Thứ Ba , 26 Tháng Mười 2021
Trang chủ 2019-nCoV Vaccine COVID-19: Độ an toàn, tác dụng phụ và sự trùng hợp

Vaccine COVID-19: Độ an toàn, tác dụng phụ và sự trùng hợp

Bài viết thứ 12 trong 36 bài thuộc chủ đề Vaccine COVID-19
 

Vaccine COVID-19 có an toàn và hiệu quả không?

Cũng dễ hiểu có nhiều người đặt câu hỏi về mức độ an toàn và hiệu quả của vaccine COVID-19 khi nó được phát triển với một tốc độ chưa từng có.

Hiệu quả tổng thể của các loại vaccine được báo cáo nằm trong khoảng 70 đến 95%. Nếu so sánh với vaccine cúm, hiệu quả trung bình của vaccine COVID-19 còn cao hơn.

  • Thử nghiệm vaccine Pfizer/ BioNTech với gần 44.000 tình nguyện viên cho thấy vaccine có hiệu quả đến 95%. Hiện nay, vaccine này được cấp phép sử dụng ở Hoa Kỳ.
  • Thử nghiệm vaccine Moderna trên 30.000 tình nguyện viên đã báo cáo hiệu quả là 94%. Vaccine này cũng đã được cấp phép sử dụng ở Hoa Kỳ.
  • Thử nghiệm vaccine AstraZeneca/ Oxford cho thấy hiệu quả trung bình là 70% nếu được tiêm đủ liều. Hiện tại, vaccine này chỉ được phép sử dụng ở Anh, chưa được cấp phép ở Hoa Kỳ.
  • Thử nghiệm vaccine của Johnson & Johnson (Janssen) báo cáo hiệu quả tổng thể là 66% (72% ở Mỹ) trong việc ngăn ngừa COVID-19 từ trung bình đến nghiêm trọng. Vaccine này đã được cấp phép sử dụng ở Hoa Kỳ.

Những loại vaccine này không chỉ làm giảm nguy cơ mắc COVID-19 mà còn làm giảm nguy cơ tiến triển bệnh nặng.

Các tác dụng phụ phổ biến nhất của vaccine COVID-19

Trong các thử nghiệm lâm sàng, hầu hết các tác dụng phụ của vaccine chỉ ở mức độ nhẹ và thường chỉ kéo dài vài ngày. Cần lưu ý rằng, tác dụng phụ hoặc phản ứng sau tiêm chưa chắc là xấu vì nó có thể chỉ ra rằng cơ thể đang phát triển miễn dịch nhằm chống lại virus.

Các tác dụng phụ thường gặp của bốn loại vaccine kể trên bao gồm:

  • Đau tại chỗ tiêm
  • Đau, sưng các hạch bạch huyết ở cánh tay được tiêm vaccine
  • Mệt mỏi
  • Đau đầu
  • Đau nhức cơ hoặc khớp
  • Buồn nôn và nôn
  • Sốt hoặc ớn lạnh.

Các tác dụng phụ khác có thể xảy ra

Phản ứng dị ứng nghiêm trọng

Sốc phản vệ rất hiếm khi xảy ra, đây là một phản ứng dị ứng nghiêm trọng đe dọa đến tính mạng. Phản ứng này chỉ thường xảy ra ở những người từng có phản ứng tương tự khi tiêm các vaccine trước đó. Theo ước tính của Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa bệnh tật Hoa Kỳ (CDC), sốc phản vệ xảy ra ở 11 trường hợp trên một triệu liều tiêm vaccine Pfizer/ BioNTech. Các triệu chứng bao gồm khó thở, sưng phù mặt và cổ họng, phát ban và tụt huyết áp. Sốc phản vệ thường xảy ra ngay sau khi tiêm nhưng có thể được xử trí bằng epinephrine. Đây là lý do tại sao sau khi tiêm vaccine, mọi người nên được theo dõi ít nhất 15 phút và cơ sở tiêm chủng phải luôn có epinephrine.

Những cái chết chưa rõ nguyên nhân

Một báo cáo gần đây về 23 trường hợp tử vong ở những người cao tuổi sau khi tiêm vaccine ở Na Uy đã làm dấy lên những lo ngại về tính an toàn đối với vaccine COVID-19.

Tuy nhiên, cần phải chờ đợi kết quả điều tra kỹ càng mới có thể biết được những ca tử vong này có liên quan đến vaccine hay không, hay nó đại diện cho số ca tử vong dự kiến ở những người ốm yếu và lớn tuổi.

