triển bình thường.

Tật khúc xạ

Có tật khúc xạ có nghĩa là bị cận thị,viễn thị hoặc có bệnh loạn thị (nhìn hình méo hoặc mờ). Một đứa trẻ có thể có một tật khúc xạ nặng hơn ở một mắt. Mắt đó có thể nhìn kém hoặc không nhìn thấy và thị lực sẽ không phát triển bình thường.  Điều này có thể làm cho chúng ta khó nhận ra con mình có vấn đề vì thị lực của trẻ vẫn bình thường khi nhìn bằng cả hai mắt.

Hiện tượng đục các thành phần trong suốt của mắt

Một số trẻ được sinh ra với bệnh lý đục thủy tinh thể , nơi thấu kính bình thường của mắt bị đục. Điều này làm cho thị lực của mắt không phát triển bình thường được.

Nhược thị: chẩn đoán nhược thị

Con bạn có thể không nhận thấy thị lực mắt này tốt hơn mắt kia. Và bạn có thể cũng không nhận ra điều đó, trừ khi con bạn bị lé hoặc các vấn đề khác của  mắt mà bạn có thể nhận ra được.

Chẩn đoán nhược thị

Các bác sĩ mắt chẩn đoán nhược thị bằng cách kiểm tra xem  thị lực giữa hai mắt có khác biệt hay không. Để kiểm tra thị lực của trẻ sơ sinh hay trẻ nhỏ, bác sĩ mắt có thể che mắt từng mắt của trẻ và quan sát xem chúng có thể nhìn theo vật chuyển động như thế nào. Bác sĩ cũng có thể xem trẻ phản ứng như thế nào khi một mắt được che lại. Nếu một mắt bị nhược thị và mắt kia bị che lại thì trẻ có thể cố gắng  nhìn lên trên hoặc dưới miếng che, kéo miếng che ra hoặc khóc.

Bác sĩ nhãn khoa sẽ khám mắt một cách tổng thể, tìm kiếm các vấn đề khác ở mắt có thể ảnh hưởng đến thị lực.

Thị lực kém ở một mắt không phải lúc nào cũng có nghĩa là trẻ bị nhược thị. Trong một số trường hợp, đeo kính để điều chỉnh tật khúc xa ở một mắt có thể cải thiện thị lực.

Khi nào nên kiểm tra thị lực của trẻ?

Tất cả trẻ em nên được khám bác sĩ nhi khoa, bác sĩ gia đình hoặc bác sĩ nhãn khoa trước 4 tuổi. Nếu có tiền sử gia đình về bệnh mắt nhìn lệch, đục thủy tinh thể trẻ em hoặc các bệnh mắt nghiêm trọng khác, bác sĩ nhãn khoa nên kiểm tra mắt của trẻ từ thời kì sơ sinh.

Hầu hết các bác sĩ kiểm tra thị lực như một phần của việc kiểm tra sức khỏe của trẻ. Nếu họ phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường gì của mắt, họ có thể gửi trẻ đến một bác sĩ nhãn khoa để thăm khám thêm.

Nhược thị: cách điều trị

Bệnh nhược thị thường được điều trị bằng cách khuyến khích trẻ sử dụng mắt yếu hơn. Điều này có thể được thực hiện bằng cách đặt một miếng che trên mắt tốt hơn của đứa trẻ. Một cách khác là làm cho thị lực của mắt tốt hơn bị mờ đi bằng sử dụng một loại thuốc nhỏ chuyên dụng. Hoặc trẻ có thể đeo kính với tròng kính có tác dụng làm mờ đi hình ảnh trong mắt đó.

Cách điều trị nhược thị

Có thể mất vài tuần đến vài tháng để thị lực trở nên tốt hơn trên mắt yếu hơn. Một khi trẻ đã có thị lực tốt hơn ở mắt đó, trẻ cần che mắt một khoảng thời gian trong ngày trong một vài năm. Điều này giúp cho giữ thị lực của trẻ tốt hơn.

Trong một số trường hợp, bác sĩ nhãn khoa sẽ đề nghị phẫu thuật để khắc phục các vấn đề về mắt gây ra nhược thị. Sau khi phẫu thuật, đứa trẻ có thể cần phải đeo miếng che hoặc che bên mắt tốt hơn cho đến khi mắt của trẻ được cải thiện.

Điều trị nhược thị

Có thể ngăn ngừa mất thị lực do nhược thị. Nhưng điều trị chỉ có hiệu quả nếu trẻ chỉ sử dụng mắt yếu hơn để nhìn. Trẻ em không thích đeo miếng che mắt hoặc làm mắt mờ đi. Tuy nhiên, bạn cần giúp con mình làm những gì tốt nhất cho chúng.

Điều trị nhược thị cho thị lực suốt đời tốt hơn

Khi trẻ bị nhược thị, điều quan trọng là làm cho thị lực tốt hơn ở mắt có thị lực kém. Ngay cả khi các vấn đề về mắt gây ra nhược thị được điều chỉnh bằng kính hoặc phẫu thuật, thì việc điều trị nhược thị là nên làm. Nếu không, trẻ sẽ gặp các vấn đề về thị lực suốt đời.

Tài liệu tham khảo

https://www.aao.org/eye-health/diseases/amblyopia-lazy-eye

Nếu bài viết hữu ích, bạn thích hãy bấm LIKE và SHARE để ủng hộ nhé.