Thứ Bảy , 24 Tháng Chín 2022
Trang chủ Chuyên mục Ung thư Chữa trị ung thư như thế nào Thông tin chung về Pertuzumab (Perjeta)

Thông tin chung về Pertuzumab (Perjeta)

Bài viết thứ 63 trong 81 bài thuộc chủ đề Ung thư vú
 

Người dịch: Hoàng Thu Hà

Hiệu đính:  Ths. BS Nguyễn Văn Tùng (Khoa nội 6 – Bệnh viện K3)

Pertuzumab là tên gốc của thuốc, tên thương mại hiện giờ của thuốc là Perjeta. Khi pertuzumab được kết hợp với trastuzumab trong một mũi tiêm thì tên thương mại của nó là Phesgo.

Pertuzumab là gì?

Pertuzumab là thuốc thuộc liệu pháp nhắm đích.

Thuốc của liệu pháp đích ngăn chặn sự phát triển và lan tỏa của ung thư. Chúng nhắm tới và can thiệp vào các quá trình trong các tế bào làm ung thư phát triển.

Liệu pháp đích cũng được gọi là liệu pháp sinh học.

Đối tượng được chỉ định thuốc?

Bạn sẽ chỉ được chỉ định pertuzumab nếu bạn mắc ung thư vú HER2 dương tính. Nếu ung thư vú HER2 âm tính thì pertuzumab sẽ không có lợi ích gì cho bạn.

  • Ung thư vú nguyên phát: khối u chưa lan quá vú hoặc các hạch bạch huyết dưới cánh tay.
  • Ung thư vú tiến triển tại vùng: khối u đã lan tới các mô và các hạch bạch huyết xung quanh ngực, cổ và dưới xương ức.
  • Ung thư vú di căn: khối u đã lan tới một bộ phận khác của cơ thể như là xương, phổi, gan hoặc não.

Khi nào thuốc được chỉ định?

Trước phẫu thuật

Pertuzumab có thể được chỉ định trước phẫu thuật để điều trị ung thư vú dương tính HER2:

  • Ung thư vú thể viêm
  • Ung thư vú nguyên phát có nguy cơ cao tái phát
  • Ung thư vú tiến triển tại chỗ

Sau phẫu thuật

Pertuzumab có thể được chỉ định sau phẫu thuật cho bệnh nhân ung thư vú dương tính HER2 có nguy cơ cao tái phát.

Để điều trị ung thư vú di căn hoặc tiến triển tại chỗ tại vùng

Pertuzumab có thể được dùng để điều trị ung thư vú dương tính HER2:

  • Ung thư vú di căn
  • Ung thư vú tiến triển tại chỗ tại vùng không thể phẫu thuật

Pertuzumab chỉ phù hợp cho những người trước đó chưa dùng thuốc điều trị đích, như là trastuzumab, hoặc chưa hóa trị cho ung thư vú di căn hoặc tiến triển tại chỗ tại vùng.

Bạn cũng có thể được điều trị bằng pertuzumab khi tham gia thử nghiệm lâm sàng.

Nhận biết ung thư vú dương tính HER2

Một số tế bào ung thư vú có mức độ một protein gọi là HER2 trên bề mặt tế bào cao hơn mức bình thường, protein này kích thích ung thư vú phát triển. Nó được gọi là ung thư vú dương tính HER2.

Chỉ những người ung thư dương tính HER2 mới có thể hưởng lợi từ điều trị pertuzumab.

Tất cả các ung thư vú xâm lấn (ung thư vú có tiềm năng lan tỏa) được xét nghiệm mức độ HER2. Xét nghiệm được làm trong phòng xét nghiệm trên một mẫu mô ung thư vú được lấy ra trong khi sinh thiết hoặc phẫu thuật. Các kết quả thường có trong khoảng từ 1 tới 3 tuần sau đó.

Có nhiều xét nghiệm để đo mức độ HER2.

