Biên dịch: Đậu Việt Hưng
Hiệu đính: BS. Hà Thị Mỹ Hòa
Triệu chứng và dấu hiệu sảy thai
Một thai kỳ tự kết thúc trong vòng 20 tuần đầu tiên được gọi là sảy thai. Các triệu chứng xảy ra trước hoặc trong khi sảy thai có thể khác nhau tùy mỗi người. Đây là hình thái sảy thai thường gặp nhất. Các nghiên cứu cho thấy có 10-25% thai kỳ có nguy cơ sảy thai. Mang thai sinh hóa có thể chiếm 50-75% trong các trường hợp sảy thai. Đây là hiện tượng thai bị mất ngay sau khi làm tổ, dẫn đến chảy máu trong chu kỳ kinh nguyệt bình thường và người phụ nữ có thể không nhận ra bản thân đã mang thai.
Dấu hiệu cảnh báo sảy thai
Nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng nào hoặc tất cả các triệu chứng dưới đây, điều quan trọng là liên hệ với nơi cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe hoặc cơ sở y tế để đánh giá xem bạn có thể bị sảy thai hay không:
Chảy máu âm đạo
Chảy máu âm đạo có thể bắt đầu với vài giọt nhỏ, và có thể nặng hơn và dưới dạng dòng máu. Khi cổ tử cung giãn ra hết, chảy máu sẽ trở nên nặng hơn.
Trong trường hợp chảy máu nhiều, chảy máu âm đạo thường xảy ra trong vòng ba đến năm giờ kể từ khi bắt đầu chảy máu. Nếu máu chảy với lượng ít, thời gian chảy máu có thể kéo dài từ một đến hai tuần.
Chảy máu trong sảy thai có màu từ màu đỏ đến nâu. Máu màu đỏ tươi là máu vừa mới chảy, máu màu nâu là máu đã ở trong tử cung một thời gian. Bạn có thể thấy khí hư có màu bã cà phê, hoặc gần như đen khi sảy thai.
Số lượng máu chảy tùy thuộc vào nhiều yếu tố, ví dụ như tuổi thai và tiến triển của quá trình sảy thai. Hãy cho bác sĩ của bạn biết nếu bạn ra máu nhiều hơn hai băng vệ sinh mỗi giờ trong hai giờ liên tiếp trở lên.
Các triệu chứng sảy thai khác
Các triệu chứng sảy thai khác có thể bao gồm:
- Đau lưng từ nhẹ đến nặng (thường nặng hơn đau bụng kinh bình thường)
- Sụt cân
- Dịch nhầy màu trắng hồng chảy ra từ âm đạo
- Các cơn co thắt tử cung thực sự (rất đau xảy ra sau mỗi 5-20 phút)
- Mảnh mô cùng với cục máu đông chảy ra từ âm đạo
- Đột ngột giảm các dấu hiệu mang thai
Hầu hết các trường hợp sảy thai xảy ra trong 13 tuần đầu tiên của thai kỳ. Mang thai có thể là một thời gian thú vị, nhưng với số lượng lớn các trường hợp sảy thai xảy ra, việc được thông báo về tất cả các triệu chứng sảy thai có thể xảy ra là điều có ích.
Nguyên nhân gây sảy thai?
Trong ba tháng đầu, nguyên nhân phổ biến nhất gây sảy thai là bất thường nhiễm sắc thể – có nghĩa là có điều gì đó không đúng với nhiễm sắc thể của em bé. Đa số bất thường nhiễm sắc thể là do vấn đề của trứng hoặc tinh trùng hay quá trình phân chia hợp tử. Nhiễm sắc thể là những cấu trúc nhỏ bên trong các tế bào của cơ thể mang nhiều gen, đơn vị di truyền cơ bản. Nguyên nhân sảy thai rất đa dạng, và thường không thể xác định được.