Đẩy lùi hai quan niệm sai lầm về vaccine

Thận trọng trước bất kỳ phương pháp điều trị mới nào là một điều bình thường. Nhưng hai quan niệm sai lầm phổ biến sau đây có thể làm cho mọi người do dự khi tiêm vaccine COVID-19.

Đổ lỗi bệnh tật cho vaccine

Mọi người thường có xu hướng đổ lỗi cho vaccine khi họ mắc một bệnh nào đó sau khi tiêm. Tuy nhiên, ung thư, đột quỵ, đau tim, rối loạn máu và các bệnh hiếm đã xuất hiện trước đại dịch, và tất nhiên chúng sẽ tiếp tục xảy ra. Nhiều người sẽ xuất hiện các vấn đề sức khỏe như vậy cho dù họ có tiêm phòng hay không. Nếu kết quả điều tra cho thấy một số vấn đề sức khỏe xảy ra với tỷ lệ cao hơn bình thường sau khi tiêm, thì vaccine có thể là nguyên nhân. Nhưng nếu không có bằng chứng, thì nhiều khả năng là một sự trùng hợp đáng tiếc không hề liên quan đến vaccine.

Ví dụ, một số trường hợp hiếm gặp liệt Bell và bệnh thần kinh khác đã được báo cáo sau khi tiêm vaccine COVID-19. Nhưng cho đến nay, không có bằng chứng nào cho thấy vaccine có liên quan đến vấn đề này. Tương tự, một bác sĩ ở Florida mắc chứng rối loạn máu đã tử vong hai tuần sau khi tiêm vaccine COVID-19 cũng đã làm dấy lên lo ngại vaccine đã làm khởi phát các triệu chứng. Các nhà chức trách đang vào cuộc để điều tra vụ việc cũng như các trường hợp tương tự. Tuy nhiên, trên thực tế, các tình trạng này không xảy ra với bất kỳ ai trong số hàng chục nghìn người ở các thử nghiệm lâm sàng, vì vậy đây có thể là một sự trùng hợp ngẫu nhiên.

Lo ngại vaccine COVID-19 có thể gây bệnh COVID-19

Đây là điều không thể xảy ra, bởi vì không có loại vaccine nào lại chứa virus SARS-CoV-2 còn hoạt động, dù là loại vaccine đã được cấp phép hay đang được phát triển. Nếu một người mắc COVID-19 sau khi tiêm vaccine, thì đó không phải do vaccine. Nguyên nhân có thể là do vaccine không có tác dụng (rất hiếm) hoặc người đó đã mắc COVID-19 trước khi vaccine có tác dụng. Trên thực tế, một số người có thể đã bị nhiễm virus ngay tại thời điểm tiêm chủng.

Xem thêm bài: Những lầm tưởng và sự thật về vaccine COVID-19

Tóm lại

Cho đến nay, COVID-19 là một căn bệnh khó lường và có khả năng gây tử vong. Vì vậy, các thông tin về tính hiệu quả và an toàn của việc tiêm vaccine COVID-19 rất đáng được hoan nghênh. Các tác dụng phụ nhỏ là bình thường và đã được dự đoán trước, trong khi các phản ứng dị ứng nghiêm trọng rất hiếm khi xảy ra. Chính vì vậy, không nên bám vào các phản ứng phụ của vaccine COVID-19 để chống lại việc tiêm chủng.

Khi số loại vaccine và số người được tiêm vaccine tăng lên, các tác dụng phụ sẽ được báo cáo nhiều hơn, khi đó cần phải thật cảnh giác. Những gì chúng ta biết về tác dụng phụ và mức độ an toàn của vaccine sẽ tiếp tục được cập nhật. Các tình nguyện viên trong các thử nghiệm lâm sàng và những người đã được tiêm vaccine sẽ tiếp tục được theo dõi và khuyến khích báo cáo các tác dụng phụ nếu có.

Một phương pháp điều trị hay vaccine mới nào cũng có ưu và nhược điểm. Nhưng cũng hãy nhớ rằng, việc từ chối điều trị hay từ chối tiêm vaccine cũng có những ưu và nhược điểm.

Tài liệu tham khảo

https://www.health.harvard.edu/blog/covid-19-vaccines-safety-side-effects-and-coincidence-2021020821906