Một xét nghiệm gọi là IHC (hóa mô miễn dịch) thường được làm trước. Nó được báo cáo dưới dạng điểm trong khoảng từ 0 tới 3:

  • 0 tới 1 nghĩa là âm tính HER2
  • 2+ nghĩa là ở đường biên
  • 3+ nghĩa là dương tính HER2

Ung thư vú với kết quả ở đường biên (2+) cần được xét nghiệm lại bằng cách dùng một xét nghiệm chuyên biệt hơn, gồm FISH, CISH và DDISH. Các xét nghiệm này thường đưa ra kết quả HER2 dương tính hay âm tính. Nếu bất kỳ xét nghiệm nào trong các xét nghiệm này cần làm thì có thể mất 2 tuần để có kết quả.

Nếu ung thư của bạn là âm tính HER2 thì pertuzumab sẽ không có lợi ích cho bạn.

Pertuzumab được dùng như thế nào?

Pertuzumab có thể được dùng:

  • Truyền vào ven, thường là ở bàn tay hoặc cánh tay
  • Tiêm vào mô mỡ dưới da ở đùi.

Thuốc được dùng 3 tuần một lần, được gọi là một đợt điều trị. Bạn sẽ được điều trị như là bệnh nhân ngoại trú.

Pertuzumab được chỉ định cho:

  • Đối với ung thư vú nguyên phát, thì pertuzumab được chỉ định kết hợp với liệu pháp đích trastuzumab và hóa trị.
  • Đối với ung thư vú di căn hoặc tiến triển tại chỗ, thì pertuzumab được chỉ định kết hợp với trastuzumab và một thuốc hóa trị được gọi là docetaxel.

Truyền vào ven

Thường mất 30 tới 60 phút để truyền pertuzumab vào ven.

Thuốc có thể được truyền qua một dây truyền được đặt vào ven mỗi lần bạn điều trị. Nó cũng có thể được truyền qua một dụng cụ nằm yên ở một chỗ trong suốt toàn bộ liệu trình điều trị. Bạn có thể thấy thông tin về các dụng cụ này ở quyển Hóa trị cho ung thư vú.

Tiêm

Đối với liều đầu tiên thì việc tiêm thường mất chừng 8 phút và các liều sau mất chừng 5 phút.

Thuốc dạng tiêm kết hợp pertuzumab và trastuzumab, bạn có thể thấy thuốc tiêm này được gọi bằng tên thương mại là Phesgo.

Truyền pertuzumab trong bao lâu?

  • Trước phẫu thuật: pertuzumab được truyền trong ba tới sáu đợt cùng với trastuzumab và hóa trị
  • Sau phẫu thuật: thuốc được truyền cùng với trastuzumab và hóa trị trong vòng một năm

Một số người sẽ được truyền pertuzumab trước và sau phẫu thuật. Tổng cộng có thể truyền tới 18 đợt.

Đối với ung thư vú di căn và ung thư vú tiến triển tại chỗ tại vùng không thể phẫu thuật thì bạn sẽ tiếp tục truyền cùng với trastuzumab sau khi hóa trị kết thúc, khi mà thuốc vẫn kiểm soát được ung thư và bạn chịu được các tác dụng phụ.

Thông tin chung về Pertuzumab (Perjeta)
Thông tin chung về Pertuzumab (Perjeta)

Các tác dụng phụ của pertuzumab

Giống như bất kỳ thuốc nào khác, pertuzumab cũng có thể gây tác dụng phụ. Mỗi người phản ứng khác nhau với thuốc và một số người có nhiều tác dụng phụ hơn những người khác. Các tác dụng phụ của pertuzumab thường có thể kiểm soát hoặc giảm nhẹ được, và các tác dụng phụ liệt kê dưới đây không phải bệnh nhân nào cũng gặp.

Do pertuzumab được dùng cùng với các thuốc khác, bạn cũng có thể gặp các tác dụng phụ từ các thuốc này. Đôi khi khó biết thuốc nào gây ra tác dụng phụ nào.

Một số tác dụng phụ được liệt kê ở đây sẽ không áp dụng nếu bạn đang được chỉ định pertuzumab và trastuzumab mà không hóa trị.