Các nguyên nhân khác gây sảy thai bao gồm (nhưng không phải tất cả):
- Nhiễm trùng
- Tiếp xúc với các mối nguy hiểm ở môi trường và nơi làm việc như mức độ phóng xạ cao hoặc các tác nhân độc hại
- Rối loạn nội tiết tố
- Cấy trứng thụ tinh không đúng cách vào niêm mạc tử cung
- Tuổi của mẹ
- Bất thường tử cung
- Suy cổ tử cung (Cổ tử cung bắt đầu xóa và mở quá sớm, vào giữa thai kỳ mà không có dấu hiệu đau hoặc chuyển dạ.)
- Các yếu tố về lối sống như hút thuốc, uống rượu hoặc sử dụng ma túy bất hợp pháp
- Rối loạn hệ thống miễn dịch bao gồm lupus, một bệnh tự miễn
- Bệnh thận nặng
- Bệnh tim bẩm sinh
- Bệnh tiểu đường không được kiểm soát
- Bệnh tuyến giáp
- Bức xạ
- Một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc trị mụn isotretinoin (Accutane®).
- Suy dinh dưỡng nặng.
- Liên cầu beta nhóm B.
Lưu ý: Không có bằng chứng nào cho thấy căng thẳng, tập thể dục vừa phải hoặc hoạt động tình dục gây sảy thai.
Các yếu tố có thể gây sảy thai
Bao gồm:
- Phụ nữ dưới 35 tuổi có khoảng 15% nguy cơ sảy thai
- Tuổi mẹ tăng ảnh hưởng đến nguy cơ sảy thai
- Phụ nữ từ 35-45 tuổi có 20-35% nguy cơ sảy thai
- Phụ nữ trên 45 tuổi có thể có tới 50% nguy cơ sảy thai
- Một phụ nữ đã từng bị sảy thai trước đó có 25% nguy cơ bị sảy thai lần nữa (chỉ có nguy cơ cao hơn một chút so với người chưa từng bị sảy thai trước đó)
Các loại sảy thai
Sảy thai thường là một quá trình chứ không phải là một sự kiện đơn lẻ. Có một số loại sảy thai và tất cả chúng đều có thể có các triệu chứng sảy thai khác nhau. Bạn có thể nghe bác sĩ của mình đề cập đến các loại sảy thai:
Dọa sảy thai
Chảy máu tử cung ở một số giai đoạn sớm của thai kỳ kèm theo chuột rút hoặc đau bụng dưới. Cổ tử cung vẫn đóng. Chảy máu này thường là kết quả của làm tổ.
Sảy thai khó tránh hoặc sảy thai không hoàn toàn
Đau bụng hoặc đau lưng kèm theo chảy máu khi cổ tử cung mở. Sảy thai là không thể tránh khỏi khi có sự giãn nở hoặc xóa cổ tử cung và/hoặc vỡ màng ối. Chảy máu và chuột rút có thể kéo dài nếu sảy thai không hoàn toàn.
Sảy thai hoàn toàn
Sảy thai hoàn toàn là khi phôi thai hoặc các sản phẩm của quá trình thụ thai hoàn toàn ra khỏi tử cung. Triệu chứng chảy máu âm đạo, đau, chuột rút sẽ giảm nhanh chóng. Sảy thai hoàn toàn có thể được xác nhận bằng siêu âm hoặc bằng cách thực hiện nong và nạo buồng tử cung (D&C).
Thai chết lưu
Phụ nữ có thể bị sảy thai mà không biết. Thai chết lưu là khi phôi đã chết nhưng không có bất kỳ sự tống phôi ra ngoài. Người ta không biết tại sao điều này xảy ra. Dấu hiệu của điều này sẽ là mất các triệu chứng mang thai và không có tim thai trên siêu âm.
Sảy thai liên tiếp
Được định nghĩa là 3 lần sảy thai liên tiếp trở lên trong tam cá nguyệt đầu tiên. Điều này có thể ảnh hưởng đến 1% các cặp vợ chồng đang cố gắng thụ thai.
Các vấn đề liên quan
Trứng trống
Còn gọi là chửa phôi. Trứng đã thụ tinh làm tổ tử cung, nhưng sự phát triển của bào thai không bao giờ bắt đầu. Thường có một túi thai, có hoặc không có túi noãn hoàng, nhưng không có sự phát triển của thai nhi.
