Chủ Nhật , 20 Tháng Chín 2020
Trang chủ Chuyên mục Ung thư Các bệnh Ung thư Ung thư trẻ em U tế bào thần kinh đệm thân não trẻ em: Phương pháp điều trị

U tế bào thần kinh đệm thân não trẻ em: Phương pháp điều trị

Bài viết thứ 7 trong 9 bài thuộc chủ đề U tế bào thần kinh đệm thân não ở trẻ
 

Biên dịch: Nguyễn Tấn Long

Hiệu đính: Ths.Bs Trần Vĩnh Phú, Lê Hà Cảnh Châu

Trong bài viết này bạn sẽ tìm hiểu về các phương pháp điều trị khác nhau được áp dụng cho u tế bào thần kinh đệm thân não ở trẻ em. Sử dụng menu để xem các bài viết khác.

Nói chung, ung thư ở trẻ em là không phổ biến. Điều này gây khó khăn cho bác sĩ khi đưa ra kế hoạch điều trị trừ khi họ biết phương pháp nào là hiệu quả nhất đã được sử dụng ở những đứa trẻ khác. Đó là lý do tại sao hơn 60% trẻ em ung thư được điều trị như là một phần của thử nghiệm lâm sàng. Thử nghiệm lâm sàng là nghiên cứu nhằm đánh giá phương pháp điều trị mới. “Điều trị chuẩn” là phương pháp điều trị tốt nhất được biết đến. Các thử nghiệm lâm sàng có thể đánh giá hiệu quả của một loại thuốc mới, việc phối hợp các phương pháp điều trị hiện có hay thay đổi liều lượng hiện đang sử dụng. Tất cả trẻ tham gia thử nghiệm lâm sàng đều phải được theo dõi chặt chẽ để đảm bảo sức khoẻ và an toàn cho trẻ.

Để thu được nhưng lợi ích từ các phương pháp điều trị mới này, trẻ ung thư nên được điều trị tại một trung tâm ung thư chuyên sâu. Các bác sĩ tại các đây có nhiều kinh nghiệm trong việc điều trị cho trẻ ung thư và được tiếp cận với các nghiên cứu mới nhất. Một bác sĩ chuyên điều trị trẻ em bị ung thư được gọi là bác sĩ ung thư nhi khoa. Đối với u tế bào thần kinh đệm thân não, bác sĩ chuyên khoa ung thư thần kinh cũng có thể tham gia điều trị, họ là các bác sĩ chuyên điều trị khối u tế bào thần kinh trung ương. Nếu không có trung tâm ung thư nhi khoa gần đó, các trung tâm ung thư tổng quát cũng có thể có các chuyên gia nhi khoa, là những người tham gia vào việc chăm sóc sức khoẻ cho trẻ.

Tổng quan về điều trị

Trong nhiều trường hợp, đội ngũ các bác sĩ điều trị cho một bệnh nhân nhi và phối hợp cùng gia đình để chăm sóc được gọi là đội ngũ đa ngành. Các trung tâm ung thư nhi khoa thường có các dịch vụ hỗ trợ thêm cho trẻ em và gia đình, chẳng hạn như chuyên gia về đời sống trẻ em, chuyên gia dinh dưỡng, nhà vật lý trị liệu và hoạt động trị liệu, nhân viên xã hội và chuyên viên tư vấn. Ngoài ra các trung tâm này có thể có các hoạt động và chương trình hỗ trợ cho trẻ và gia đình đương đầu với khó khăn.

Mô tả về các phương pháp điều trị phổ biến cho u tế bào thần kinh đệm thân não được liệt kê dưới đây. Bên cạnh có, kế hoạch điều trị của trẻ có thể còn bao gồm điều trị triệu chứng và tác dụng phụ, một phần quan trọng trong chăm sóc điều trị.

Các lựa chọn và khuyến cáo điều trị phụ thuộc vào một số yếu tố, bao gồm phân loại và phân độ của khối u, tác dụng phụ có thể xảy ra, mong muốn của gia đình và tổng trạng của trẻ. Các loại phương pháp điều trị chính được sử dụng cho bệnh u tế bào thần kinh đệm thân não ở trẻ em bao gồm xạ trị, hóa trịphẫu thuật. Đôi khi, những phương pháp điều trị được phối hợp sử dụng cùng nhau.

Điều trị u tế bào thần kinh đệm thân não cho trẻ em mắc bệnh di truyền u xơ thần kinh loại 1 (NF1) có thể khác nhau. Một khối u ở trẻ em mắc bệnh NF1 có thể chỉ ở mức độ thấp mặc dù trông có vẻ lan tỏa. Do đó, giám sát tích cực hoặc theo dõi thận trọng có thể được đưa ra. Cách tiếp cận này là khi bệnh nhân được theo dõi chặt chẽ để theo dõi các dấu hiệu cho thấy tình trạng bệnh đang xấu đi. Điều trị sẽ bắt đầu nếu khối u có dấu hiệu tiến triển và lan rộng.