Để có thêm thông tin về các tác dụng phụ của hóa trị, đề nghị xem quyển Hóa trị cho ung thư vú. Các quyển sách TrastuzumabPertuzumab có chi tiết về các tác dụng phụ của các thuốc này.

Huyết khối

Những người mắc ung thư có thể có nguy cơ phát triển huyết khối cao như là viêm tĩnh mạch sâu (DVT). Nguy cơ là cao hơn do bản thân ung thư và một số phương pháp điều trị ung thư. Nếu ung thư đã lan tới các bộ phận khác của cơ thể thì điều này cũng làm tăng nguy cơ.

Những người có DVT có nguy cơ phát triển thuyên tắc mạch phổi, khi mà phần của huyết khối vỡ ra và đi tới phổi. Huyết khối có thể là nguy hiểm nhưng có thể điều trị được nên điều quan trọng là báo cáo các triệu chứng càng sớm càng tốt.

Nếu bạn có bất kỳ các triệu chứng sau đây thì hãy liên lạc với bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ điều trị ngay lập tức:

  • Đau, đỏ, màu sắc da thay đổi, nóng và sưng ở bắp chân, cẳng chân hoặc đùi
  • Sưng, đỏ hoặc đau ở nơi đường truyền trung tâm được luồn vào để truyền hóa chất, ví dụ ở cánh tay, khu vực ngực hoặc tới vùng cổ
  • Hơi thở ngắn (thở gấp)
  • Ngực bị nghẹt chặt
  • Ho không giải thích được (có thể ho ra máu)

Các tác dụng phụ phổ biến

Đi ngoài và táo bón

Hãy nói với bác sĩ điều trị nếu bạn bị đi ngoài hoặc táo bón do bác sĩ có thể chỉ định thuốc để giúp bạn. Hãy liên lạc với bác sĩ điều trị nếu bạn đi ngoài bốn lần hoặc nhiều hơn trong vòng 24 giờ.

Ngứa da có hoặc không có phát ban

Ngứa da có thể gây khó chịu, nhưng dùng dưỡng ẩm và kem chống nắng hệ số bảo vệ cao khi ra ngoài trời có thể giảm nhẹ triệu chứng. Bác sĩ chuyên khoa có thể gợi ý các thuốc như là thuốc kháng histamin để làm giảm ngứa.

Nhiễm trùng đường hô hấp trên

Nhiễm trùng đường hô hấp trên ảnh hưởng tới mũi, xoang và họng. Bạn có thể bị ho, khó thở, đau đầu, nghẹt mũi hoặc đau họng.

Viêm loét miệng

Miệng có thể bị đau, khô và bạn có thể bị loét miệng. Bạn có thể được chỉ định dùng nước xúc miệng để giảm đau mồm và lợi và cố gắng làm vết loét ngừng phát triển.

Chăm sóc răng miệng và lợi là rất quan trọng trong khi đang điều trị. Nên đi khám bác sĩ nha khoa để kiểm tra răng trước khi bắt đầu điều trị. Hãy nói với bác sĩ điều trị để trước khi khám chữa răng.

Tăng nguy cơ nhiễm trùng

Điều trị bằng pertuzumab có thể ảnh hưởng tới số lượng các tế bào máu khỏe trong cơ thể. Không đủ tế bào bạch cầu có thể làm tăng nguy cơ bị nhiễm trùng. Nguy cơ nhiễm trùng cao hơn nếu bạn cũng đang hóa trị.

Bác sĩ điều trị có thể cho bạn hướng dẫn để tuân theo để báo cáo lại các dấu hiệu của nhiễm trùng, nhưng nói chung bạn nên liên lạc với bệnh viện ngay lập tức nếu:

  • Nhiệt độ cao (trên 37,5 độ C) hoặc nhiệt độ hạ (dưới 36 độ C), hoặc theo bất kỳ điều gì mà bác sĩ điều trị hóa chất đã tư vấn
  • Bạn đột nhiên cảm thấy không khỏe, thậm chí ở nhiệt độ bình thường
  • Bạn có các triệu chứng nhiễm khuẩn, ví dụ đau họng, ho, đi tiểu thường xuyên hoặc cảm thấy lạnh và/hoặc rét run

Do bạn có thể cần được điều trị bằng kháng sinh, bác sĩ điều trị sẽ cho bạn số điện thoại liên lạc 24 giờ trước khi bạn bắt đầu dùng pertuzumab hoặc nói cho bạn nơi đến để được chăm sóc khẩn cấp.