Thai ngoài tử cung
Trứng đã thụ tinh tự làm tổ ở những nơi khác ngoài tử cung, phổ biến nhất là ống dẫn trứng. Cần phải điều trị ngay lập tức để ngăn chặn sự phát triển của phôi. Nếu không được điều trị nhanh chóng, điều này có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng cho mẹ.
Thai trứng
Kết quả của một lỗi di truyền trong quá trình thụ tinh dẫn đến sự phát triển của các mô bất thường trong tử cung. Thai trứng hiếm khi liên quan đến phôi thai đang phát triển, nhưng thường kéo theo các triệu chứng phổ biến nhất của thai kỳ bao gồm trễ kinh, thử thai dương tính và buồn nôn dữ dội.
Hiểu được sự phát triển sớm của thai nhi trong ba tháng đầu thai kỳ có thể giúp bạn biết rõ điều gì đang xảy ra với thai kỳ của mình và biết được bác sĩ đang tìm kiếm điều gì từ bạn khi có nguy cơ xảy ra sảy thai.
Các phương pháp điều trị sảy thai
Mục tiêu chính của việc điều trị trong hoặc sau khi sảy thai là ngăn ngừa xuất huyết và nhiễm trùng. Bạn càng ở giai đoạn mang thai sớm thì càng có nhiều khả năng cơ thể bạn sẽ tự đào thải tất cả các mô của thai nhi ra ngoài và không cần thực hiện các thủ thuật y tế tiếp theo.
Nếu cơ thể không đào thải hết mô ra ngoài, quy trình phổ biến nhất được thực hiện để cầm máu và ngăn ngừa nhiễm trùng là nong cổ tử cung và nạo lòng tử cung, gọi tắt là nong và nạo, được gọi là D&C. Thuốc có thể được kê toa để giúp kiểm soát chảy máu sau khi thực hiện D&C. Chảy máu nên được theo dõi chặt chẽ khi bạn ở nhà; nếu bạn nhận thấy tình trạng chảy máu gia tăng hoặc bắt đầu ớn lạnh hoặc sốt, tốt nhất bạn nên gọi cho bác sĩ ngay lập tức.
Phòng ngừa
Vì nguyên nhân của hầu hết các trường hợp sảy thai là do bất thường về nhiễm sắc thể nên không thể làm gì nhiều để ngăn ngừa chúng. Một bước quan trọng là bạn phải khỏe mạnh trước khi thụ thai để có thể tạo ra một môi trường lành mạnh cho quá trình thụ thai xảy ra.
- Luyện tập thể dục đều đặn
- Ăn uống lành mạnh
- Tránh căng thẳng
- Giữ cân nặng trong giới hạn bình thường
- Uống axit folic hàng ngày
- Không hút thuốc
Khi bạn phát hiện ra mình đang mang thai, mục tiêu là phải khỏe mạnh để có thể cung cấp một môi trường lành mạnh cho em bé của bạn phát triển:
- Giữ bụng an toàn
- Không hút thuốc hoặc ở gần khói thuốc
- Không uống rượu
- Tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc mua tự do nào
- Hạn chế hoặc loại bỏ caffein
- Tránh các mối nguy hiểm từ môi trường như phóng xạ, bệnh truyền nhiễm và tia X
- Tránh các môn thể thao tiếp xúc hoặc các hoạt động có nguy cơ chấn thương
Điều trị tâm lý cho sảy thai
Thật không may, sảy thai có thể ảnh hưởng đến bất cứ ai. Phụ nữ thường bị bỏ lại với những câu hỏi chưa được trả lời liên quan đến sự phục hồi thể chất, sự phục hồi tâm lý và cố gắng thụ thai lần nữa. Điều quan trọng là giữ cho các mối quan hệ cởi mở với gia đình, bạn bè và các bác sĩ trong thời gian này.
Tài liệu tham khảo
https://americanpregnancy.org/getting-pregnant/pregnancy-loss/signs-of-miscarriage/