Dành nhiều thời gian tìm hiểu về tất cả các lựa chọn điều trị của trẻ và đặt câu hỏi về những điều còn thắc mắc. Trao đổi với bác sĩ về các mục tiêu của mỗi loại điều trị và những gì bạn có thể mong đợi từ quá trình điều trị. Tìm hiểu nhiều hơn về đưa ra quyết định điều trị.

Xạ trị

Xạ trị là phương pháp điều trị phổ biến nhất cho trẻ em bị u tế bào thần kinh đệm thân não. Xạ trị là sử dụng tia X năng lượng cao hoặc các hạt khác để tiêu diệt các tế bào ung thư. Bác sĩ chuyên về sử dụng phóng xạ để điều trị ung thư được gọi là bác sĩ chuyên khoa xạ trị ung thư. Loại xạ trị phổ biến nhất hiện nay là xạ trị chùm tia ngoài, đó là bức xạ được phóng ra từ một máy bên ngoài cơ thể. Một liệu trình xạ trị thường bao gồm một số phương pháp điều trị cụ thể được đưa ra trong một khoảng thời gian nhất định.

Liệu pháp chùm tia proton là một loại xạ trị chùm tia ngoài sử dụng các proton thay vì tia X. Đây là một loại xạ trị mới và là một lựa chọn cho bệnh nhân mắc bệnh u tế bào thần kinh đệm thân não. Các proton ở dạng năng lượng cao có thể tiêu diệt các tế bào ung thư.

Tác dụng phụ của xạ trị có thể bao gồm mệt mỏi, phản ứng da nhẹ, đau dạ dày và tiêu chảy. Hầu hết các tác dụng phụ sẽ biến mất ngay sau khi kết thúc điều trị. Bởi vì xạ trị đôi khi có thể gây ra vấn đề với sự tăng trưởng và phát triển não bộ, bác sĩ có thể lựa chọn điều trị khối u theo phương pháp khác. Để tránh hoặc giảm nhu cầu xạ trị ở trẻ nhỏ, trước tiên bác sĩ có thể sử dụng hóa trị (xem bên dưới) để thu nhỏ khối u.

Tìm hiểu thêm về những điều cơ bản của xạ trị.

Hóa trị

Hóa trị là phương pháp sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư, thường là bằng cách ngăn chặn khả năng phát triển và phân chia của tế bào ung thư. Hóa trị được chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa ung thư, bác sĩ chuyên điều trị khối u bằng hoá chất hoặc bác sĩ chuyên khoa ung thư nhi khoa.

Hóa trị liệu toàn thân được đưa vào máu để đến các tế bào khối u ở khắp cơ thể. Các cách phổ biến thực hiện hóa trị liệu bao gồm ống truyền tĩnh mạch (IV) được đặt vào tĩnh mạch bằng kim hoặc uống thuốc dưới dạng viên nén hoặc viên nang.

Một liệu trình hoá trị thường bao gồm một số chu kỳ cụ thể được đưa ra trong một khoảng thời gian nhất định. Một bệnh nhân có thể được điều trị đơn độc bằng một loại thuốc duy nhất hoặc phối hợp các loại thuốc khác nhau tại cùng một thời điểm.

Hoá trị đơn độc không phải là một phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh u tế bào thần kinh đệm thân não. Bác sĩ có thể sử dụng hóa trị trước, trong hoặc sau khi xạ trị.

Các tác dụng phụ của hóa trị liệu phụ thuộc vào từng cá nhân và liều lượng sử dụng, nhưng nhìn chung có thể bao gồm mệt mỏi, tăng nguy cơ nhiễm trùng, buồn nôn và nôn, rụng tóc, chán ăn tiêu chảy. Những tác dụng phụ này thường biến mất sau khi kết thúc điều trị.

Tìm hiểu thêm về những điều cơ bản của hóa trị và chuẩn bị cho điều trị. Các loại thuốc được sử dụng để điều trị u tế bào thần kinh đệm thân não được đánh giá liên tục. Nói chuyện với bác sĩ là cách tốt nhất để tìm hiểu về các loại thuốc được chỉ định cho trẻ, mục đích và các tác dụng phụ tiềm ẩn hoặc tương tác với các loại thuốc khác. Tìm hiểu thêm về chỉ định thuốc cho trẻ bằng cách sử dụng cơ sở dữ liệu thuốc.