Thiếu máu

Có quá ít tế bào hồng cầu gọi là thiếu máu. Nếu bạn cảm thấy rất mệt, không thở được hoặc chóng mặt, hãy nói cho bác sĩ điều trị biết.  

Tóc bị thưa đi

Pertuzumab và trastuzumab thường không gây rụng tóc. 

Bất kỳ sự rụng tóc nào do hóa trị gây ra đều là tạm thời và trong hầu hết các trường hợp tóc bạn sẽ bắt đầu mọc lại một khi hóa trị kết thúc. Bạn có thể đọc thêm thông tin trong quyển Ung thư vú và rụng tóc.

Mệt lả (cực kỳ mệt mỏi)

Mệt lả là cực kỳ mệt mỏi và kiệt sức không hết khi nghỉ ngơi hoặc ngủ. Nó có thể ảnh hưởng tới thể chất và tinh thần của bạn. Đó là tác dụng phụ rất phổ biến và có thể kéo dài trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng thậm chí khi điều trị đã kết thúc. Thi thoảng mệt lả là tác dụng lâu dài.

Mệt lả cũng có thể do các trạng thái khác gây ra như là thiếu máu.

Mệt lả ảnh hưởng đến mọi người theo nhiều cách khác nhau và có nhiều cách để ứng phó và xử trí – bác sĩ điều trị có thể giúp đỡ bạn với vấn đề này.

Các triệu chứng giống cúm

Sốt, lạnh, đau nhẹ ở một vài bộ phận của cơ thể và đau đầu có thể xảy ra trong khi hoặc ít lâu sau điều trị. Uống thuốc giảm đau có thể hữu ích.

Buồn nôn và nôn mửa

Bạn có thể bị buồn nôn và nôn mửa. Có thể dùng thuốc chống nôn để giảm nhẹ nôn. Nếu bạn buồn nôn hoặc nôn mửa không thể kiểm soát được bằng thuốc thì hãy nói với bác sĩ điều trị do họ có thể thay đổi thuốc chống nôn cho bạn.

Thay đổi vị giác

Bạn có thể trải qua những thay đổi về vị giác và một số thức ăn có thể có vị khác đi, ví dụ mặn hơn, đắng hơn hoặc có vị kim loại.

Hãy cố gắng ăn thử các loại thức ăn khác nhau và tìm ra loại bạn thích ăn hơn.

Mất cảm giác ngon miệng

Bạn có thể không thấy muốn ăn, đặc biệt nếu bạn thấy mệt. Ăn những bữa ăn nhỏ đều đặn và uống nhiều chất lỏng có thể tốt hơn.

Đau và cứng khớp

Cơ và khớp của bạn có thể đau, hoặc bạn có thể cảm thấy cứng khớp. Có thể uống đều đặn thuốc giảm đau. Hãy nói với bác sĩ điều trị để có tư vấn.

Các vấn đề về mắt

Mắt bạn có thể có cảm giác chảy nước hoặc bị đau, đỏ và ngứa, Bác sĩ có thể chỉ định thuốc nhỏ mắt để giúp ngăn ngừa điều này.

Đau bụng và khó tiêu

Bạn có thể thấy đau bụng. Bạn cũng có thể bị khó tiêu hoặc ợ nóng, là cảm giác nóng ở ngực dưới. Hãy nói với bác sĩ điều trị nếu bạn có các tác dụng phụ này. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc.

Khó ngủ

Nếu bạn thấy khó ngủ, những điều đơn giản như hạn chế caffein vào buổi chiều và buổi tối, giữ buồng ngủ tối và yên tĩnh, đi ngủ và dậy vào giờ đã định trong ngày có thể giúp bạn.

