Chủ Nhật , 24 Tháng Mười 2021
Trang chủ Chuyên ngành Nhi khoa Khóa học an toàn Vắc xin Bài 2.03: Vắc xin sống giảm độc lực (LAV)

Bài 2.03: Vắc xin sống giảm độc lực (LAV)

Bài viết thứ 18 trong 46 bài thuộc chủ đề Khóa học an toàn Vắc xin
 

Tổng quan

Có sẵn từ những năm 1950, vắc xin sống giảm độc lực (LAV) có nguồn gốc từ mầm bệnh gây bệnh (virus hoặc vi khuẩn) đã bị suy yếu trong điều kiện phòng thí nghiệm. Chúng sẽ phát triển trong một cá thể được tiêm chủng, nhưng vì chúng yếu, chúng sẽ không gây ra hoặc gây bệnh rất nhẹ.

Phản ứng miễn dịch

LAVs kích thích một phản ứng miễn dịch tuyệt vời tốt gần như là so với ảnh hưởng bởi mầm bệnh tự nhiên.

Các vi sinh vật sống cung cấp sự kích thích kháng nguyên liên tục đến khi đủ thời gian để sản xuất tế bào bộ nhớ.

Trong trường hợp virus hoặc vi sinh vật nội bào thường miễn dịch qua trung gian tế bào, các mầm bệnh suy yếu có khả năng sao chép trong tế bào chủ.

An toàn và ổn định

Vì LAVs chứa các sinh vật sống, có một mức độ không thể tính được trước làm tăng những mối lo ngại về sự an toàn và ổn định.

  • Các mầm bệnh bị suy giảm có khả năng rất hiếm để trở lại dạng gây bệnh và gây bệnh khi ở dạng vắc xin hoặc các tiếp xúc của chúng. Ví dụ cho điều này là các sự kiện bất lợi nghiêm trọng, rất hiếm gặp của:
  • Viêm đa cơ bại liệt liên quan đến vaccine (VAPP).
  • Vắc-xin bại liệt có nguồn gốc từ vắc-xin gây bệnh (VDPV) liên quan đến vắc xin bại liệt uống (OPV).
  • Hệ thống miễn dịch chức năng loại bỏ mầm bệnh suy giảm trong phản ứng miễn dịch của cơ thể. Các cá nhân có hệ thống miễn dịch bị tổn thương, chẳng hạn như bệnh nhân nhiễm HIV có thể không thể đáp ứng đầy đủ với các kháng nguyên bị suy giảm.
  • Viêm kéo dài, ví dụ tiêm vắc xin lao (BCG) có thể dẫn đến viêm hạch bạch huyết cục bộ hoặc viêm rải rác.
  • Nếu vắc xin được trồng trong môi trường nuôi cấy mô bị ô nhiễm, nó có thể bị ô nhiễm bởi các virus khác (ví dụ: virus retro với vắc-xin sởi).
  • Để phòng ngừa, LAVs có xu hướng không được sử dụng trong khi mang thai. Tuy nhiên, nguy cơ thật sự cho tổn thương thai nhi vẫn đang là lý thuyết. Ví dụ, nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng tiêm vắc xin rubella tình cờ trong thai kỳ không dẫn đến tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh.
  • LAVs có thể tăng khả năng mắc lỗi tiêm chủng:
  • Một số LAVs có dạng đông khô (dạng bột). Chúng phải được pha với một chất pha loãng cụ thể trước khi dùng, điều này có khả năng gây ra sai sót nếu sử dụng chất pha loãng sai hoặc thuốc.
  • Nhiều LAVs yêu cầu sự chú ý nghiêm ngặt đối với bảo quản lạnh để vắc xin hoạt động và có thể bị lỗi khi quá trình này không được tuân thủ.

Phản ứng bất lợi liên quan đến LAVs

Năm loại vắc xin được WHO khuyến nghị được sản xuất bằng công nghệ LAV được hiển thị trong bảng dưới đây:

Bảng liệt kê các phản ứng bất lợi hiếm gặp, nghiêm trọng hơn của các loại vắc-xin này. Lưu ý tần suất của các phản ứng bất lợi để lưu ý về khả năng xảy ra sự kiện bất lợi thấp hay cao. Đồng thời đọc các Nhận xét để hiểu chi tiết ngữ cảnh bổ sung về các sự kiện bất lợi.