Phẫu thuật

Phẫu thuật là cắt bỏ khối u và một phần mô khỏe mạnh xung quanh. Bác sĩ ngoại thần kinh là bác sĩ chuyên điều trị khối u tế bào thần kinh trung ương bằng phẫu thuật. Phẫu thuật được sử dụng để điều trị u tế bào thần kinh đệm thân não chỉ khi khối u còn khu trú thể hiện trên phim chụp MRI (xem Chẩn đoán). Điều này có nghĩa là có thể loại bỏ khối u mà không làm tổn thương não, chẳng hạn như khi một khối u phát triển ra ngoài thân não thay vì vào trong. Đối với hầu hết trẻ bị u tế bào thần kinh đệm lan tỏa, phẫu thuật không được khuyến khích hoặc không thể thực hiện được vì vị trí của khối u và nguy cơ liên quan.

Trước khi phẫu thuật, hãy trao đổi với đội ngũ chăm sóc sức khỏe về các tác dụng phụ có thể gặp khi phẫu thuật cho trẻ. Tìm hiểu thêm về những điều cơ bản của phẫu thuật.

Điều trị triệu chứng và tác dụng phụ

U tế bào thần kinh đệm thân não và các phương pháp điều trị thường gây ra tác dụng không mong muốn. Ngoài các phương pháp điều trị nhằm làm chậm, dừng hoặc loại bỏ khối u, một phần quan trọng của việc chăm sóc là làm giảm các triệu chứng và tác dụng phụ cho người bệnh. Cách tiếp cận này được gọi là chăm sóc giảm nhẹ hoặc chăm sóc hỗ trợ, bao gồm đáp ứng các nhu cầu về thể chất, tình cảm và xã hội của bệnh nhân và gia đình.

Chăm sóc giảm nhẹ là phương pháp điều trị tập trung vào việc giảm các triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống và hỗ trợ bệnh nhân và gia đình. Ở tất cả bệnh nhân ung thư, bất kể tuổi tác hay loại và giai đoạn của khối u, đều cần được chăm sóc giảm nhẹ và nên bắt đầu càng sớm càng tốt trong quá trình điều trị ung thư. Điều trị giảm tác dụng phụ thường được thực hiện đồng thời với điều trị khối u. Trên thực tế, những bệnh nhân nhận được cả hai liệu trình điều trị trên cùng một lúc thường có các triệu chứng ít nghiêm trọng hơn, chất lượng cuộc sống tốt hơn và hài lòng hơn với việc điều trị.

Phương pháp điều trị giảm nhẹ rất đa dạng, bao gồm thuốc, chế độ dinh dưỡng, kỹ thuật thư giãn, hỗ trợ cảm xúc và các liệu pháp khác. Trẻ cũng có thể được điều trị giảm nhẹ tương tự như điều trị ung thư, như hóa trị, phẫu thuật hoặc xạ trị. Trao đổi với bác sĩ về các mục tiêu của từng phương pháp điều trị trong kế hoạch điều trị.

Trước khi bắt đầu điều trị, trao đổi với đội ngũ chăm sóc sức khỏe của con bạn về các tác dụng phụ cụ thể có thể có của liệu trình điều trị và các lựa chọn chăm sóc giảm nhẹ. Trong và sau khi điều trị, hãy báo ngay cho bác sĩ hoặc nhân viên khác trong đội ngũ chăm sóc sức khỏe nếu con bạn đang gặp vấn đề để có phương án giải quyết nhanh nhất có thể. Tìm hiểu thêm về chăm sóc giảm nhẹ.

Thuyên giảm và khả năng tái phát

Thuyên giảm là khi khối u không còn được phát hiện trong cơ thể và không có triệu chứng hay không có bằng chứng về bệnh.

Thuyên giảm có thể là tạm thời hoặc vĩnh viễn. Điều này khiến nhiều người lo lắng rằng khối u sẽ tái phát. Mặc dù phần lớn thuyên giảm là vĩnh viễn, nhưng vẫn phải trao đổi với bác sĩ về khả năng tái phát ung thư. Hiểu về nguy cơ tái phát và các lựa chọn điều trị giúp bệnh nhân và gia đình chuẩn bị tốt hơn nếu bệnh tái phát. Tìm hiểu thêm về đối phó với nỗi sợ tái phát.

Nếu ung thư trở lại sau khi điều trị ban đầu, nó được gọi là khối u tái phát, có thể ở cùng một vị trí (được gọi là tái phát cục bộ), lân cận (tái phát khu vực) hoặc ở một nơi khác trong cơ thể (tái phát xa).