Các bài tập thư giãn cũng có có thể hữu ích. Có các đĩa CD, các ứng dụng trên điện thoại và các bài dạy trên Youtube có thể hướng dẫn bạn các kỹ thuật này.

Nếu mất ngủ kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định điều gì đó để giúp bạn ngủ.

Các tác dụng phụ ít phổ biến hơn

Phản ứng dị ứng  

Một số người có phản ứng trong khi đang truyền pertuzumab hoặc vài giờ sau đó. Phản ứng có thể từ nhẹ tới nặng mặc dầu phản ứng nặng là không phổ biến.

Phản ứng có thể gồm sốt, chứng đỏ bừng, cảm giác mệt mỏi, choáng, rét run, lạnh, hơi thở khò khè, đau lưng và phát ban ngứa. 

Bạn sẽ được theo dõi kỹ trong khi điều trị để bất kỳ phản ứng nào xảy ra có thể được giải quyết ngay lập tức. Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào trong các triệu chứng này ngay sau điều trị, hãy liên lạc ngay với bác sĩ điều trị.

Các vấn đề về tim

Hãy nói với bác sĩ điều trị nếu bạn có các triệu chứng như là cảm thấy tim đập nhanh, hoặc cảm thấy chóng mặt hoặc bị mê sảng. 

Bạn sẽ được làm các xét nghiệm tim trước khi điều trị và đều đặn trong suốt liệu trình để kiểm tra chức năng tim của bạn. Có thể là thực hiện siêu âm tim hoặc xạ tâm thất ký (multiple-gated acquisition (MUGA)). 

Các tác dụng trên tim mạch thường sẽ hết sau khi kết thúc điều trị.   

Các tác dụng phụ hiếm gặp

Viêm phổi

Pertuzumab có thể gây viêm phổi nặng.

Hãy liên lạc với bác sĩ điều trị ngay lập tức nếu bạn có bất kỳ triệu chứng mới nào hoặc các triệu chứng xấu đi kể cả ở phổi, gồm:

  • Khó thở hoặc khó chịu khi thở
  • Hơi thở ngắn (hổn hển) khi nghỉ ngơi hoặc trong khi thực hiện hoạt động nhẹ nhàng
  • Ho khan
  • Đau ngực

Tình dục, tránh thai và mang thai

Điều trị pertuzumab trong khi mang thai có thể gây hại cho thai nhi đang phát triển. Một số phụ nữ vẫn có thể có thai thậm chí nếu kinh nguyệt của họ không đều hoặc đã dừng.

Phụ nữ có quan hệ tình dục có khả năng mang thai thì nên tiếp tục dùng biện pháp tránh thai rào chắn có hiệu quả trong và sáu tháng sau khi dừng điều trị.

Ảnh hưởng của pertuzumab lên cả khả năng sinh sản của nữ và nam giới chưa được biết.

Nuôi con bằng sữa mẹ

Bạn sẽ được tư vấn không nuôi con bằng sữa mẹ trong khi điều trị. Đó là do có khả năng em bé có thể hấp thụ thuốc qua sữa mẹ, có thể gây hại cho bé.

Tiêm vaccine

Luôn luôn hỏi bác sĩ điều trị trước khi tiêm bất kỳ vacxin gì trong khi đang điều trị pertuzumab.

Nếu bạn đang lên kế hoạch đi chơi và cần tiêm vacxin thì hãy thảo luận với bác sĩ điều trị.

Tiêm vaccine Covid-19

Những người đang điều trị pertuzumab được khuyên hãy hỏi bác sĩ điều trị trước khi tiêm vacxin Covid-19.

Tiêm vaccine cúm

Bất kỳ ai có nguy cơ hệ miễn dịch yếu đi, do vậy dễ bị nhiễm khuẩn, nên tiêm vacxin cúm, gồm những người đang hoặc sắp điều trị ung thư vú. Hãy nói với bác sĩ điều trị để biết thời gian tốt nhất để tiêm vacxin cúm.

Tài liệu tham khảo

https://breastcancernow.org/information-support/publication/pertuzumab-perjeta-bcc235