Năm vắc xin được WHO khuyến cáo sử dụng công nghệ LAV

  Vắc xin Phản ứng phụ hiếm gặp, nghiêm trọng hơn Tần số Bình luận
VI KHUẨN Bệnh lao (BCG) Gây tử vong phổ biến khi nhiễm BCG Rất hiếm ở mức 0.000019-0.000159% Hầu như chỉ xảy ra ở những người vô tình được tiêm chủng với miễn dịch tế bào bị tổn thương nghiêm trọng.
Viêm xương BCG Rất hiếm Trước đây viêm xương BCG được báo cáo liên quan đến một số lô vắc xin nhất định nhưng bây giờ rất hiếm khi xảy ra.
NHÓM VIRUS Vắc xin bại liệt uống Liên quan đến vắc xin bại liệt (VAPP) trong sản phẩm vắc xin và các sử dụng của chúng Rất hiếm ở mức 0.0002–0.0004% Một thành phần thiết yếu của chiến dịch loại bỏ bệnh bại liệt toàn cầu mặc cho các tác dụng phụ
Sởi Co giật do sốt Không thường xuyên ở mức 0.3% Phản ứng có hại, ngoại trừ phản ứng phản vệ dị ứng, ít có khả năng xảy ra sau khi nhận được vắc xin sởi thứ hai.
Ban xuất huyết giảm tiểu cầu Rất hiếm ở mức 0.003%
Sốc phản vệ Rất hiếm ở mức 0.001% Phản ứng dị ứng với các thành phần vắc xin bao gồm neomycin và chất ổn định gelatine hoặc sorbitol, có thể tuân theo tiêm chủng.
Rotavirus Không có báo cáo nào tới WHO Cho đến nay, giám sát sau cấp phép không cho thấy bất kỳ nguy cơ mắc bệnh hoặc phản ứng bất lợi nghiêm trọng nào khác liên quan đến việc sử dụng vắc xin rotavirus hiện tại.
Sốt vàng (YF) Phản ứng quá mẫn Rất hiếm Nhạy cảm với trứng, thường được sử dụng để ổn định vắc xin, có thể giải thích ít nhất một số trường hợp này.
Bệnh thần kinh liên quan đến vắc xin ( viêm não) Rất hiếm Trẻ sơ sinh dường như dễ mắc bệnh thần kinh liên quan đến vắc xin hơn so với dân số được tiêm vắc xin YF nói chung.
Bệnh nội tạng liên quan đến vắc xin Rất hiếm ở trẻ em ở mức 0.00001% Người cao tuổi dường như dễ bị phản ứng hơn (rất hiếm khi ở mức 0,04 – 0,05%) so với dân số được tiêm vắc xin YF nói chung.
Câu hỏi

Khẳng định nào sau đây là đúng? (Có thể nhiều câu trả lời)

A. Động kinh do sốt là một phản ứng không phổ biến khi tiêm vắc xin sởi.

B. So với việc tiêm vắc xin sởi liều đầu tiên, các phản ứng dị ứng ít xảy ra trong liều vắc xin sởi thứ hai.

C. Vắc xin sống bao gồm BCG, Sởi, Rotavirus, Vắc xin ho gà và Vắc xin sốt vàng.

D. Liên quan đến vắc xin bại xảy ra rất hiếm khi xảy ra giữa các loại vắc-xin (2 – 4 trường hợp trên 1 000 000 người được tiêm chủng).

Câu trả lời

Đáp án A và D đều đúng.

Đáp án B: Phản ứng phản vệ dị ứng có nhiều khả năng xảy ra sau khi nhận được liều vắc xin sởi thứ hai.

Đáp án C: Ho gà (wP) là một loại Vắc xin bất hoạt. Vắc xin trực tiếp bao gồm:

·       Bệnh lao (BCG)

·       Vắc xin bại liệt uống,

·       Bệnh sởi,

·       Rotavirus,

·       Sốt vàng da.

Tài liệu tham khảo:

https://vaccine-safety-training.org/live-attenuated-vaccines.html