Nếu có tái phát, một chu trình kiểm tra mới sẽ bắt đầu lại để tìm hiểu kĩ càng về sự tái phát. Sau khi có kết quả, bạn và bác sĩ sẽ trao đổi về các lựa chọn điều trị. Điều trị u tế bào thần kinh đệm thân não tái phát phụ thuộc vào loại khối u, ví dụ như lan tỏa hay khu trú, và phương pháp điều trị được đưa ra ban đầu. Tùy thuộc vào tình huống, bác sĩ có thể khuyến nghị phẫu thuật hoặc hóa trị. Bác sĩ có thể đề xuất các thử nghiệm lâm để tìm ra hướng mới trong điều trị loại khối u tái phát này. Cho dù chọn phương án điều trị nào, chăm sóc giảm nhẹ vẫn đóng vai trò quan trọng để làm giảm các triệu chứng và tác dụng phụ.

Gia đình và bệnh nhân có ung thư tái phát thường có cảm giác nghi ngờ hoặc lo sợ. Bạn và gia đình nên trao đổi với đội ngũ chăm sóc sức khỏe về những lo lắng này và nhờ tư vấn về các dịch vụ hỗ trợ để giúp chống lại bệnh tật. Tìm hiểu thêm về đối phó với sự tái phát.

Nếu điều trị không hiệu quả

Mặc dù điều trị đạt thành công cho rất nhiều trẻ em ung thư, nhưng một số trường hợp không được như vậy. Nếu bệnh không thể chữa khỏi hoặc kiểm soát được, đây được gọi là khối u tiến triển hoặc khối u giai đoạn cuối. Chẩn đoán này rất nặng nề, và u tế bào thần kinh đệm thân não tiến triển là một vấn đề khó trao đổi. Tuy nhiên, điều quan trọng là có các cuộc trò chuyện cởi mở và thẳng thắn với bác sĩ và đội ngũ chăm sóc sức khỏe để bày tỏ cảm xúc, nguyện vọng và mối quan tâm của gia đình. Đội ngũ chăm sóc sức khỏe luôn sẵn sàng giúp đỡ, nhiều thành viên trong nhóm có các kỹ năng, kinh nghiệm và kiến thức đặc biệt để hỗ trợ bệnh nhân và gia đình.

Chăm sóc cuối đời là một loại chăm sóc giảm nhẹ cho những bệnh nhân có tiên lượng sống dưới 6 tháng. Mục đích là cung cấp chất lượng cuộc sống tốt nhất có thể cho thời gian cuối đời. Phụ huynh nên trao đổi với đội ngũ chăm sóc sức khỏe về các lựa chọn chăm sóc, bao gồm chăm sóc tại nhà, tại trung tâm chăm sóc đặc biệt hoặc tại các địa điểm chăm sóc sức khỏe khác. Chăm sóc điều dưỡng và thiết bị đặc biệt có thể giúp cho việc điều trị tại nhà là một lựa chọn khả thi cho nhiều gia đình. Một số trẻ có thể cảm thấy vui hơn hơn nếu chúng có thể sắp xếp đi học bán thời gian hoặc theo kịp các hoạt động khác và kết nối xã hội. Đội ngũ chăm sóc sức khỏe của trẻ có thể giúp phụ huynh xác định mức độ hoạt động phù hợp cho trẻ. Đảm bảo trẻ thoải mái về thể chất và không cảm thấy đau là vô cùng quan trọng của chăm sóc cuối đời. Tìm hiểu thêm về chăm sóc một đứa trẻ bị bệnh nan y và kế hoạch chăm sóc ung thư tiến triển.

Sự ra đi của một đứa trẻ là một thảm kịch rất lớn và các gia đình có thể cần hỗ trợ để giúp họ đối mặt với mất mát này. Các trung tâm ung thư nhi khoa thường có các chuyên viên và các đội ngũ hỗ trợ để giúp đỡ trong giai đoạn khó khăn này. Tìm hiểu thêm về đau buồn khi mất con.

Một số gia đình thấy thoải mái khi tham gia vào các nỗ lực nghiên cứu để nâng cao kiến thức về bệnh u tế bào thần kinh đệm thân não. Tìm hiểu thêm về hiến mô. (Xin lưu ý rằng liên kết này sẽ đưa bạn đến một trang web riêng.)

Phần tiếp theo trong hướng dẫn này là về Thử nghiệm lâm sàng, nhằm cung cấp thêm thông tin về các nghiên cứu tập trung vào việc tìm ra những cách tốt hơn để chăm sóc trẻ em bị khối u. Sử dụng menu để chọn đọc một phần khác trong hướng dẫn này.

Tài liệu tham khảo

https://www.cancer.net/cancer-types/brain-stem-glioma-childhood/types-treatment

Nếu bài viết hữu ích, bạn thích hãy bấm LIKE và SHARE để ủng hộ nhé.